จักรพรรดินีเซี่ยวหนิง พระอัยยิกาเจ้า

จักรพรรดินีเซี่ยวหนิง 孝寧太皇太后
สมเด็จพระอัยยิกาเจ้า
พระราชสมภพ	ค.ศ. 1565 เขตต้าซิง, ปักกิ่ง
สวรรคต	1630 (อายุ 64–65) พระราชวังต้องห้าม
ฝังพระศพ	สุสานหลวงราชวงศ์หมิง, เขตฉางผิง
คู่อภิเษก	จักรพรรดิว่านลี่
พระราชบุตร	พระชายจู ฉางซู่ ปินอ้ายอ๋อง เจ้าชายจูฉางซุน จงฟู่อ๋อง เจ้าชายจูฉางไซ่ เจ้าหญิงยุ่นเหอ เจ้าหญิงหลิงฉิ้ว เจ้าหญิงโช่วหนิง
พระสมัญญานาม Imperial Noble Consort Gōngkè Huìróng Héjìng (恭恪惠榮和靖皇貴妃) → Grand Empress Dowager Xiàonìng Wēnmù Zhuānghuì Cíyì Xiàntiān Yùshèng (孝寧溫穆莊惠慈懿憲天裕聖太皇太后)
พระราชบิดา	zhèng chéngxiàn (鄭承憲)

สมเด็จพระจักรพรรดินีเซี่ยวหนิง พระอัยยิกาเจ้า (孝寧太皇太后; ค.ศ. 1565–ค.ศ. 1630) เป็นพระมเหสี ของจักรพรรดิว่านลี่ แห่งราชวงศ์หมิง พระนางเป็นพระมเหสีที่จักรพรรดิว่านลี่ทรงโปรดมาก จักรพรรดิจึงทรงพยายามสถาปนาพระราชโอรสพระนางเป็นรัชทายาท ส่งผลให้เกิดความขัดแย้งและการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายในราชสำนักนานกว่าทศวรรษ

พระราชประวัติ

พระนางทรงพระราชสมภพที่เขตต้าซิง ทางตอนใต้ของปักกิ่ง ในปี ค.ศ. 1565 ในปี ค.ศ. 1581 พระนางจึงถูกเลือกเป็นพระมเหสีในจักรพรรดิว่านลี่

พระภรรยาเจ้า

หลังจากที่ได้เป็นพระมเหสีของจักรพรรดิไม่นาน พระนางก็ได้รับการสถาปนาเป็นพระมเหสีชั้นเฟยทันที โดยมีพระนามว่า ซู่ (淑) พระบิดาของพระนางได้รับการสถาปนาให้เป็นสมาชิกขององครักษ์เสื้อแพร ซึ่งมีอำนาจเหนือครัวเรือน 1,000 หลังคาเรือน

ปี ค.ศ. 1582 พระนางจึงได้รับการสถาปนาเป็นพระมเหสีขั้นกุ้ยเฟย (德妃 )

เดือนมกราคม ค.ศ. 1584 จักรพรรดิว่านลี่ทรงรับสั่งให้ กระทรวงธรรมการ สถาปนาพระนางเป็นพระมเหสีขั้นหวงกุ้ยเฟย เนื่องในวันประสูติของเจ้าหญิงหยุนเหอ จักรพรรดิว่านลี่ยังพระราชทานเงินอีก 100,000 ตำลึงให้แก่เสนาบดี เนื่องในงานครั้งนี้

ปี ค.ศ. 1585 พระนางมีพระประสูติกาลพระราชโอรสพระองค์ที่สองในจักรพรรดิ เจ้าชายสิ้นพระชนม์ไม่นานหลังจากประสูติ จึงได้รับสถาปนาพระสมัญญานามว่าปินไออ๋อง

ปี ค.ศ. 1586 พระนางจึงให้การประสูติพระราชโอรสพระนามว่าจู ฉางซุน ซึ่งจักรพรรดิว่านลี่ทรงโปรดจะให้เป็นรัชทายาท แต่เซี่ยวติ้งฮองไทเฮาทรงไม่อนุญาต

