ตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตกัน
| ตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตกัน | |
|---|---|
| ชุกชี-คัมชัตกัน, ลูโอราเวตลัน | |
| ภูมิภาค: | รัสเซียตะวันออกไกล |
| การจําแนก ทางภาษาศาสตร์: | หนึ่งในตระกูลภาษาหลักของโลก |
| ภาษาดั้งเดิม: | ภาษาชูคอตโก-คัมชัตกันดั้งเดิม |
| กลุ่มย่อย: | |
| กลอตโตลอก: | chuk1271[1] |
การกระจายตัวของผู้พูดภาษาตระกูลชูคอตโก-คัมชัตกัน (สีแดง) ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 (เส้นแรเงา; ประมาณการ) และในช่วงหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 (สีทึบ) | |
ตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตกัน (อังกฤษ: Chukotko-Kamchatkan languages) หรือ ชุกชี–คัมชัตกัน (อังกฤษ: Chukchi-Kamchatkan) หรือรู้จักกันในอดีตด้วยชื่อ ลูโอราเวตลัน (อังกฤษ: Luorawetlan; Luoravetlan) เป็นตระกูลภาษาที่ตั้งอยู่ในบริเวณตะวันออกเฉียงเหนือสุดของไซบีเรีย ผู้พูดโดยทั่วไปคือคนพื้นเมืองที่มีลักษณะเป็นคนเก็บของป่าล่าสัตว์และคนเลี้ยงกวางเรนเดียร์ ตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตเป็นตระกูลภาษาที่ใกล้สูญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มภาษาคัมชัต ที่ซึ่งเป็นกลุ่มภาษาที่ใกล้จะสูญมากที่สุด โดยมีเพียงภาษาอิเทลเมนตะวันตกเท่านั้นที่ยังคงมีผู้พูดอยู่ แต่ทว่ามีจำนวนผู้พูดน้อยกว่าร้อยคนเท่านั้น[2] อย่างไรก็ดี กลุ่มภาษาชูคอตนั้นมีผู้พูดเหลืออยู่เกือบ 7,000 คน (ณ ปี 2010 ส่วนใหญ่เป็นผู้พูดภาษาชูคอต)[3]

ในขณะที่ตระกูลภาษานี้ในบางครั้งจะถูกจัดกลุ่มตามแบบลักษณ์ภาษาและภูมิศาสตร์ได้เป็นกลุ่มภาษาไซบีเรียโบราณ (Paleosiberian languages) แล้ว แต่ทว่าชนชาติที่เป็นผู้พูดตระกูลภาษานี้ไม่มีความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมภายนอกที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าได้รับการพิสูจน์แล้วกับชนชาติอื่น ๆ ที่พูดภาษาในกลุ่มภาษาไซบีเรียโบราณเลยแม้แต่อย่างใด ข้อเสนอที่ได้รับความนิยมมากที่สุด ได้แก่ การเชื่อมโยงกับตระกูลภาษาเอสกิโม–อะลิวต์
กลุ่มภาษา
[แก้]ตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตกันประกอบด้วยกลุ่มภาษาย่อยที่มีความเกี่ยวข้องกันในระยะไกล 2 กลุ่มคือกลุ่มภาษาชูคอตและกลุ่มภาษาคัมชัตกัน โดยนักวิชาการจำแนกได้ว่ากลุ่มภาษาชูคอตมี 3 ถึง 5 ภาษา ในขณะที่กลุ่มภาษาคัมชัตกันที่ยังคงเหลืออยู่เพียงภาษาเดียวคือภาษาอิเทลเมน
ความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มภาษาชูคอตกับภาษาอิเทลเมนนั้นยังห่างไกลมาก และนักวิชาการก็ยอมรับเพียงบางส่วนเท่านั้น
ภาษาในตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตกันทุกภาษาอยู่ภายใต้แรงกดดันจากภาษารัสเซีย ผู้พูดเกือบทั้งหมดเป็นผู้พูดสองภาษาโดยมีภาษารัสเซียเป็นภาษาที่สอง และมีสมาชิกกลุ่มชาติพันธุ์เที่เกี่ยวข้องกับภาษาเพียงไม่กี่คนที่เกิดหลังปีคริสต์ศักราช 1970 พูดภาษาอื่นนอกจากภาษารัสเซีย
การจำแนกกลุ่มภาษาย่อยที่ได้รับการยอมรับคือ
- ตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตกัน
- กลุ่มภาษาคัมชัตกัน
- คัมชาดัลใต้ †
- คัมชาดัลตะวันออก †
- อิเทิลเมน (คัมชาดัลตะวันตก)
- กลุ่มภาษาชูคอต
- กลุ่มภาษาคัมชัตกัน
ดูเพิ่มเติม
[แก้]- ชาวคัมชาดัล (Kamchadal)
- ภาษาชูคอตโก-คัมชัตกันดั้งเดิม (Proto-Chukotko-Kamchatkan language)
แหล่งอ้างอิง
[แก้]- ↑ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, บ.ก. (2013). "Chukotko-Kamchatkan". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
- ↑ "Russian National Census". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 6 October 2021. สืบค้นเมื่อ 27 August 2024.
- ↑ การสำรวจสำมะโนประชากรรัสเซียเมื่อปีคริสต์ศักราช 2010; ดูเพิ่มเติม ลักษณะประชากรศาสตร์ของไซบีเรีย
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
นิยามแบบพจนานุกรมของ Appendix:Proto-Chukotko-Kamchatkan reconstructions ที่วิกิพจนานุกรม