ปายาส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ข้าวมธุปายาส)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
บทความนี้มีเนื้อหาที่สั้นมาก ต้องการเพิ่มเติมเนื้อหาหรือพิจารณารวมเข้ากับบทความอื่นแทน
ปายาสของชาวสแกนดิเนเวียในเทศกาลคริสต์มาสที่ประเทศเดนมาร์ก

ปายาส (อังกฤษ: rice pudding) คือ ข้าวชนิดหนึ่งที่หุงเจือด้วยน้ำหรือน้ำนมและน้ำตาล เป็นอาหารของหลายชนชาติ ซึ่งบางชาติเป็นอาหารหลัก บางชาติเป็นอาหารว่าง

มธุปายาส[แก้]

ปายาสเจือน้ำผึ้งเรียก มธุปายาส ครั้งหนึ่งนางสุชาดาเคยถวายแด่พระสมณโคดม ในพุทธศาสนิกชนชาวไทยทำอาหารใกล้เคียงกันเนื่องในวันสำคัญทางพุทธศาสนา เรียกว่า กระยาทิพย์ หรือ ข้าวทิพย์ กวนด้วยข้าว น้ำตาล น้ำอ้อย น้ำผึ้ง ถั่วงา และน้ำนม โดยจะให้หญิงพรหมจารีย์เป็นผู้กวน ในภาคเหนือเรียก ข้าวพระเจ้าหลวง ส่วนชาวไทใหญ่เรียก ข้าวซอมต่อหลวง โดยจะนำไปถวายพระพุทธเจ้าในเทศกาลสำคัญทางศาสนาพุทธเช่นกัน[1]

ข้าวเวทย์[แก้]

ข้าวเวทย์ หรือ ข้าวเปียก คือข้าวที่หุงด้วยน้ำอ้อยและนม หรือหุงด้วยกะทิ[2][3] เป็นอาหารที่พราหมณ์ไทยใช้ทำถวายพระเป็นเจ้า โดยจะนำข้าวสุกใส่กะลามะพร้าว แล้วเอากล้วยน้ำไทปักไว้ตรงกลางลูกหนึ่ง[4] ผู้ทำอาหารชนิดนี้ต้องเป็นคนเชื้อสายพราหมณ์เท่านั้น กระทำที่เทวสถานสำหรับพระนครเพื่อถวายพระเป็นเจ้าในพระราชพิธีตรียัมปวายและศิวาราตรี เดิมห้ามผู้หญิงทำอาหารนี้ แต่คลายความเข้มงวดเรื่องเพศลงแล้ว ปัจจุบันผู้ทำส่วนใหญ่มักเป็นผู้หญิง[5] ข้าวเวทย์นี้ใกล้เคียงกับ ปงกัล ปายาสของทมิฬ เป็นข้าวหุงด้วยน้ำนมและน้ำตาล[6] ถวายแก่สุริยเทพในเทศกาลปงกัล ช่วงมกรสังกรานติของพราหมณ์ในรัฐทมิฬนาฑูและอานธรประเทศ[7] ซึ่งตรงกับพระราชพิธีตรียัมพวาย-ตรีปวายของไทยพอดี[8]

ระเบียงภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "ถวายข้าวมธุปายาส". สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดลำปาง. 18 มีนาคม 2563. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2563. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  2. "พระราชพิธีตรียัมปวาย". เทวสถาน. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2563. Check date values in: |accessdate= (help)
  3. คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง (31 กรกฎาคม 2562). "อาหารกับศาสนา : ข้าว". มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2563. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  4. คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง (17 พฤษภาคม 2561). ""บายศรี" สารพัน อะไร? ยังไง? ใหม่? เก่า?". มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นเมื่อ 24 ตุลาคม 2563. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  5. Adcharawadee S. (31 กรกฎาคม 2562). "พราหมณ์กินอะไร ?". Urban Eat. สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2563. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  6. Wilson, Horace Hayman (1862). Essays and Lectures Chiefly on the Religion of the Hindus, Volume 2. สืบค้นเมื่อ 3 October 2019.
  7. Pandey, Alpana (11 August 2015). Medieval Andhra: A Socio-Historical Perspective. ISBN 9781482850178. สืบค้นเมื่อ 3 October 2019.
  8. คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง (7 กันยายน 2560). "ข้าวในประเพณีพราหมณ์". มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นเมื่อ 24 ตุลาคม 2563. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)