ชานัดเอเริน
ชานัดเอเริน Seanad Éireann | |
|---|---|
| ชานัดเอเรินครั้งที่ 27 | |
 | |
| ประเภท | |
| ประเภท | |
| ประวัติ | |
| สถาปนา | 29 ธันวาคม ค.ศ. 1937 (รูปแบบปัจจุบัน) |
| ก่อนหน้า | ชานัดเอเรินแห่งเสรีรัฐไอริช |
สมัยประชุมใหม่ | 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025 |
| ผู้บริหาร | |
รองประธานชานัดเอเริน | |
ผู้นำชานัดเอเริน | |
รองผู้นำชานัดเอเริน | |
ผู้นำฝ่ายค้านในชานัดเอเริน | |
| โครงสร้าง | |
| สมาชิก | 60 คน |
 | |
กลุ่มการเมือง | รัฐบาล (35) ฟีอันนา ฟอล และฟีเนอเกล ฝ่ายค้าน (24) ชินน์เฟน, พรรคเลเบอร์, พรรคกรีน, โซเชียลเดโมแครต, Aontú, กลุ่มอิสระ, กลุ่ม Civil Engagement, กลุ่มข้ามพรรค และสมาชิกอิสระ ที่นั่งว่าง (1) |
| คณะกรรมาธิการ | 6 คณะกรรมาธิการของชานัดเอเริน |
คณะกรรมาธิการร่วม | 20 คณะกรรมาธิการร่วม |
ระยะวาระ | ไม่เกิน 5 ปี |
| อำนาจหน้าที่ | รัฐธรรมนูญแห่งไอร์แลนด์ มาตรา 18–19 |
| เงินเดือน | €79,614 ต่อปี และค่าใช้จ่าย |
| การเลือกตั้ง | |
| การเลือกตั้งทางอ้อม, เขตมหาวิทยาลัย และการเสนอชื่อโดยทีเชิฆ | |
การเลือกตั้งครั้งล่าสุด | 29–30 มกราคม ค.ศ. 2025 |
การเลือกตั้งครั้งหน้า | ค.ศ. 2030 |
| ที่ประชุม | |
 | |
| ห้องประชุมชานัด เลนสเตอร์เฮาส์ ถนนคิลแดร์ ดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ | |
| เว็บไซต์ | |
| www | |
| รัฐธรรมนูญ | |
| รัฐธรรมนูญแห่งไอร์แลนด์ | |
ชานัดเอเริน (ไอริช: Seanad Éireann; เสียงอ่านภาษาไอริช: [ˈʃan̪ˠəd̪ˠ ˈeːɾʲən̪ˠ]; แปลตามตัวว่า “วุฒิสภาแห่งไอร์แลนด์”) เป็นสภาสูงของเอรัฆตัส รัฐสภาแห่งชาติของประเทศไอร์แลนด์ เอรัฆตัสยังประกอบด้วยประธานาธิบดีไอร์แลนด์และดาลเอเริน ซึ่งเป็นสภาล่างและสภาหลักของระบบรัฐสภาไอร์แลนด์[1][2] สมาชิกของชานัดเอเรินเรียกว่า “วุฒิสมาชิก” หรือ seanadóir พหูพจน์คือ seanadóirí[2]
ชานัดเอเรินมีสมาชิก 60 คน ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งทั่วไปโดยตรงทั้งหมด แต่ประกอบด้วยสมาชิกที่ทีเชิฆหรือนายกรัฐมนตรี เสนอชื่อ 11 คน สมาชิกจากเขตมหาวิทยาลัย 6 คน และสมาชิกจากบอร์ดอาชีพ 43 คน[3] ชานัดเอเรินมีบทบาทเป็นสภาทบทวนและอภิปรายร่างกฎหมาย อำนาจโดยทั่วไปจำกัดกว่าดาลเอเริน โดยสามารถชะลอหรือเสนอแก้ไขร่างกฎหมายได้ แต่โดยปกติไม่อาจยับยั้งร่างกฎหมายที่ดาลเอเรินเห็นชอบได้อย่างถาวร[2][4]
ชานัดเอเรินประชุมที่ห้องประชุมชานัดในเลนสเตอร์เฮาส์ กรุงดับลิน อาคารเดียวกับดาลเอเรินและคณะกรรมาธิการของเอรัฆตัส[5] ชานัดเอเรินในรูปแบบปัจจุบันจัดตั้งขึ้นตามรัฐธรรมนูญแห่งไอร์แลนด์ ค.ศ. 1937 และถือเป็นผู้สืบต่อของชานัดเอเรินแห่งเสรีรัฐไอริชซึ่งดำรงอยู่ระหว่าง ค.ศ. 1922–1936[6]
ชื่อ
[แก้]ชื่อ Seanad Éireann เป็นภาษาไอริชและเป็นชื่อทางการของสภาสูงในภาษาไอริชและภาษาอังกฤษ คำว่า seanad หมายถึง “วุฒิสภา” หรือ “สภาสูง” ส่วน Éireann เป็นรูปสัมพันธการกของ Éire หมายถึง “ไอร์แลนด์” จึงแปลได้ว่า “วุฒิสภาแห่งไอร์แลนด์”[7] ในรัฐธรรมนูญภาษาอังกฤษ ชานัดเอเรินถูกอธิบายว่าเป็น Senate หรือสภาสูงของเอรัฆตัส แต่ใช้ชื่อทางการภาษาไอริชว่า Seanad Éireann[7]
