ข้ามไปเนื้อหา

ความหมายของชีวิต

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ความหมายของชีวิต เป็นคำถามปรัชญาว่าด้วยความสำคัญของชีวิตหรือการดำรงอยู่โดยทั่วไป คำถามนี้สามารถแสดงได้หลายรูปแบบ เช่น "ทำไมเราจึงอยู่ที่นี่" "ชีวิตเกี่ยวกับอะไรกันแน่" และ "อะไรคือจุดประสงค์ของการดำรงอยู่" ความหมายของชีวิตเป็นหัวข้อการคาดคะเนทางปรัชญา วิทยาศาสตร์และเทววิทยามากมายตลอดประวัติศาสตร์ มีการเสนอคำตอบจำนวนมากของคำถามนี้จากภูมิหลังทางวัฒนธรรมและอุดมการณ์ต่าง ๆ

ความหมายของชีวิตสามารถพบได้จากการลงมือทำสิ่งต่างๆ, ได้การเรียนรู้จริงจากประสบการณ์ผ่านความรักหรือความงดงามรอบตัว และการก้าวผ่านความเจ็บปวด

ความหมายของชีวิตอยู่ในแนวคิดทางปรัชญาและศาสนาเรื่องการดำรงอยู่ ความสัมพันธ์ทางสังคม พิชานและความสุข และคล้ายกับประเด็นอื่นอีกมาก เช่น ความหมายเชิงสัญลักษณ์ ภววิทยา คุณค่า จุดประสงค์ จริยศาสตร์ ความดีและความชั่ว เจตจำนงเสรี การดำรงอยู่ของพระเป็นเจ้าหนึ่งหรือหลายองค์ แนวคิดพระเป็นเจ้า วิญญาณและชีวิตหลังความตาย ผลงานวิทยาศาสตร์มุ่งอธิบายข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์ที่สัมพันธ์กันเกี่ยวกับจักรวาล สำรวจบริบทและตัวแปรเสริมเกี่ยวกับ "อย่างไร" ของชีวิต (how of life) วิทยาศาสต์ยังศึกษาและสามารถให้การแนะนำการแสวงความเป็นอยู่ดี (well-being) และแนวคิดศีลธรรมที่สัมพันธ์กัน แนวเข้าสู่การศึกษาแบบมนุษยนิยมตั้งคำถามว่า "อะไรคือความหมายของชีวิตฉัน" คุณค่าของคำถามนี้อาจพ้องกับการบรรลุความเป็นจริงอันติมะ (ultimate reality) หรือความรู้สึกรวมเป็นหนึ่ง (oneness) หรือกระทั่งความรู้สึกศักดิ์สิทธิ์ (sacredness)

ปรัชญาอิคิไก (Ikigai) แนวคิดของชาวญี่ปุ่นที่เชื่อว่าความหมายของการมีชีวิตอยู่ คือการค้นหาจุดตัดระหว่าง สิ่งที่คุณรัก สิ่งที่คุณถนัด สิ่งที่โลกต้องการ และสิ่งที่คุณสามารถสร้างรายได้จากมันได้


คำถาม

[แก้]

คำถามเกี่ยวกับความหมายของชีวิตแสดงออกได้อย่างกว้างขวาง ซึ่งรวมถึง:

  • "อะไรคือความหมายของชีวิต" "ชีวิตนี้เกี่ยวกับอะไร" "เราเป็นใคร"[1][2][3]
  • "ทำไมเราอยู่ที่นี่" "เราอยู่ที่นี่เพื่ออะไร"[4][5][6]
  • "อะไรคือจุดกำเนิดชีวิต"[7]
  • "ธรรมชาติของชีวิตคืออะไร" "ธรรมชาติของความเป็นจริงคืออะไร"[7][8][9]
  • "จุดประสงค์ของชีวิตคืออะไร" "จุดประสงค์ของชีวิตหนึ่งคืออะไร"[8][10][11]
  • "อะไรคือความสำคัญของชีวิต"[11]
  • "อะไรที่มีความหมายและมีคุณค่าในชีวิต"[12]
  • "คุณค่าของชีวิตคืออะไร"[13]
  • "การอยู่มีเหตุผลอะไร" "เราอยู่เพื่ออะไร"[6][14]