ปี ค.ศ. 1589 องค์หญิงจู ซวนเย่า พระราชธิดาของพระนางก็สิ้นพระชนม์ ได้รับการสถาปนาพระสมัญญานามว่าองค์หญิงหลิงชิ่ว

ปี ค.ศ. 1630 พระนางสวรรคต พระบรมศพถูกฝังไว้ที่ภูเขาอินฉวน ภายในสุสานหลวงราชวงศ์หมิง แต่ไว้ในพื้นที่สำหรับเฟยผินของจักรพรรดิว่านลี่

ข้อพิพาทเรื่องรัชทายาท

ปี ค.ศ. 1586 พระนางทรงครรภ์อยู่ จักรพรรดิว่านลี่จึงทรงมีพระราชโองการสถาปนาพัฒนาขึ้นเป็นพระมเหสีขั้นสูงสุด(หวงกุ้ยเฟย) แต่ขุนนางก็เป็นที่ขัดแย้งกัน ด้วยเพราะมีพระมเหสีที่ให้การประสูติพระราชโอรสพระองค์โตกว่าคือพระมเหสีกงเฟยมีพระประสูติกาลเจ้าชายจู ฉางลั่ว จนเริ่มขัดแย้งมากขึ้น เมื่อจักรพรรดิทรงประกาศว่า ให้องค์ชายจู ฉางซุนพระราชโอรสที่ประสูติจากพระนางให้สถาปนาเป็นพระรัชทายาท โดยให้ทรงข้ามกงเฟย และพระราชโอรสพระองค์โต ขุนนางจึงโต้แย้ง ว่าควรสถาปนาทั้งพระนางและพระนางกงเฟยด้วย แต่จักรพรรดิก็ทรงมิได้สนใจ

ในช่วงทศวรรษต่อมา ขุนนางจึงได้แย้งอีกครั้ง และอ้างถึงการสืบบุตรหัวปี ทำให้พระนางเป็นที่ ไม่ชอบในราชสำนัก

จนในที่สุด จักรพรรดิจึงทรงประกาศให้พระราชโอรสของพระองค์เป็นรัชทายาทในปี ค.ศ. 1601 และสถาปนาเป็นเจ้าชายฝู (福) ให้แก่เจ้าชายจู ฉางซุนแต่เจ้าชายไม่ได้ถูกสั่งให้ออกจากราชสำนักตามประเพณีจนกระทั่งปี ค.ศ. 1614 จึงเสด็จย้ายไปประทับที่ลั่วหยาง

ปี ค.ศ. 1613 เป็นต้นมา จักรพรรดิว่านลี่ ทรงไม่โปรดองค์ชายจู ฉางลั่ว อย่างชัดเจน เช่นทรงขัดขวางการฝังพระบรมศพของพระวรชายากัว ในลักษณะที่เหมาะสมกับพระวรชายา สุดท้ายพระวรชายาก็ถูกฝังในปี ค.ศ. 1615 เจ้าชายจู ฉางซุนจึงเสด็จออกจากวัง กระทั่งปี ค.ศ. 1641 เจ้าชายจู ฉางซุนจึงถูกหลี่จื้อเฉิงปลงพระชนม์

พระอัยยิกาเจ้า

หลังจากพระนางสวรรคตได้ 14 ปี จักรพรรดิหงกวงผู้เป็นพระนัดดาธิราช จึงสถาปนาพระนางเป็นสมเด็จพระอัยยิกาเจ้า (ไทฮองไทเฮา) มีพระราชสมัญญานามว่า

จักรพรรดินีเซี่ยวหนิง เหวินมู่ จวงฮุ่ย ฉืออี้ เซียนเทียน หยูเชิ่ง พระอัยยิกาเจ้า

(孝宁温穆庄惠慈懿宪天裕圣太皇太后)