องค์ประกอบ
[แก้]ตามมาตรา 18 ของรัฐธรรมนูญ ชานัดเอเรินประกอบด้วยวุฒิสมาชิก 60 คน แบ่งเป็นสามกลุ่ม ได้แก่ 11 คนที่ทีเชิฆเสนอชื่อ 6 คนที่ได้รับเลือกจากเขตมหาวิทยาลัย และ 43 คนที่ได้รับเลือกจากแผงอาชีพห้าแผง[3] ระบบดังกล่าวทำให้ชานัดเอเรินต่างจากดาลเอเรินซึ่งมาจากการเลือกตั้งทั่วไปโดยตรง
วุฒิสมาชิกจากแผงอาชีพ 43 คนมาจากแผงผู้สมัคร 5 แผง ได้แก่ แผงการบริหาร 7 คน แผงเกษตรกรรม 11 คน แผงวัฒนธรรมและการศึกษา 5 คน แผงอุตสาหกรรมและพาณิชย์ 9 คน และแผงแรงงาน 11 คน[3][8] ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในแผงอาชีพประกอบด้วยสมาชิกดาลเอเริน สมาชิกชานัดเอเรินที่กำลังพ้นวาระ และสมาชิกสภาท้องถิ่นของไอร์แลนด์[8]
สมาชิกจากเขตมหาวิทยาลัย 6 คนตามระบบเดิมมาจากเขตมหาวิทยาลัยดับลิน 3 คน และมหาวิทยาลัยแห่งชาติไอร์แลนด์ 3 คน[3] อย่างไรก็ตาม กฎหมาย Seanad Electoral (University Members) (Amendment) Act 2024 ได้สร้างเขตเลือกตั้งใหม่ชื่อ “เขตอุดมศึกษา” เพื่อรวมผู้สำเร็จการศึกษาจากสถาบันอุดมศึกษาของรัฐในไอร์แลนด์ไว้ในสิทธิเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งชานัดครั้งถัดไปหลังวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 2025[9]
การเลือกตั้ง
[แก้]การเลือกตั้งทั่วไปของชานัดเอเรินจัดขึ้นหลังการเลือกตั้งทั่วไปของดาลเอเริน และต้องดำเนินการภายใน 90 วันหลังการยุบดาลเอเรินชุดก่อน[3] การเลือกตั้งสมาชิกที่มาจากแผงอาชีพและเขตมหาวิทยาลัยใช้ระบบสัดส่วนแบบถ่ายโอนคะแนนเสียงเดียว ส่วนสมาชิก 11 คนที่เหลือได้รับการเสนอชื่อโดยทีเชิฆหลังที่นั่งเลือกตั้งได้รับการเติมเต็มแล้ว[8]
บุคคลที่จะเป็นสมาชิกชานัดเอเรินต้องเป็นพลเมืองไอร์แลนด์และมีอายุอย่างน้อย 21 ปี แต่ไม่อาจเป็นสมาชิกดาลเอเรินในเวลาเดียวกันได้[3] เมื่อเกิดตำแหน่งว่างในแผงอาชีพ การเลือกตั้งซ่อมใช้คณะเลือกตั้งที่ประกอบด้วยสมาชิกเอรัฆตัส ส่วนตำแหน่งว่างในที่นั่งมหาวิทยาลัยอยู่ภายใต้กฎการเลือกตั้งของเขตนั้น และระบบใหม่สำหรับเขตอุดมศึกษาจะใช้บัญชีผู้สมัครทดแทนตามกฎหมาย ค.ศ. 2024[9]
การเลือกตั้งชานัดเอเริน ค.ศ. 2025 เป็นการเลือกตั้งของชานัดเอเรินครั้งที่ 27 ผลการเลือกตั้งและการเสนอชื่อทำให้ชานัดชุดนี้เปิดประชุมเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025[8][10]
สมาชิกชานัดเอเรินครั้งที่ 27
[แก้]ชานัดเอเรินครั้งที่ 27 มีสมาชิก 60 คน แบ่งเป็นฝ่ายรัฐบาล 35 คน ฝ่ายค้าน 24 คน และที่นั่งว่าง 1 ที่นั่งตามองค์ประกอบที่แสดงในซอร์สโค้ดบทความภาษาอังกฤษและข้อมูลการเลือกตั้งล่าสุด[8] ฝ่ายรัฐบาลประกอบด้วยสมาชิกจากพรรคฟีอันนา ฟอลและฟีเนอเกล ส่วนฝ่ายค้านประกอบด้วยพรรคชินน์เฟน พรรคเลเบอร์ พรรคกรีน โซเชียลเดโมแครต Aontú กลุ่มอิสระ กลุ่ม Civil Engagement กลุ่มข้ามพรรค และสมาชิกอิสระ[11]
ผู้ดำรงตำแหน่งประธานชานัดเอเรินคือ มาร์ก เดลีจากพรรรคฟีอันนา ฟอล ซึ่งได้รับเลือกเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025[10] รองประธานชานัดเอเรินคือ มาเรีย เบิร์นจากพรรคฟีเนอเกล ซึ่งได้รับเลือกเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025[12] ผู้นำชานัดเอเรินคือ แกร์รัต อาเฮิร์นจากพรรคฟีเนอเกล ซึ่งได้รับแต่งตั้งในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2026[13]
