จังหวัดบามียาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
จังหวัดบามียาน

بامیان
สถานที่ต่าง ๆ ในจังหวัดบามียาน
สถานที่ต่าง ๆ ในจังหวัดบามียาน
ที่ตั้งของจังหวัดบามียานในประเทศอัฟกานิสถาน
ที่ตั้งของจังหวัดบามียานในประเทศอัฟกานิสถาน
พิกัด (เมืองหลัก): 34°45′N 67°15′E / 34.75°N 67.25°E / 34.75; 67.25พิกัดภูมิศาสตร์: 34°45′N 67°15′E / 34.75°N 67.25°E / 34.75; 67.25
ประเทศเอมิเรตอิสลามอัฟกานิสถาน อัฟกานิสถาน
เมืองหลักบามียาน
การปกครอง
 • ผู้ว่าอับดุลละฮ์ ซาร์ฮาดี[1]
พื้นที่[2]
 • ทั้งหมด18,029.2 ตร.กม. (6,961.1 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2021)[3]
 • ทั้งหมด504,312 คน
 • ความหนาแน่น28 คน/ตร.กม. (72 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลาUTC+4:30 (เวลาอัฟกานิสถาน)
รหัส ISO 3166AF-BAM
ภาษาหลักดารี (ภาษาฮาซารากี)

จังหวัดบามียาน (ดารี/ปาทาน: ولایت بامیان‎) เป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศอัฟกานิสถาน มีเมืองเอกคือบามียานตามชื่อจังหวัด มีประชากรราว 495,557 คน[4]

ประวัติ[แก้]

ในอดีตพื้นที่จังหวัดบามียานถูกปกครองโดยจักรวรรดิมีดซ์ (Medes) ก่อนตกอยู่ในการปกครองของจักรวรรดิอะคีเมนิด (Achaemenid) ต่อมาในปี 330 ปีก่อนคริสต์ศักราช พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชได้เข้ายึดบริเวณนี้แต่ได้ละทิ้งไป ภายหลังจักรวรรดิเซลูซิดจึงเข้ามาปกครองต่อ ขณะนั้นพื้นที่ทางตอนใต้ของเทือกเขาฮินดูกูช ได้มีการเผยแผ่ศาสนาพุทธจากราชวงศ์เมารยะเข้ามา จึงมีการตั้งอารามพุทธศาสนาที่บามียาน ว่ากันว่าชื่อ บามียาน มาจากคำว่า "วรรมยาน" (varmayana) ที่แปลว่าสีในภาษาสันสกฤต ด้วยเหตุนี้จึงมีการก่อสร้างพระพุทธรูปขึ้นที่นี่จำนวนมาก และได้มีการแกะสลักขึ้นบนหน้าผาโดนเด่นสององค์ ขนานนามว่า พระพุทธรูปแห่งบามียาน ที่อายุเก่าแก่กว่า 1,500 ปี ตั้งอยู่ในบริเวณโบราณสถาน ที่ต่อมารัฐบาลกลุ่มฏอลิบานได้ระเบิดทำลายเสียหายทั้งองค์ด้วยเหตุผลทางศาสนา เมื่อปี พ.ศ. 2544 สร้างความสูญเสียครั้งใหญ่ให้แก่วงการอนุรักษ์โบราณสถานไปทั่วโลก

ช่วงศตวรรษที่ 7 มีชาวอาหรับคนแรกเดินทางเข้ามาปกครองคาบูลชาหิ (Kabul Shahi) ก่อนถูกพิชิตในนามศาสนาอิสลามของจักรวรรดิซัฟฟาริดในศตวรรษที่ 9 ต่อมาได้ถูกปกครองโดยจักรวรรดิกัซนาวิด (Ghaznavids), รัฐสุลต่านกูริด (Ghurid) และถูกพิชิตโดยชาวมองโกลในศตวรรษที่ 13 ปกครองโดยอาร์กุน ข่าน แห่งอิลข่าน (Ilkhanate) ก่อนตกเป็นของจักรวรรดิตีมูร์ และจักรวรรดิโมกุล ตามลำดับ

