ข้ามไปเนื้อหา

ราชวงศ์ปาห์ลาวี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก จักรวรรดิอิหร่าน)
ปาห์ลาวี
ราชวงศ์
ประเทศรัฐราชาธิราชอิหร่าน
ถิ่นกำเนิดมาซันดารัน
ก่อตั้ง15 ธันวาคม ค.ศ. 1925 (1925-12-15)
ต้นตระกูลพระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี
ผู้นำคนปัจจุบันเรซา ปาห์ลาวี
ผู้ปกครองคนสุดท้ายพระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี
ตระกูลที่เกี่ยวข้องราชวงศ์มูฮัมหมัด อาลี (1941–1948)
สิ้นสุด11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1979 (1979-02-11)
(53 ปี 1 เดือน 27 วัน)

ราชวงศ์ปาห์ลาวี (เปอร์เซีย: دودمان پهلوی) เป็นราชวงศ์สุดท้ายของอิหร่าน โดยเป็นราชวงศ์สุดท้ายของอิหร่านที่ปกครองอิหร่านมาเป็นเวลา 53 ปี ระหว่างปี (ค.ศ 1925—ค.ศ. 1979)

ราชวงศ์ปาห์ลาวีก่อตั้งโดยนายทหารในกองทัพเปอร์เซีย นามว่า เรซา ข่าน[1] เขาได้รับการเลื่อนตำแหน่งโดยอังกฤษให้เป็นผู้บัญชาการกองพลน้อยคอซแซคเปอร์เซีย[2] ประมาณหนึ่งเดือนต่อมาภายใต้การควบคุมของอังกฤษ กองกำลังสามพันนายเศษนายของเรซา ข่าน ก็มุ่งไปถึงกรุงเตหะรานเพื่อทำรัฐประหารในปี 1921[3] และพื้นที่ส่วนที่เหลือของประเทศถูกยึดครองในปี 1923 ต่อมา พระเจ้าอะห์หมัด ชาห์ กอญัร ถูกบีบให้สละราชสมบัติอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคม 1925 เรซา ข่านจึงสถาปนา"ราชวงศ์ปาห์ลาวี"

หลังจากโค่นล้มราชวงศ์กอญัร พระเจ้าเรซาเริ่มกระบวนการปฏิรูปเพื่อทำให้อิหร่านทันสมัยและมีความเป็นชาตินิยม เช่น การส่งเสริมระบบการศึกษาแบบตะวันตก การลดอิทธิพลของศาสนาในรัฐ และการสร้างโครงสร้างพื้นฐานสมัยใหม่[4]

หลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง เรซาถูกบีบบังคับให้สละราชบัลลังก์โดยอังกฤษและสหภาพโซเวียต เนื่องจากความสัมพันธ์ของเขากับนาซีเยอรมนี รัชทายาทของเขา เจ้าชายโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ได้ขึ้นครองราชย์ในปี 1941 ซึ่งในช่วงการปกครองของพระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา อิหร่านประสบกับการพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว ผ่านแผน “ปฏิวัติสีขาว” ซึ่งรวมถึงการปฏิรูปที่ดิน สิทธิสตรี และการลงทุน อย่างไรก็ตาม การรวมอำนาจแบบเผด็จการ การคอร์รัปชัน และการใช้ความรุนแรงของตำรวจลับทำให้เกิดความไม่พอใจในหมู่ชน[5]

กระแสความไม่พอใจนำไปสู่การลุกฮือของประชาชนที่เรียกว่าการปฏิวัติอิหร่าน และการกลับมาของรูฮุลลอฮ์ โคมัยนี ผู้นำทางศาสนาในปี 1979 ซึ่งทำให้ราชวงศ์ปาห์ลาวีสิ้นสุดลง และอิหร่านกลายเป็นสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจนถึงปัจจุบัน[6]

ประมุขราชวงศ์ปาห์ลาวี

[แก้]
ลำดับภาพ พระนามศักดิ์เข้ารับตำแหน่งลงจากตำแหน่ง
1 Reza Shah พระเจ้า
เรซา ปาห์ลาวี
15 ธันวาคม 1925 16 กันยายน 1941
(สละราชสมบัติ)
2 Mohammad Reza Shah พระเจ้า
โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี
โอรสในพระเจ้าชาห์ เรซา 16 กันยายน 1941 11 กุมภาพันธ์ 1979
(ถูกถอดจากราชสมบัติ)
27 กรกฎาคม 1980
(สวรรคต)
พระนางเจ้า
ฟาราห์ ปาห์ลาวี
มเหสีหม้ายในพระเจ้าชาห์โมฮัมหมัด เรซา 27 กรกฎาคม 1980
31 ตุลาคม 1980
3 Reza Pahlavi, Crown Prince of Iran เจ้าชาย
เรซา ปาห์ลาวี
โอรสในพระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา 31 ตุลาคม 1980
ยังอยู่ในตำแหน่ง

อ้างอิง

[แก้]
  1. Aghaie, Kamran Scot (2011-12-01). The Martyrs of Karbala: Shi'i Symbols and Rituals in Modern Iran (ภาษาอังกฤษ). University of Washington Press. ISBN 978-0-295-80078-3.
  2. Cyrus Ghani; Sīrūs Ghanī (6 January 2001). Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power. I.B.Tauris. pp. 147–. ISBN 978-1-86064-629-4.
  3. Brysac, Shareen Blair. "A Very British Coup: How Reza Shah Won and Lost His Throne." World Policy Journal 24, no. 2 (2007): 90–103. Accessed August 8, 2021. http://www.jstor.org/stable/40210096
  4. Axworthy, Michael. A History of Iran: Empire of the Mind. Basic Books, 2008.
  5. Keddie, Nikki R. Modern Iran: Roots and Results of Revolution. Yale University Press, 2006.
  6. Milani, Abbas. The Shah. Palgrave Macmillan, 2011.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]