อำนาจและข้อจำกัด
[แก้]ชานัดเอเรินมีหน้าที่หลักเป็นสภาทบทวนและให้คำปรึกษา ไม่ใช่สภาที่มีอำนาจเท่าดาลเอเริน[2] ร่างกฎหมายจำนวนมากต้องผ่านทั้งดาลเอเรินและชานัดเอเรินก่อนส่งให้ประธานาธิบดีลงนาม แต่รัฐธรรมนูญออกแบบให้ดาลเอเรินสามารถเป็นฝ่ายชี้ขาดได้ในหลายกรณี[4]
หากร่างกฎหมายที่ดาลเอเรินเห็นชอบไม่ได้รับความเห็นชอบจากชานัดเอเรินภายใน 90 วัน ดาลเอเรินอาจลงมติภายใน 180 วันถัดมาให้ถือว่าร่างกฎหมายนั้นผ่านชานัดเอเรินแล้ว[14] สำหรับร่างกฎหมายการเงิน เช่น งบประมาณ ชานัดเอเรินอาจถูกถือว่าเห็นชอบได้หลังผ่านไป 21 วัน[15] ชานัดเอเรินไม่สามารถเริ่มร่างกฎหมายการเงินหรือร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญได้[16][17]
อย่างไรก็ตาม ชานัดเอเรินมีเครื่องมือบางประการในการคุ้มครองบทบาทของตน เช่น การขอให้ประธานาธิบดีแต่งตั้งคณะกรรมการเอกสิทธิ์เพื่อพิจารณาว่าร่างกฎหมายใดเป็นร่างกฎหมายการเงินหรือไม่ และในกรณีพิเศษ วุฒิสมาชิกส่วนใหญ่ร่วมกับสมาชิกดาลเอเรินอย่างน้อยหนึ่งในสามอาจยื่นคำร้องต่อประธานาธิบดีให้ร่างกฎหมายสำคัญระดับชาติถูกส่งให้ประชาชนหรือรอการพิจารณาโดยดาลชุดใหม่[18][19]
กิจการและกระบวนการประชุม
[แก้]ชานัดเอเรินกำหนดข้อบังคับของตนเองหรือ Standing Orders เพื่อควบคุมการประชุม การอภิปราย การเสนอร่างกฎหมาย การตั้งคำถาม การลงคะแนน และการทำงานของคณะกรรมาธิการ[20] ประธานชานัดเอเรินหรือ Cathaoirleach เป็นผู้ควบคุมการประชุมและรักษาความเป็นระเบียบของสภา[21]
ทีเชิฆแต่งตั้งวุฒิสมาชิกคนหนึ่งเป็นผู้นำชานัดเอเรินเพื่อจัดการกิจการฝ่ายรัฐบาลในสภาสูง[12] นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญเปิดทางให้วุฒิสมาชิกไม่เกินสองคนดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในรัฐบาลได้ แม้โดยทั่วไปสมาชิกคณะรัฐมนตรีส่วนใหญ่มาจากดาลเอเริน[22]
การลงคะแนนในชานัดเอเรินใช้รูปคำภาษาไอริช Tá สำหรับเห็นด้วย และ Níl สำหรับไม่เห็นด้วย เช่นเดียวกับดาลเอเริน ในกรณีต้องลงคะแนนอย่างเป็นทางการ สภาจะใช้กระบวนการแบ่งฝ่ายและนับคะแนนตามข้อบังคับ[23]
คณะกรรมาธิการ
[แก้]ชานัดเอเรินมีคณะกรรมาธิการของตนเองและร่วมกับดาลเอเรินในคณะกรรมาธิการร่วมของเอรัฆตัส[24] คณะกรรมาธิการเฉพาะของชานัดในซอร์สอังกฤษชุดปัจจุบันประกอบด้วยคณะกรรมาธิการบริหาร คณะกรรมาธิการร่างกฎหมายรวม คณะกรรมาธิการผลประโยชน์ของสมาชิกชานัดเอเริน คณะกรรมาธิการเอกสิทธิ์และการกำกับดูแลของรัฐสภา คณะกรรมาธิการปรึกษาสาธารณะของชานัด และคณะกรรมาธิการคัดเลือก[12]
วุฒิสมาชิกยังเข้าร่วมในคณะกรรมาธิการร่วมกับทีดี ซึ่งครอบคลุมนโยบายหลายด้าน เช่น เกษตร อาหารและทะเล การศึกษา สหภาพยุโรป การคลัง การต่างประเทศและกลาโหม สุขภาพ ที่อยู่อาศัย ความยุติธรรม การคมนาคม ภาษาไอริช เกลทัคท์ และการดำเนินการตามความตกลงกูดฟรายเดย์[24] คณะกรรมาธิการเหล่านี้ทำหน้าที่รับฟังพยาน ตรวจสอบนโยบาย พิจารณาร่างกฎหมาย และรายงานต่อสภา[25]
