ชาวทวาย

ชาวทวาย เป็นกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งแถบเมืองทวาย มะริด ตะนาวศรี และเกาะสอง ในภาคตะนาวศรี ประเทศพม่า

ประวัติ

หลายเอกสารโบราณของพม่าอย่าง คัมภีร์ซะบุ๊ตะเซ่ย คัมภีร์ลอกะหิตะหย่าตี และตำราการปกครองของกษัตริย์พม่า กล่าวว่าชาวทวาย เป็นสาขาหนึ่งในชาติพันธุ์พม่าทั้ง 7 กลุ่มได้แก่ "พม่า ปยู กานหยั่น ยอ ยะไข่ ต่องสู้ และทวาย" ในทวายมีการบันทึกหลักฐานทางประวัติศาสตร์ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 18 ตามเอกสารระบุว่าในพื้นที่ทวายเคยมีเมืองโบราณ 16 เมือง

สำหรับประเทศไทย รับรู้ถึงชาวทวายมาอย่างน้อยก็ตั้งแต่ช่วงพุทธศตวรรษที่ 19 เป็นต้นมาในฐานะรัฐบรรณาการของอาณาจักรสุโขทัย อยุธยา จนมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ในหนังสือ อักขราภิธานศรับท์ ของหมอบรัดเลย์ ที่ตีพิมพ์ในสยามครั้งแรกช่วง พ.ศ. 2416 นิยามว่า "ทะวาย เป็นคนชาติ์หนึ่งคล้ายกับพวกพะม่า เช่น พวกทะวาย เมืองมะฤต ตะนาว" มีชาวทวายข้ามแดนมายังสยามมาตั้งแต่ช่วงสมัยในช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้นสมัยรัชกาลที่ 1 ถึง 3 อันเนื่องจากสงครามระหว่างสยามกับอังวะ มีชุมชนทวายในกรุงเทพมหานคร ที่บ้านทวายหรือเขตยานนาวาและเขตสาทรในปัจจุบัน ปรากฏวัดชื่อ "วัดดอนทวาย" หรือวัดบรมสถลในปัจจุบัน

วัฒนธรรม

ด้านวัฒนธรรม มีภาษาทวายที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเองต่างจากภาษาพม่า มีเพลงพื้นบ้าน มีการร่ายรำแบบทวาย ชาวทวายกินข้าวเจ้าเป็นอาหารหลัก กินกับแกงปรุงจากพืชผักและเนื้อสัตว์นานาชนิด มีอาหารที่แปรรูปอาหารทะเล โดยเฉพาะการทำกะปิ กุ้งแห้ง ปลาเค็ม น้ำปลา อาหารยอดนิยมของชาวทวาย เช่น ยำทวาย, งาปิ-โต๊ก (ยำกะปิ), เทาอะซัม (ต้มกะทิปลาโอ), เก้าหยิ่นทะ (ข้าวต้มมัด), หม่วนตะปอว (ขนมจาก) และมุบลา (ขนมเบื้อง) เป็นต้น

ในด้านอาหาร ชาวทวายบริโภคข้าวเจ้าเป็นหลัก โดยนิยมกินร่วมกับแกงที่ปรุงจากพืชผักพื้นบ้านและเนื้อสัตว์ ทั้งเนื้อหมู เนื้อวัว ปลา และสัตว์ทะเลต่างๆ เนื่องจากพื้นที่ตั้งอยู่ติดชายฝั่ง ชาวทวายจึงมีวัฒนธรรมการแปรรูปอาหารทะเลที่หลากหลาย เช่น การทำกะปิ กุ้งแห้ง ปลาเค็ม และน้ำปลา ซึ่งล้วนเป็นวัตถุดิบสำคัญในอาหารประจำถิ่น