คำถามเหล่านี้มีคำตอบและการให้เหตุผลมากมาย ทั้งทฤษฎีวิทยาศาสตร์ ตลอดจนคำอธิบายทางปรัชญา เทววิทยาและจิตวิญญาณ เช่น

  • การเป็นคนสำคัญ สิ่งที่เราทำมีผลต่อคนหมู่มาก เช่น ดารา นักร้อง ศิลปิน นักการเมือง
  • การร่วมเป็นองค์ประกอบในองคาพยบส่วนเล็ก ๆ ที่ทำให้สิ่งสำคัญ เช่นประเพณีที่มีมาอย่างยาวนาน มีอยู่ต่อไป ในลักษณะที่เราเป็นส่วนหนึ่งในคนส่วนมากที่ทำแบบเดียวกัน เหมือนกัน พร้อมกัน ในวันและสถานที่ที่ทำโดยทั่วไปในสังคม เป็นต้น
  • การเป็นคนที่ภูมิใจในหน้าที่ของตนเอง ภูมิใจในอาชีพตัวเอง
  • การได้ดูแลครอบครัวเล็ก ๆ ของตนเองให้มีความสุข
  • การเป็นส่วนเล็ก ๆ ให้สังคมดีขึ้น เช่น มีน้ำใจต่อผู้คน ช่วยเหลือผู้อื่นที่เราพบเห็นบ้าง เท่าที่ไม่เดือดร้อนตัวเองเกินไป
  • การได้ทำตามความเชื่อเพื่อว่าจะมีชีวิตที่ดีในโลกหลังความตาย
  • การได้ทำในสิ่งที่อยากทำสักครั้งในชีวิต

มุมมองที่นิยม

[แก้]

"ความหมายของชีวิตคืออะไร" เป็นคำถามที่คนจำนวนมากถามตนเองในขณะหนึ่งของชีวิต ส่วนมากในบริบท "จุดประสงค์ของชีวิตคืออะไร" คำตอบที่นิยมบางคำตอบรวมถึง:

เพื่อตระหนักศักยะและอุดมคติของตน

[แก้]
  • การได้ตื่นมาทำตามความปรารถนา และการยอมรับที่จะเป็นตัวของตัวเองอย่างแท้จริง
  • เพื่อทำตัวเองให้มีคุณค่าหรือสร้างคุณค่าให้กับตัวเอง
  • เพื่อทำในสิ่งที่ตัวเองรักและศรัทธา
  • เพื่อไล่ล่าความฝัน

เพื่อทำฝันของตนให้เป็นจริง

  • เพื่อใช้ไปกับบางสิ่งที่จะดำรงอยู่นานกว่าชีวิตของเรา
  • เพื่อได้ผจญภัยหรือท่องเที่ยวในโลก รู้จักโลกนี้ด้วยประสบการณ์ตรงให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
  • เพื่อขยายศักยภาพของตน
  • เพื่อแสวงหาตัวตนหรือสร้างตัวตน ที่มากกว่าสถานะแค่ว่าเราเป็นใคร ชื่อ นามสกุล อายุ อาชีพ วันเกิด อยู่ที่ไหน เรียนที่ไหน เป็นลูกเต้าเหล่าใคร มีเงินและทรัพย์สินเท่าไหร่
  • เพื่อกลายเป็นบุคคลที่คุณปรารถนาจะเป็นตลอดมา
  • เพื่อให้สถาบันหรือองค์กรที่เราอยู่ดำรงค์อยู่ต่อไปผ่านการสืบทอดความรู้และจิตวิญญาณให้กับคนรุ่นต่อไป
  • เพื่อที่จะมีความสุข
  • เพื่อให้ชีวิตมีแต่ความรุ่งเรืองมั่งคั่งสมบูรณ์แบบ
  • เพื่อเป็นมนุษย์อย่างแท้จริง
  • เพื่อทุ่มเททุกสิ่งอย่างในชีวิตแม้แต่สละชีวิตของตนเพื่อสิ่งที่มีค่ามากพอ
  • เพื่อค้นหาและยอมจำนนต่อพรหมลิขิตของตัวเอง
  • การมีภาระหน้าที่และความรับผิดชอบอันมีเกียรติ
  • เพื่อสร้างสังคมที่มนุษย์ชาติมีศีลธรรม จริยธรรม คุณธรรมขั้นสูงสุดกลายเป็นสุดยอดสังคมในอุดมคติที่มนุษย์ไม่มีการทำร้ายและเบียดเบียนกัน มีอิสระเสรีภาพที่แท้จริง หรือสร้างสังคมหรือโลกในอุดมคติตามแนวคิดที่ตนเองศรัทธา