เสมียนชานัดเอเริน
[แก้]เสมียนชานัดเอเรินเป็นเจ้าหน้าที่อาวุโสสุดของบริการเอรัฆตัสที่สนับสนุนการทำงานของชานัด ให้คำแนะนำด้านขั้นตอนแก่ประธานและวุฒิสมาชิก ดูแลการประชุม การอภิปราย สิ่งพิมพ์ และการตรวจสอบร่างกฎหมาย[26] ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2025 คณะกรรมาธิการสภาเอรัฆตัสประกาศแต่งตั้งมาร์ติน ฮิวส์เป็นเสมียนชานัดเอเรินตามข้อเสนอของประธานชานัดเอเริน มาร์ก เดลี[27]
ประวัติ
[แก้]ภูมิหลังก่อนเสรีรัฐไอริช
[แก้]สภาสูงของไอร์แลนด์มีรากเก่ากว่าชานัดเอเรินปัจจุบัน โดยสภาขุนนางไอร์แลนด์เป็นสภาสูงของรัฐสภาไอร์แลนด์ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 13 จนถึงการยุบรัฐสภาไอร์แลนด์ตามพระราชบัญญัติสหภาพ ค.ศ. 1800[6] หลังจากนั้นไอร์แลนด์ไม่มีรัฐสภาของตนเองจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 20
ใน ค.ศ. 1920 รัฐบาลสหราชอาณาจักรจัดตั้งรัฐสภาไอร์แลนด์ใต้ตามกฎหมายโฮมรูล โดยมีวุฒิสภาไอร์แลนด์ใต้เป็นสภาสูง แต่สถาบันดังกล่าวถูกนักการเมืองชาตินิยมไอริชส่วนใหญ่คว่ำบาตรและไม่เคยทำงานอย่างสมบูรณ์[6] วุฒิสภาไอร์แลนด์ใต้ถูกยกเลิกเมื่อเสรีรัฐไอริชก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1922
ชานัดเอเรินแห่งเสรีรัฐไอริช
[แก้]ภายใต้รัฐธรรมนูญของเสรีรัฐไอริช ค.ศ. 1922 เอรัฆตัสแห่งเสรีรัฐไอริชประกอบด้วยพระมหากษัตริย์ ดาลเอเริน และชานัดเอเริน[28] ชานัดชุดแรกของเสรีรัฐไอริชประกอบด้วยสมาชิกแต่งตั้งและสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม และมีเจตนาให้เป็นสภาทบทวนที่มีตัวแทนกลุ่มสังคมหลากหลาย รวมถึงชนกลุ่มน้อยโปรเตสแตนต์ของรัฐใหม่[29]
ระบบการเลือกตั้งวุฒิสมาชิกของเสรีรัฐไอริชเปลี่ยนแปลงหลายครั้ง หลังการเลือกตั้งชานัด ค.ศ. 1925 ซึ่งใช้ทั้งประเทศเป็นเขตเลือกตั้งเดียวและใช้ระบบถ่ายโอนคะแนนเสียงเดียว ระบบดังกล่าวถูกละทิ้งในเวลาต่อมาและหันไปใช้รูปแบบการเลือกตั้งทางอ้อมมากขึ้น[29] ชานัดแห่งเสรีรัฐไอริชถูกยุบเลิกใน ค.ศ. 1936 หลังชะลอข้อเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญบางประการของรัฐบาล[6]
รัฐธรรมนูญแห่งไอร์แลนด์ตั้งแต่ ค.ศ. 1937
[แก้]รัฐธรรมนูญแห่งไอร์แลนด์ซึ่งมีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 1937 สร้างเอรัฆตัสในรูปแบบปัจจุบัน โดยประกอบด้วยประธานาธิบดี ดาลเอเริน และชานัดเอเริน[1] ชานัดชุดใหม่ประชุมครั้งแรกเมื่อวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1938 และถูกนับเป็นชานัดครั้งที่ 2 เนื่องจากถือว่าเป็นผู้สืบต่อชานัดแห่งเสรีรัฐไอริช[6]
ระบบแผงอาชีพของชานัดเอเรินสะท้อนแนวคิดในคริสต์ทศวรรษ 1930 ที่ต้องการให้สภาสูงมีสมาชิกจากกลุ่มอาชีพและภาคสังคมต่าง ๆ มากกว่าการเลือกตั้งโดยตรงแบบเดียวกับดาลเอเริน งานวิชาการเกี่ยวกับรัฐสภาไอร์แลนด์มักเชื่อมระบบนี้กับแนวคิดคอร์ปอเรทนิยมและคำสอนสังคมคาทอลิกในยุคนั้น โดยเฉพาะเอกสาร Quadragesimo anno ของสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 11[30]
การปฏิรูป
