จานบินวิทยา
จานบินวิทยา (อังกฤษ: ufology) คือการศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับยูเอฟโอโดยกลุ่มคนที่เชื่อว่าวัตถุเหล่านี้อาจมีต้นกำเนิดที่เหนือธรรมชาติ (ซึ่งส่วนใหญ่มักเชื่อว่าเป็นสิ่งมีชีวิตนอกโลก)[1][2] แม้ว่าจะมีการสืบสวนเกี่ยวกับยูเอฟโอโดยหน่วยงานรัฐบาล เอกชน และกลุ่มวิทยาศาสตร์นอกกระแสอยู่บ้าง แต่โดยทั่วไปแล้ว ผู้ที่มีแนวคิดวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์และนักการศึกษามักมองว่าจานบินวิทยาเป็นตัวอย่างหนึ่งของวิทยาศาสตร์เทียม
ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์
[แก้]
รากฐานของจานบินวิทยามีที่มาจาก "เรือเหาะลึกลับ" (mystery airships) ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1890 "ฟูไฟเตอร์" (foo fighters) ที่นักบินฝ่ายสัมพันธมิตรรายงานการพบเห็นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง "นักบินผี" (ghost fliers) ในยุโรปและอเมริกาเหนือในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930 "จรวดผี" (ghost rockets) ในสแกนดิเนเวีย (โดยเฉพาะสวีเดน) ในปี ค.ศ. 1946 และการพบเห็น "จานบิน" (flying saucer) ของเคนเนธ อาร์โนลด์ในปี ค.ศ. 1947[3][4] ซึ่งความสนใจจากสื่อมวลชนต่อเหตุการณ์ที่อาร์โนลด์รายงานได้ช่วยเผยแพร่แนวคิดเรื่องจานบินให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง[5] กระแสข่าวเกี่ยวกับยูเอฟโอเพิ่มสูงขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับการทวีความรุนแรงของสงครามเย็นและความกังวลเชิงยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาและการตรวจจับอากาศยานขั้นสูงของโซเวียต เช่น หน่วยกราวด์ออบเซิร์ฟเวอร์คอปส์ (Ground Observer Corps)[3][6][7]
กิจกรรมด้านจานบินวิทยาอย่างเป็นทางการที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลในสหรัฐอเมริกาสิ้นสุดลงในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1960 หลังการเผยแพร่รายงานของคณะกรรมการคอนดอน (Condon Committee) และการยุติโครงการบลูบุ๊ก (Project Blue Book)[8] นอกจากนี้ กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับยูเอฟโอซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลในประเทศอื่น ๆ รวมถึงสหราชอาณาจักร[9][10] แคนาดา[11] เดนมาร์ก[12] อิตาลี[13] และสวีเดน[14] ก็ยุติลงเช่นกัน ยกเว้นฝรั่งเศสซึ่งยังคงดำเนินโครงการฌีป็อง (GEIPAN) ซึ่งก่อนหน้านี้ใช้ชื่อว่า GEPAN (1977-1988) และ SEPRA (1988-2004) ซึ่งบริหารงานโดยซีเนส (CNES) และเมื่อวันที่ 14 กันยายน ค.ศ. 2023 นาซาได้รายงานถึงการแต่งตั้งผู้อำนวยการด้านยูเอพี (ซึ่งก่อนหน้านี้ใช้ชื่อว่า ยูเอฟโอ) เป็นครั้งแรก โดยระบุชื่อคือ มาร์ก แม็คอินเนอร์นีย์ (Mark McInerney) เพื่อศึกษาปรากฏการณ์ดังกล่าวอย่างเป็นวิทยาศาสตร์และมีความโปร่งใส[15]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Blake, Joseph A. (2015-05-27). "Ufology: The Intellectual Development and Social Context of the Study of Unidentified Flying Objects". The Sociological Review (ภาษาอังกฤษ). 27: 315–337. doi:10.1111/j.1467-954x.1979.tb00067.x. ISSN 1467-954X. S2CID 146530394.
- ↑ Restivo, Sal P. (2005). Science, technology, and society: an encyclopedia. Oxford University Press US. p. 176. ISBN 0-19-514193-8.
- 1 2 Brake, Mark (June 2006). "On the plurality of inhabited worlds; a brief history of extraterrestrialism". International Journal of Astrobiology. 5 (2): 104. Bibcode:2006IJAsB...5...99B. doi:10.1017/S1473550406002989. S2CID 122271012.
- ↑ Denzler, Brenda (2003). The lure of the edge: scientific passions, religious beliefs, and the pursuit of UFOs. University of California Press. pp. 6–7. ISBN 0-520-23905-9.
- ↑ Denzler (2003), p. 9
- ↑ Schulgen, George (October 28, 1947). "Schulgen Memo". สืบค้นเมื่อ May 3, 2010.
- ↑ "The Air Force Intelligence Report". สืบค้นเมื่อ May 3, 2010.
- ↑ Haines, Gerald K. (April 14, 2007). "CIA's Role in the Study of UFOs, 1947–90". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ October 1, 2019. สืบค้นเมื่อ May 3, 2010.
- ↑ "UFOs". nationalarchives.gov.uk.
- ↑ "UFO reports to be destroyed in future by MoD". Telegraph. London. February 28, 2010. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-01-12. สืบค้นเมื่อ May 3, 2010.
- ↑ "Archived – Canada's UFOs: The Search for the Unknown – Library and Archives Canada – Archive 蒃 – Le phénomène des ovnis au Canada – Bibliothèque et Archives Canada". collectionscanada.gc.ca.
- ↑ "Secret UFO archives opened". The Copenhagen Post. January 29, 2009. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ November 3, 2011. สืบค้นเมื่อ May 3, 2010.
- ↑ Italian Air Force UFO site (in Italian)
- ↑ "För insyn: 18 000 svenska UFO-rapporter". Expressen (ภาษาสวีเดน). May 6, 2009. สืบค้นเมื่อ May 3, 2010.
- ↑ Chang, Kenneth (14 September 2023). "NASA Introduces New U.F.O. Research Director – The role was created in response to the recommendations of a report that found the agency could do more to collect and interpret data on unidentified anomalous phenomena". The New York Times. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 14 September 2023. สืบค้นเมื่อ 15 September 2023.