เพื่อบรรลุความสมบูรณ์ทางชีววิทยา

[แก้]
  • เพื่อมีชีวิตต่อไป นั่นคือ การอยู่ให้นานที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ รวมทั้งการแสวงหาการเป็นอมตะ เพื่อมีชีวิตตลอดไป หรือพยายามมีชีวิตให้นานที่สุด จนกว่าจะตาย
  • เพื่อปรับตัวและวิวัฒนาการผ่านแสตมเซลล์ที่ปรับร่างกายให้เหมาะสมกับการใช้ชีวิตและสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งต่อคุณสมบัติที่เป็นประโยชน์ให้กับลูกหลานต่อไป
  • เพื่อพัฒนาหรือท้าทายขีดความสามารถของตนเอง
  • เพื่อขยายเผ่าพันธุ์ เพื่อสร้างทายาท เพื่อเพิ่มจำนวน เพื่อสืบพันธุ์ เพราะความฝันของทุกเซลล์คือการกลายเป็นสองเซลล์
  • การดูแลสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสมในการดำรงค์อยู่ของเผ่าพันธุ์มนุษย์และเผ่าพันธุ์อื่นให้สามารถอยู่รอดปลอดภัยอย่างมั่งคงและยั่งยืนบนโลกใบนี้ บ้านเพียงหนึ่งเดียวของเรา

เพื่อแสวงภูมิปัญญาและความรู้

[แก้]
  • เพื่อค้นหาความลับที่ซ่อนอยู่ของโลกใบนี้
  • เพื่อเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ในชีวิตให้มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้
  • เพื่อแสวงหาภูมิปัญญาและความรู้ เพื่อส่งต่อให้กับมนุษย์ชาติ
  • เพื่อเผชิญหน้าความกลัวในใจเราและยอมรับบทเรียนที่ชีวิตมอบให้เรา
  • เพื่อจะได้ทดลองทำสิ่งใหม่ ๆ เพื่อที่จะได้รู้จักชีวิตในทุกแง่มุมให้ได้มากที่สุด
  • เพื่อหาความหมายหรือวัตถุประสงค์ของการมีชีวิต
  • เพื่อหาเหตุผลที่จะอยู่
  • เพื่อค้นพบสัจจธรรมความจริงของโลก
  • เพื่อได้รู้จักสิ่งที่ไม่มีในโลกนี้ เช่น ดาวดวงอื่น หรือ มิติอื่น