[แก้]นับตั้งแต่ ค.ศ. 1928 มีรายงานทางการหลายฉบับเสนอแนวทางปฏิรูปชานัดเอเริน ประเด็นที่ถูกวิจารณ์บ่อย ได้แก่ อำนาจที่จำกัด อิทธิพลของรัฐบาลในกระบวนการเสนอชื่อ 11 ที่นั่งของทีเชิฆ ความซับซ้อนของแผงอาชีพ และข้อจำกัดเดิมของสิทธิเลือกตั้งในเขตมหาวิทยาลัย[29] บางข้อเสนอเรียกร้องให้เพิ่มอำนาจตรวจสอบ บางข้อเสนอให้เลือกตั้งโดยตรงมากขึ้น และบางข้อเสนอให้ใช้ชานัดเป็นพื้นที่แทนผู้ย้ายถิ่นไอริชหรือผู้คนจากไอร์แลนด์เหนือ
ประเด็นสิทธิเลือกตั้งของเขตมหาวิทยาลัยเปลี่ยนแปลงอย่างสำคัญหลังคำพิพากษาศาลสูงสุดในคดีที่ท้าทายการจำกัดสิทธิให้เฉพาะบัณฑิตของมหาวิทยาลัยแห่งชาติไอร์แลนด์และมหาวิทยาลัยดับลิน ต่อมากฎหมาย Seanad Electoral (University Members) (Amendment) Act 2024 ได้จัดตั้งเขตอุดมศึกษาแบบ 6 ที่นั่งเพื่อขยายสิทธิเลือกตั้งไปยังผู้สำเร็จการศึกษาจากสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ[9] ทะเบียนผู้มีสิทธิเลือกตั้งเขตอุดมศึกษาชุดแรกเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2025[31]
ประชามติเรื่องการยุบชานัด
[แก้]ในช่วงหลังวิกฤตเศรษฐกิจไอร์แลนด์ ชานัดเอเรินถูกหยิบยกเป็นประเด็นในการปฏิรูปการเมือง พรรคฟีเนอเกลภายใต้เอนดา เคนนีเสนอให้ยุบชานัดเพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายและลดจำนวนสถาบันการเมือง ขณะที่พรรคอื่นบางส่วนก็สนับสนุนแนวคิดนี้ในช่วงการเลือกตั้ง ค.ศ. 2011[32]
รัฐบาลฟีเนอเกล–เลเบอร์นำข้อเสนอไปลงประชามติในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2013 แต่ประชาชนลงมติไม่เห็นชอบต่อการยุบชานัดด้วยคะแนน 51.7 ต่อ 48.3 ทำให้ชานัดเอเรินยังคงอยู่ในรัฐธรรมนูญ[33]
ผู้หญิงในชานัดเอเริน
[แก้]ในการเลือกตั้งชานัด ค.ศ. 2025 มีผู้หญิง 27 คนจากวุฒิสมาชิก 60 คน หรือร้อยละ 45 ของชานัดเอเรินครั้งที่ 27 ซึ่งเป็นจำนวนและสัดส่วนผู้หญิงในชานัดสูงที่สุดในประวัติศาสตร์ไอร์แลนด์[34] สัดส่วนดังกล่าวสูงกว่าสัดส่วนผู้หญิงในดาลเอเรินหลังการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 2024[35] ทราส โฮแนน เป็นผู้หญิงคนแรกที่ได้รับเลือกเป็นประธานของสภาใดสภาหนึ่งของเอรัฆตัส โดยดำรงตำแหน่งประธานชานัดเอเรินใน ค.ศ. 1982 และอีกครั้งระหว่าง ค.ศ. 1987–1989[36] ชานัดเอเรินยังเป็นสภาแรกในเอรัฆตัสที่มีผู้หญิงดำรงตำแหน่งรองประธานสภา โดยเอเวอลิน โอเวนส์ดำรงตำแหน่งรองประธานชานัดเอเรินในคริสต์ทศวรรษ 1970[37]
สมาชิกจากไอร์แลนด์เหนือ
[แก้]ทีเชิฆหลายคนเคยเสนอชื่อบุคคลจากไอร์แลนด์เหนือให้เป็นวุฒิสมาชิกในที่นั่งเสนอชื่อ 11 คน เช่น จอห์น ร็อบบ์, ซีมุส มัลลอน, บริด ร็อดเจอส์, กอร์ดอน วิลสัน, เอ็ดเวิร์ด ฮอฮีย์ และมอริซ เฮย์ส[12] การเสนอชื่อเหล่านี้สะท้อนความพยายามบางช่วงในการให้ชานัดมีพื้นที่สำหรับเสียงจากทั้งเกาะไอร์แลนด์ แม้เขตอำนาจของเอรัฆตัสจะเป็นรัฐไอร์แลนด์ ไม่ใช่ไอร์แลนด์เหนือ นอกจากนี้ยังมีสมาชิกจากไอร์แลนด์เหนือที่ได้รับเลือกผ่านบอร์ดอาชีพ เช่น แซม แมคออทรี, เนียล โอดองกาล, เอียน มาร์แชล และมัล โอฮารา[38][39] ในการเลือกตั้ง ค.ศ. 2025 คอเนอร์ เมอร์ฟี นักการเมืองชินน์เฟนจากไอร์แลนด์เหนือ ได้รับเลือกเข้าสู่ชานัดเอเรินและดำรงตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้านในชานัด[8]
