คำกริยา
คำกริยา (อังกฤษ: verb) เป็นคำที่โดยทั่วไปสื่อถึงการกระทำ (นำมา, อ่าน, เดิน, วิ่ง, เรียนรู้), เหตุการณ์ (เกิดขึ้น, กลายเป็น) หรือสภาวะ (เป็น/อยู่/คือ, มีอยู่, ยืนหยัด) ในการอธิบายไวยากรณ์ทั่วไป รูปพื้นฐานที่มีหรือไม่มีคำอนุภาคประกอบจะเรียกว่ากริยาสภาวะ ในหลายภาษา คำกริยาจะมีการผันรูปเพื่อระบุกาล, ลักษณะ, มาลา และวาจก นอกจากนี้ คำกริยาอาจมีการผันตามบุรุษ, เพศ หรือพจน์ ของบทกรรมบางตัว เช่น ประธาน หรือกรรม ในบางภาษามีกาลหลักสามประเภท ได้แก่ ปัจจุบัน เพื่อระบุว่าการกระทำกำลังดำเนินอยู่, อดีต เพื่อระบุว่าการกระทำได้สิ้นสุดลงแล้ว และอนาคต เพื่อระบุว่าการกระทำกำลังจะเกิดขึ้น ซึ่งแสดงออกด้วยกริยาช่วย
ตัวอย่างเช่น:
- ลูซี จะไป โรงเรียน (การกระทำ, อนาคต)
- บารัค โอบามา กลายเป็น ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาในปี พ.ศ. 2552 (เหตุการณ์, อดีต)
- ไมก์ เทราต์ เป็น นักเบสบอลตำแหน่งเซนเตอร์ฟิลเดอร์ (สภาวะ, ปัจจุบัน)
ทุกภาษาที่มีการค้นพบจนถึงปัจจุบันมีการแบ่งแยกความแตกต่างระหว่างคำนามและคำกริยา[1] ซึ่งอาจเป็นเพราะลักษณะของความหมายที่มนุษย์สื่อสารกันนั้นมีโครงสร้างคล้ายกราฟความรู้ กล่าวคือ คำนามทำหน้าที่เป็น "เอนทิตี" และคำกริยาทำหน้าที่เป็น "จุดเชื่อม" ระหว่างคำนามเหล่านั้น[2] คำว่ากริยาในเชิงนิรุกติศาสตร์มีรากศัพท์มาจากภาษาละตินที่แปลว่าคำพูด และใช้รากศัพท์ภาษาอินโด-ยูโรเปียนเดียวกับคำที่แปลว่า "คำ"[3]
ประเภท
[แก้]คำกริยาอาจแบ่งได้หลายประเภทตามหน้าที่การใช้งานและไวยากรณ์ของภาษา สำหรับภาษาไทยแบ่งคำกริยาออกเป็น
- ปฐมกริยา (primary verb) คือกริยารูปปัจจุบัน เช่น get, hold, ring, drink (ได้/มี,ถือ,กระดิ่ง,ดื่ม) เป็นต้น
- ทุติยกริยา (secondary verb) คือกริยารูปอดีต เช่น got, held, rang, drank เป็นต้น
- ตติยกริยา (tertiary verb) คือกริยาที่ต่อเนื่องจากอดีต แต่มีผลมาจนถึงปัจจุบัน เช่น gotten, holden, rung, drunk เป็นต้น
- อกรรมกริยา (intransitive verb) คือคำกริยาที่ไม่จำเป็นต้องมีกรรมมารองรับ เช่น ยืน เดิน นั่ง นอน วิ่ง หกล้ม ร้องไห้ ตัวอย่างประโยค เช่น เขาร้องไห้ เธอวิ่ง
- สกรรมกริยา (transitive verb) คือคำกริยาที่บอกใจความยังไม่สมบูรณ์ ต้องมีกรรมมารองรับ เช่น ทำ กิน ซื้อ ขาย ยืม ขอ เช่า คำกริยาบางคำต้องมีทั้งกรรมตรงและกรรมรอง เช่น ให้ แจก ถวาย และคำกริยาหลายคำก็สามารถเป็นได้ทั้งอกรรมกริยาและสกรรมกริยา ตัวอย่างประโยค เช่น ฉันกินขนมปัง พ่อซื้อคอมพิวเตอร์
- วิกตรรถกริยา คือคำกริยาที่บอกใจความยังไม่สมบูรณ์ ต้องมีคำอื่นมารองรับแต่ส่วนนั้นไม่ถือว่าเป็นกรรม เช่น เป็น คือ เหมือน คล้าย มี เท่า คำที่ประกอบวิกตรรถกริยาเรียกว่า บทวิกัติการก (ภาษาอังกฤษถือว่าคำกริยาประเภทนี้เป็นชนิดเดียวกับคำกริยานุเคราะห์)
- กริยานุเคราะห์ (auxiliary verb) คือคำกริยาที่ช่วยบอกสถานะหรือกาลของกริยาอื่น เช่น คง อาจ จัก กำลัง เคย ต้อง น่า แล้ว
- กริยาสภาวมาลา (clausal verb) คือคำกริยาที่ทำหน้าที่เป็นคำนาม ในส่วนของประธาน กรรม หรือส่วนขยายของประโยค
ในภาษาอื่นอาจมีคำกริยาประเภทอื่นดังนี้
- กริยาประสม (compound verb)
- วลีกริยา (phrasal verb) ระวังสับสนกับกริยาวลี (verb phrase)
- กริยายก (raising verb)
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- ↑ David Adger (2019). Language Unlimited: The science behind our most creative power. Oxford: Oxford University Press. p. 78. ISBN 978-0-19-882809-9.
- ↑ Silva, Vivian S.; Freitas, André; Handschuh, Siegfried. "Building a Knowledge Graph from Natural Language Definitions for Interpretable Text Entailment Recognition" (PDF). ACL Anthology. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ Oct 3, 2023.
- ↑ "Verb, n. meanings, etymology and more". Oxford Dictionary. สืบค้นเมื่อ 15 June 2025.
อ่านเพิ่ม
[แก้]- Goldenberg, Gideon "On Verbal Structure and the Hebrew Verb", in: idem, Studies in Semitic Linguistics, Jerusalem: Magnes Press 1998, pp. 148–196 [English translation; originally published in Hebrew in 1985].
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Verbs
นิยามแบบพจนานุกรมของ คำกริยา ที่วิกิพจนานุกรม- www.verbix.com Verbs and verb conjugation in many languages.
- conjugation.com English Verb Conjugation.
- Italian Verbs Coniugator and Analyzer Conjugation and Analysis of Regular and Irregular Verbs, and also of Neologisms, like googlare for to google.
- El verbo en español Downloadable handbook to learn the Spanish verb paradigm in an easy ruled-based method. It also supplies the guidelines to know whenever a Spanish verb is regular or irregular