เพื่อทำดี เพื่อทำสิ่งที่ถูกต้อง

[แก้]
  • เพื่อจากไปโดยที่โลกนี้กลายเป็นสถานที่ที่ดีกว่ากว่าตอนที่คุณเกิดมา
  • เพื่อทำคุณประโยชน์แก่ผู้อื่น
  • เพื่อให้มากกว่ารับ
  • เพื่อยุติความทุกข์ยาก
  • เพื่อสร้างความเสมอภาค
  • เพื่อท้าทายการกดขี่
  • เพื่อกระจายความมั่งคั่ง
  • เพื่อเอื้อเฟื้อและช่วยเหลือผู้อื่น
  • เพื่อส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของผู้อื่น
  • เพื่อสร้างสรรค์และคิดสิ่งใหม่
  • เพื่อให้มีประชาธิปไตย
  • เพื่อให้มนุษย์ทุกคนรักกันไม่มีการแบ่งแยกและให้อภัยกัน
  • เพื่อให้เกิดความยุติธรรม
  • เพื่อให้มนุษย์ทุกคนอยู่อย่างมีเกียรติมีศักดิ์ศรี
  • เพื่อแสวงหาสันติภาพ

ความหมายเกี่ยวกับศาสนา

[แก้]
  • เพื่อออกเดินทางตามคำใบ้[15]
  • เพื่อไปถึงสวรรค์ชั้นสูงสุดและสถิต ณ ใจของพระเจ้า (heart of the Divine)[16]
  • เพื่อมีวิญญาณบริสุทธิ์และสัมผัสพระเจ้า[17]
  • เพื่อเข้าใจความลับของพระเจ้า[18]
  • เพื่อรู้หรือรวมเป็นหนึ่งเดียวกับพระเจ้า[19][20]
  • เพื่อรู้จักตนเอง รู้จักผู้อื่น และรู้เจตจำนงแห่งสวรรค์[21]
  • เพื่อรักบางสิ่งใหญ่กว่า ยิ่งใหญ่กว่า และเกินกว่าเราเอง ซึ่งเป็นบางสิ่งที่เราไม่ได้สร้างหรือมีพลังจะสร้าง บางสิ่งอันเป็นนามธรรมและศักดิ์สิทธิ์เพราะความเชื่อของเราในสิ่งนั้น[22]
  • เพื่อรักพระเจ้า[19] และสิ่งเนรมิตทั้งหมดของพระองค์[23]
  • เพื่อสรรเสริญพระเจ้าด้วยความยินดีในพระองค์ตลอดกาล[24][25]
  • เพื่อเผยแผ่ศาสนาและเพิ่มสาวกของพระเยซูคริสต์[26]
  • เพื่อกระทำยุติธรรม รักเมตตา และเดินอย่างถ่อมตนกับพระเจ้า[27]
  • เพื่อมีลูกดกและทวีมากขึ้น[28] (Genesis 1:28)
  • เพื่อให้มีเสรีภาพ (Romans 8:20–21)
  • เพื่อเติมเต็มโลกและกำราบมัน[28] (Genesis 1:28)

ชีวิตไม่มีความหมาย

[แก้]
  • ชีวิตหรือการมีอยู่ของมนุษย์ไม่มีความหมายหรือจุดประสงค์ที่แท้จริงเพราะการมีอยู่ของมนุษย์มาจากการสุ่มตามธรรมชาติเท่านั้น และสิ่งใดก็ตามที่เกิดจากการสุ่มไม่มีจุดประสงค์ตั้งแต่แรก
  • ชีวิตไม่มีความหมาย ทว่าด้วยความเป็นมนุษย์ พวกเราพยายามเชื่อมโยงความหมายหรือจุดประสงค์เพื่อที่เราจะได้อธิบายการมีอยู่ของพวกเราเอง
  • ชีวิตไม่มีจุดประสงค์ และสิ่งนี้เองทำให้ชีวิตเป็นสิ่งพิเศษ
  • วิถีไม่เคยมีเพียงวิถีเดียวที่เป็นคำตอบที่ถูกต้อง วิถีมีมากมายนับไม่ถ้วน อยู่ที่ใจของเราเลือกเอง และวิถีนั้นย่อมเป็นคำตอบที่ถูกต้องของคนทุกคน และไม่จำเป็นต้องมีแค่วิถีเดียว
  • ถ้าชีวิตไร้ความหมาย เราก็แค่สร้างขึ้นมาก็ได้ไม่ใช่เหรอ