อดีตวุฒิสมาชิกสำคัญ
[แก้]อดีตวุฒิสมาชิกชานัดเอเรินที่มีบทบาทสำคัญในชีวิตสาธารณะไอร์แลนด์ ได้แก่ แมรี โรบินสัน อดีตประธานาธิบดีไอร์แลนด์, ไมเคิล ดี. ฮิกกินส์ อดีตประธานาธิบดีไอร์แลนด์, ดักลาส ไฮด์ ประธานาธิบดีคนแรกของไอร์แลนด์, เดวิด นอร์ริส นักรณรงค์สิทธิพลเมือง, ที. เค. วิตเทเกอร์ ข้าราชการและนักเศรษฐศาสตร์, ไบรอัน ฟรีล นักเขียนบทละคร, การ์เร็ต ฟิตซ์เจอรัลด์ อดีตทีเชิฆ และเจมส์ ดูจ นักวิชาการและนักการเมือง[40]
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 "Constitution of Ireland". Irish Statute Book. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 3 4 "Seanad Éireann". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 3 4 5 6 "Article 18". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 "How laws are made". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Factsheet on the Irish Parliament". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 3 4 5 "History of Parliament in Ireland". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 "Article 15". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 3 4 5 6 "Seanad General Election 2025 Results Handbook" (PDF). Houses of the Oireachtas. 20 พฤษภาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 3 "Seanad Electoral (University Members) (Amendment) Act 2024". Irish Statute Book. 29 ตุลาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 "Cathaoirleach". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "TDs & Senators". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 3 4 อ้างจากซอร์สโค้ดบทความภาษาอังกฤษเรื่อง Seanad Éireann ที่ผู้ใช้อัปโหลด ซึ่งระบุกล่องข้อมูลและองค์ประกอบของชานัดเอเรินครั้งที่ 27
- ↑ "Seanad Éireann debate, 23 June 2026". Houses of the Oireachtas. 23 มิถุนายน 2026. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Article 23". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Article 21". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Article 17". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Article 46". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Article 22". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Article 27". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Seanad Éireann – Standing Orders Relative to Public Business 2026" (PDF). Houses of the Oireachtas. 8 เมษายน 2026. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Role of the Chair". Houses of the Oireachtas. 9 กรกฎาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Article 28". Constitution of Ireland. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Manual votes". Houses of the Oireachtas. 