ตอเรเกเน คาตุน

พระสมัญญานาม
	จักรพรรดินีเจ้าฉือ (昭慈皇后)

ตอเรเกเน คาตุน
ตอเรเกเน คาตุน
	เหรียญกษาปณ์ที่น่าจะถูกผลิตขึ้นในแถบคอเคซัสระหว่างรัชสมัยของตอเรเกเน คาตุน
ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งจักรวรรดิมองโกล
การสำเร็จราชการ	1242–1246
ก่อนหน้า	โอเกเด
ถัดไป	กูยุก
คาตุนแห่งมองโกล
ดำรงพระยศ	1241–1246
ก่อนหน้า	โมเก คาตุน
ถัดไป	โอกุล ไคมิช
สวรรคต	1246
คู่อภิเษก	ดายีร์ อูซุน ; โอเกเด
พระราชบุตร	กูยุก; โกดัน ข่าน
พระสมัญญานาม
พระสมัญญานาม
	จักรพรรดินีเจ้าฉือ (昭慈皇后)
ราชวงศ์	เผ่าไนแมน (โดยการประสูติ) ; ราชวงศ์บอร์จีกิน (โดยการเสกสมรส)

ตอเรเกเน คาตุน (อังกฤษ: Töregene Khatun หรือสะกดว่า ดูราคินา (อังกฤษ: Turakina); สวรรคต ค.ศ. 1246) ทรงเป็นมหาคาตุนและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งจักรวรรดิมองโกล นับตั้งแต่การเสด็จสวรรคตของโอเกเดย์ ข่าน ผู้เป็นพระสวามีใน ค.ศ. 1241 จนกระทั่งกูยุก ข่าน พระราชโอรสองค์โตของพระองค์ได้รับการคัดเลือกให้เป็นมหาข่านใน ค.ศ. 1246

ภูมิหลัง

ตอเรเกเนประสูติในเผ่าไนแมน พระสวามีคนแรกของพระองค์เป็นชาวเมอร์กิต แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่าเขาชื่อ คูดู (เสียชีวิต ค.ศ. 1217) บุตรชายของต็อกโตอา เบกิ แห่งเผ่าเมอร์กิต^[1]^[2] อย่างไรก็ตาม ราชิด อัดดิน ฮามาดานี ระบุว่าพระสวามีคนแรกของพระองค์คือ ดายีร์ อูซุน ซึ่งเป็นชาวเมอร์กิตเช่นกัน^[3]

เมื่อเจงกีสพิชิตเผ่าเมอร์กิตได้ใน ค.ศ. 1204 พระองค์ได้มอบตอเรเกเนให้แก่โอเกเดย์เพื่อเป็นภรรยาคนที่สอง ในขณะที่โบรักชินภรรยาคนแรกของโอเกเดย์ไม่มีพระราชโอรส ตอเรเกเนกลับให้กำเนิดพระราชโอรสห้าพระองค์ ได้แก่ กูยุก, เคอแตน, โคชู, ควาราชาร์ และควาชี (บิดาของไคดู)

พระองค์ทรงมีบทบาทบดบังภรรยาคนอื่น ๆ ทั้งหมดของโอเกเดย์ และค่อย ๆ เพิ่มพูนอิทธิพลในหมู่ข้าราชบริพารของราชสำนัก แต่ตอเรเกเนยังคงไม่พอใจบรรดาข้าราชการของโอเกเดย์ รวมถึงนโยบายการรวมศูนย์อำนาจการปกครองและการลดภาระภาษี ตอเรเกเนได้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์คัมภีร์เต้าจ้างซ้ำในจีนตอนเหนือ^[4] ด้วยอิทธิพลของตอเรเกเน โอเกเดย์จึงได้แต่งตั้งให้อับดุลระห์มานเป็นผู้รับเหมาเก็บภาษีในประเทศจีน

อ้างอิง

↑ C.P. Atwood Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, p. 544
↑ Broadbridge, Anne F., บ.ก. (2018), "Töregene", Women and the Making of the Mongol Empire, Cambridge Studies in Islamic Civilization, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 164–194, doi:10.1017/9781108347990.007, ISBN 978-1-108-44100-1, S2CID 240364072, สืบค้นเมื่อ 2021-02-01
↑ Fazlullah, Rashiduddin (1998). Jami'u't-tawarikh: Compendium of Chronicles (A History of the Mongols). Harvard University. p. 53.
↑ Australian National University. Institute of Advanced Studies East Asian History, p. 75

[P._Atwood_p.544-1] C.P. Atwood Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, p. 544

[2] Broadbridge, Anne F., บ.ก. (2018), "Töregene", Women and the Making of the Mongol Empire, Cambridge Studies in Islamic Civilization, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 164–194, doi:10.1017/9781108347990.007, ISBN 978-1-108-44100-1, S2CID 240364072, สืบค้นเมื่อ 2021-02-01

[3] Fazlullah, Rashiduddin (1998). Jami'u't-tawarikh: Compendium of Chronicles (A History of the Mongols). Harvard University. p. 53.

[4] Australian National University. Institute of Advanced Studies East Asian History, p. 75

[1]

[2]

[3]

[4]