พระอัยยิกาเจ้าแห่งราชวงศ์หมิงใต้

พระเกียรติยศ

• ในรัชสมัยจักรพรรดิเจียจิ้ง (ครองราชย์ ค.ศ. 1521–ค.ศ. 1567)
  • นางเจิ้ง (鄭氏; ตั้งแต่ ค.ศ. 1565)
• ในรัชสมัยจักรพรรดิว่านลี่ (ครองราชย์ ค.ศ. 1572–ค.ศ. 1620)
  • ซู่ผิน (淑嬪; ตั้งแต่ 6 มีนาคม ค.ศ. 1582)
  • เต๋อเฟย (德妃; ตั้งแต่ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1583)
  • กุ้ยเฟย (鄭貴妃; ตั้งแต่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 1584)
• ในรัชสมัยจักรพรรดิฉงเจิน (ครองราชย์ ค.ศ. 1627–ค.ศ. 1644)
  • กงเค่อ รุ่ยหรง เหอจิ้ง หวงกุ้ยเฟย (恭恪惠荣和靖皇贵妃; ตั้งแต่ ค.ศ. 1630)
• ในรัชสมัยจักรพรรดิหงกวง (ครองราชย์ ค.ศ. 1644–ค.ศ. 1645)
  • จักรพรรดินีเซี่ยวหนิง เหวินมู่ จวงฮุ่ย ฉืออี้ เซียนเทียน หยูเชิ่ง พระอัยยิกาเจ้า (孝宁温穆庄惠慈懿宪天裕圣太皇太后; ตั้งแต่ ค.ศ. 1644)

พระราชบุตร

• ขณะพระอิสริยยศพระมเหสีชั้นเต๋อผิน:
  • เจ้าหญิงหยุนเหอ (雲和公主; ค.ศ. 1584–ค.ศ. 1590) หรืออีกพระนามว่า ซวนซู (軒姝) พระราชธิดาพระองค์ที่สองของจักรพรรดิว่านลี่
• ขณะพระราชอิสริยยศพระมเหสีชั้นกุ้ยเฟย:
  • เจ้าชายจู ฉางซู่ อ้ายปินอ๋อง (邠哀王 朱常溆; 19 มกราคม ค.ศ.1585) พระราชโอรสพระองค์ที่สองในจักรพรรดิว่านลี่
  • เจ้าชายจู ฉางซุน จงฟู่อ๋อง (福忠王 朱常洵; 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1586–2 มีนาคม ค.ศ. 1641) พระราชโอรสพระองค์ที่สามในจักรพรรดิว่านลี่
  • เจ้าชายจู ฉางจือ ไห่หยวนอ๋อง (沅懷王 朱常治; 10 ตุลาคม ค.ศ. 1587–5 กันยายน ค.ศ. 1588) พระราชโอรสองค์ที่สี่ของจักรพรรดิว่านลี่
  • เจ้าหญิงหลิงชิ่ว (靈丘公主; ค.ศ. 1588–ค.ศ. 1589) หรืออีกพระนามว่า ซวนเหยา (軒姚) พระราชธิดาพระองค์ที่หกของจักรพรรดิว่านลี่
  • เจ้าหญิงโช่วหนิง (壽寧公主; ค.ศ. 1592–ค.ศ. 1634) หรืออีกพระนามว่า ซวนเว่ย (軒媁) พระราชธิดาพระองค์ที่เจ็ดของจักรพรรดิว่านลี่

อ้างอิง

บรรณานุกรม

• Huang, Ray (1988). "The Lung-ch'ing and Wan-li reigns, 1567–1620". ใน Mote, Frederick W.; Twitchett, Denis (บ.ก.). The Ming Dynasty, 1368–1644, Part 1. The Cambridge History of China. Vol. 7. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 511–584. doi:10.1017/CHOL9780521243322.008. ISBN 978-1-139-05475-1.
• Zhang, Tingyu, บ.ก. (1739). "《明史》卷一百十四 列传第二" [History of Ming, Volume 114, Historical Biography 2]. Lishichunqiu Net (ภาษาจีน). Lishi Chunqiu. สืบค้นเมื่อ 23 กุมภาพันธ์ 2017.