9 กรกฎาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 "Committees". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Functions, powers and remit of departmental joint committees". Houses of the Oireachtas. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Clerks". Houses of the Oireachtas. 9 กรกฎาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Houses of the Oireachtas Commission announces appointment of Mr Martin Hughes as Clerk of Seanad Éireann". Houses of the Oireachtas. 5 พฤศจิกายน 2025. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Constitution of the Irish Free State (Saorstát Eireann) Act 1922". Irish Statute Book. 6 ธันวาคม 1922. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- 1 2 3 "Seanad 100: The Origins and Purpose of Seanad Éireann" (PDF). Houses of the Oireachtas Library & Research Service. 14 กุมภาพันธ์ 2022. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "New Seanad could cause turbulence". The Irish Times. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "SeanadVoter.ie". SeanadVoter.ie. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Labour calls for Seanad to be abolished". RTÉ News. 4 มกราคม 2011. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Thirty-second Amendment of the Constitution (Abolition of Seanad Éireann) Bill 2013". Electoral Commission. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Irish Women's Parliamentary Caucus". Houses of the Oireachtas. 6 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Dáil has worst gender balance in western Europe with only 25% women TDs". BreakingNews.ie. 9 ธันวาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ Kane, Conor (26 พฤศจิกายน 2023). "Former Seanad Cathaoirleach Tras Honan dies aged 93". RTÉ News. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Ex-Labour senator scored many firsts for women". The Irish Times. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Unionist farmer takes one of two Seanad seats". RTÉ News. 27 เมษายน 2018. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Leader of Green Party in NI elected unopposed to Seanad". RTÉ News. 25 มีนาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
- ↑ "Minority Voices, Major Changes" (PDF). Houses of the Oireachtas. 21 พฤศจิกายน 2022. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2026.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ชานัดเอเริน
- เว็บไซต์ทางการ
- ชานัดเอเริน จากเว็บไซต์เอรัฆตัส
- รายชื่อทีดีและวุฒิสมาชิก จากเว็บไซต์เอรัฆตัส
- คู่มือกระบวนการชานัดเอเริน
- ถ่ายทอดสดชานัดเอเริน จากเอรัฆตัสทีวี
- รัฐธรรมนูญแห่งไอร์แลนด์ จาก Irish Statute Book