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Jonathan Westphal (1998). Philosophical Propositions: An Introduction to Philosophy. Routledge. ISBN 0-415-17053-2.
  2. ↑ Robert Nozick (1981). Philosophical Explanations. Harvard University Press. ISBN 0-674-66479-5.
  3. ↑ Julian Baggini (กันยายน 2004). What's It All About? Philosophy and the Meaning of Life. USA: Granta Books. ISBN 1-86207-661-8.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  4. ↑ Ronald F. Thiemann; William Carl Placher (1998). Why Are We Here?: Everyday Questions and the Christian Life. Continuum International Publishing Group. ISBN 978-1-56338-236-9.
  5. ↑ Dennis Marcellino (1996). Why Are We Here?: The Scientific Answer to this Age-old Question (that you don't need to be a scientist to understand). Lighthouse Pub. ISBN 0-945272-10-3.
  6. 1 2 Hsuan Hua (2003). Words of Wisdom: Beginning Buddhism. Dharma Realm Buddhist Association. ISBN 0-88139-302-9.
  7. 1 2 Paul Davies (มีนาคม 2000). The Fifth Miracle: The Search for the Origin and Meaning of Life. Simon & Schuster. ISBN 0-684-86309-X. สืบค้นเมื่อ 2007-07-26.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  8. 1 2 Charles Christiansen; Carolyn Manville Baum; Julie Bass-Haugen (2005). Occupational Therapy: Performance, Participation, and Well-Being. SLACK Incorporated. ISBN 1-55642-530-9.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
  9. ↑ Evan Harris Walker (2000). The Physics of Consciousness: The Quantum Mind and the Meaning of Life. Perseus Books. ISBN 0-7382-0436-6.
  10. ↑ "Question of the Month: What Is The Meaning Of Life?". Philosophy Now. Issue 59. สืบค้นเมื่อ 2007-07-26.
  11. 1 2 Jiddu Krishnamurti (2001). What Are You Doing With Your Life?. Krishnamurti Foundation of America. ISBN 1-888004-24-X.
  12. ↑ Puolimatka, Tapio; Airaksinen, Timo (2002). "Education and the Meaning of Life" (PDF). Philosophy of Education. University of Helsinki. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 26 กันยายน 2007. สืบค้นเมื่อ 26 กรกฎาคม 2007.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  13. ↑ Stan Van Hooft (2004). Life, Death, and Subjectivity: Moral Sources in Bioethics. Rodopi. ISBN 90-420-1912-3.
  14. ↑ Russ Shafer-Landau; Terence Cuneo (2007). Foundations of Ethics: An Anthology. Blackwell Publishing. ISBN 1-4051-2951-4.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
  15. ↑ Chris Grau (2005). Philosophers Explore the Matrix. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-518107-4.
  16. ↑ Z'ev ben Shimon Halevi (1993). The Work of the Kabbalist. Weiser. ISBN 0-87728-637-X.
  17. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "Cook"
  18. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "Cappannelli"
  19. 1 2 Michael Joachim Girard (2006). Essential Believing for the Christian Soul. Xulon Press. ISBN 1-59781-596-9.
  20. ↑ Jaideva Singh (2003). Vijñanabhairava. Motilal Banarsidass. ISBN 81-208-0820-7.
  21. ↑ T. M. P. Mahadevan (1974). Philosophy: Theory and Practice (Proceedings of the International Seminar on World Philosophy). Centre for Advanced Study in Philosophy, University of Madras.
  22. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "Seaman"
  23. ↑ John T. Scully (2007). The Five Commandments. Trafford Publishing. ISBN 1-4251-1910-7.
  24. ↑ "The Westminster Shorter Catechism". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 11 มีนาคม 2008. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2008.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  25. ↑ John Piper (2006). Desiring God. Multnomah Books. ISBN 1-59052-119-6.
  26. ↑ (Matthew 28:18–20)
  27. ↑ (Micah 6:8)
  28. 1 2 Thomas Patrick Burke (2004). The Major Religions: An Introduction with Texts. Blackwell Publishing. ISBN 1-4051-1049-X.