ปี ค.ศ. 1709 จักรวรรดิโฮตากี (Hotaki) ที่ปกครองกันดาฮาร์ได้พ่ายแพ้แก่จักรวรรดิซาฟาวิด (Safavid) บามียานอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิโมกุล จนกระทั่งอะฮ์มัด ชาห์ ดุรรานี (Ahmad Shah Durrani) ได้ก่อตั้งจักรวรรดิดุรรานี (Durrani) ที่ต่อมาได้พัฒนาเปลี่ยนแปลงเป็นประเทศอัฟกานิสถาน จากการเปลี่ยนแปลงในช่วงปี ค.ศ. 1980 ถึงกลางปี 1990 อัฟกานิสถานถูกควบคุมโดยฮิซบ์ อี วะฮ์ดัต (Hizb-i-wahdat) นำโดยอับดุล อาลี มาซารี (Abdul Ali Mazari) จนในปี ค.ศ. 1995 ถูกเข้าควบคุมและปกครองโดยรัฐบาลตอลิบาน ก่อนถูกโค่นล้มโดยกองทัพสหรัฐอเมริกาเมื่อปี ค.ศ. 2001

ภูมิศาสตร์[แก้]

จังหวัดบามียาน ตั้งอยู่ในหุบเขาบามียาน ซึ่งมีแม่น้ำหล่อเลี้ยงประชาชน ด้านหนึ่งเป็นเขา ด้านหนึ่งเป็นหน้าผาสูงชันสลักเป็นพระยืน สภาพแวดล้อมของหุบเขา รายล้อมไปด้วยความแห้งแล้ง แต่ที่แห่งนี้อุดมไปด้วยทุ่งหญ้าและน้ำ ปัจจุบันเมืองบามียัน ใช่แต่เป็นสถานที่สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการสู้รบเท่านั้น แต่มีความสำคัญเพราะเป็นสถานที่ที่มีโบราณสถานอีกทั้งโบราณวัตถุและร่องรอยประวัติศาสตร์ทางสังคมและศาสนาจำนวนมากอีกแห่งหนึ่ง ที่กลุ่มนักอนุรักษ์วัตถุทางโบราณคดีในปัจจุบันให้ความสนใจ[5]

ประชากร[แก้]

ใน ค.ศ. 2020 ประชากรทั้งหมดในจังหวัดบามียานมีราว 495,557 คน[4] เกือบทั้งหมดเป็นชาวแฮซอเร แต่ยังมีชาวทาจิกจำนวนน้อยอาศัยในบริเวณนี้ด้วย

อำเภอ[แก้]

นี่คือรายชื่ออำเภอใน ค.ศ. 2021 – โดยมีที่อยู่อาศัยประมาณ 22 แห่ง:

อำเภอในจังหวัดบามียาน
อำเภอในจังหวัดบามียาน
อำเภอ เมืองหลัก ประชากร[6] พื้นที่
บามียาน บามียาน 96,610
คาฮ์มาร์ด คาฮ์มาร์ด 41,774 1298
ปันจาบ ปันจาบ 78,404 1891
ซัยฆาน ซัยฆาน 27,576 1777
ชีบาร์ ชีบาร์ 33,930 1265
วารัส วารัส 125,447 2988
แยคอว์แลงก์ แยคอว์แลงก์ 70,023 6917
แยคอว์แลงก์ อันดับ 2 30,551

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "د نږدې شلو ولایاتو لپاره نوي والیان او امنیې قوماندانان وټاکل شول". 7 November 2021.
  2. Independent Directorate of Local Governance
  3. "Estimated Population of Afghanistan 2021-22" (PDF). National Statistic and Information Authority (NSIA). April 2021. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม (PDF) เมื่อ 2021-06-24. สืบค้นเมื่อ June 21, 2021.
  4. 4.0 4.1 "Estimated Population of Afghanistan 2020-21" (PDF). Islamic Republic of Afghanistan, National Statistics and Information Authority. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม (PDF) เมื่อ 2021-08-19. สืบค้นเมื่อ 6 June 2021.
  5. ข่าวจากกลุ่มรณรงค์ป้องกันการรุกรานเมืองโบราณและวัตถุทางประวัติศาสตร์ในประเทศอัฟกานิสถาน(SavingMesAynak)
  6. "Estimated Population of Afghanistan 2021-22" (PDF). National Statistic and Information Authority (NSIA). April 2021. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม (PDF) เมื่อ 2021-06-24. สืบค้นเมื่อ June 21, 2021.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]