จลนศาสตร์

ในฟิสิกส์ จลนศาสตร์ (อังกฤษ: kinematics) คือแขนงวิชาที่ศึกษาลักษณะทางเรขาคณิตของการเคลื่อนที่ของวัตถุ โดยไม่คำนึงถึงแรงที่เป็นสาเหตุของการเคลื่อนที่นั้น นอกจากนี้ การเคลื่อนที่ที่ถูกจำกัด เช่น การเคลื่อนของชิ้นส่วนเครื่องจักรที่เชื่อมต่อกัน ก็จัดอยู่ในขอบเขตของจลนศาสตร์ด้วย

จลนศาสตร์เกี่ยวข้องกับระบบที่ใช้กำหนดตำแหน่งและความเร็วของวัตถุ รวมทั้งการแปลงทางคณิตศาสตร์ระหว่างระบบเหล่านั้น ระบบพิกัดที่ใช้สามารถเป็นแบบเชิงมุมฉาก เช่น ระบบพิกัดคาร์ทีเซียน หรือระบบพิกัดเชิงเส้นโค้ง เช่น ระบบพิกัดเชิงขั้ว รวมถึงระบบพิกัดอื่น ๆ ได้ด้วย แนววิถีการเคลื่อนที่ของวัตถุสามารถอ้างอิงเทียบกับวัตถุอื่น ซึ่งวัตถุที่ใช้อ้างอิงนั้นอาจกำลังเคลื่อนที่เมื่อเทียบกับระบบอ้างอิงมาตรฐานก็ได้ นอกจากนี้ ระบบอ้างอิงที่หมุนก็สามารถนำมาใช้ในการอธิบายการเคลื่อนที่ได้เช่นกัน

ปัญหาทางจลนศาสตร์จำนวนมากในทางปฏิบัติเกี่ยวข้องกับข้อจำกัดการเคลื่อนที่ของวัตถุ เช่น การเชื่อมโยงเชิงกล เชือก หรือจานที่กลิ้ง