ขว้างจักร
.jpg)
ขว้างจักรเป็นการแข่งขันกรีฑาประเภทลู่และลานโดยผู้เข้าแข่งขันทำการขว้างอุปกรณ์ที่มีลักษณะเป็นทรงกลมแบนให้ไกลกว่าคู่แข่ง ขว้างจักรเป็นกีฬาที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณจากหลักฐานรูปปั้น ดิสโคโบลัส ของไมรอนสร้างเมื่อศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล แม้จะไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของปัญจกรีฑาในปัจจุบัน แต่เคยเป็นหนึ่งในการแข่งขันของปัญจกีฬากรีกโบราณเมื่อ 708 ปีก่อนคริสต์กาล[1] นอกจากนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของทศกรีฑาในปัจจุบัน
ประวัติ
[แก้]
ขว้างจักรมีต้นกำเนิดมาจากการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกโบราณ[2] ขว้างจักรแบบปัจจุบันเริ่มต้นมาจากการพยายามฟื้นฟูกีฬานี้ที่มัคเดอบวร์ค ประเทศเยอรมนี โดยครูสอนยิมนาสติก คริสทีอัน เกออร์ค โคลราอุช (Christian Georg Kohlrausch) และนักเรียนของเขาในช่วงทศวรรษที่ 1870[3] การแข่งขันขว้างจักรประเภทชายจัดขึ้นอีกครั้งในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และเป็นหนึ่งในรายการของโอลิมปิกฤดูร้อนตั้งแต่การแข่งขันครั้งแรกในปี 1896 ขว้างจักรเป็นสัญลักษณ์ที่โดดเด่นของโอลิมปิก โดยมีภาพวาดของนักขว้างจักรในโฆษณาของโอลิมปิกเช่น แสตมป์ระดมทุนสำหรับการแข่งขันในปี 1896 และโปสเตอร์หลักของโอลิมปิกฤดูร้อนปี 1920 และ1948 ปัจจุบันขว้างจักรเป็นส่วนหนึ่งของการแข่งขันกรีฑาสมัยใหม่ในทุกระดับ
คนแรกที่ขว้างจักรพร้อมกับหมุนตัวคือ ฟรานจิเชก ยันดา-ซุก (František Janda-Suk) นักกีฬาจากโบฮีเมีย (เช็กในปัจจุบัน)[4] ยันดา-ซุก คิดค้นเทคนิคนี้ขึ้นเมื่อศึกษาตำแหน่งของรูปปั้นดิสโคโบลัส หลังจากนั้นหนึ่งปี เขาก็ได้รับเหรียญเงินในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกปี 1900
การแข่งขันประเภทหญิงเริ่มต้นขึ้นในช่วงทศวรรษแรกของศตวรรษที่ 20 ต่อมาได้มีการจัดการแข่งขันในระดับชาติและระดับภูมิภาค ก่อนการแข่งขันประเภทหญิงได้ถูกบรรจุเข้าในรายการการแข่งขันโอลิมปิกปี 1928
กฎระเบียบ
[แก้]การแข่งขันขว้างจักร น้ำหนักหรือขนาดของจักรจะขึ้นอยู่กับผู้เข้าแข่งขัน โดยนักกีฬาชายและนักกีฬาหญิงหญิงจะขว้างจักรขนาดต่างกัน ส่วนขนาดและน้ำหนักของจักรจะแตกต่างกันไปตามรุ่นอายุของนักกีฬา น้ำหนักของจักรจะถูกกำหนดโดยกรีฑาโลกสำหรับการแข่งขันระดับนานาชาติ
| อายุ | ชาย | หญิง |
|---|---|---|
| ≤17 | 1.5 กก. | 1 กก. |
| 18–19 | 1.75 กก. | 1 กก. |
| 20–49 | 2 กก. | 1 กก. |
| 50–59 | 1.5 กก. | 1 กก. |
| 60–74 | 1 กก. | 1 กก. |
| 75+ | 1 กก. | 0.75 กก. |
จักรมีขอบด้านข้างทำจากพลาสติก ไม้ ไฟเบอร์กลาส คาร์บอนไฟเบอร์ หรือโลหะ ขอบจานและแกนจานทำจากโลหะเพื่อรับน้ำหนัก ขอบจานต้องเรียบ ไม่มีความหยาบหรือรอยกดของนิ้ว จานที่มีน้ำหนักตรงขอบมากกว่าทำให้เกิดโมเมนตัมเชิงมุมที่มากขึ้นไม่ว่าจะหมุนแรงเท่าไรก็ตาม ส่งผลให้มีเสถียรภาพในการขว้างขึ้นแม้ว่าจะขว้างได้ยากกว่าก็ตาม อย่างไรก็ตามน้ำหนักตรงขอบที่มากขึ้นหากขว้างอย่างถูกต้องจะทำให้ขว้างได้ไกลขึ้น ในการแข่งขันบางรายการจะใช้จานทำจากยางตันไม่กลวง[ต้องการอ้างอิง]
ในการขว้างผู้เข้าแข่งขันยืนบนลานวงกลมเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.50 m (8 ft 2 1⁄4 in) ซึ่งอยู่บนแผ่นคอนกรีตที่เว้าลงไป 20 มิลลิเมตร (0.79 นิ้ว) นักกีฬาจะเตรียมตัวโยนโดยหันหลังให้ทิศที่จะโยน จากนั้นหมุนตัวทวนเข็มนาฬิกา (หากถนัดขวา) หนึ่งรอบครึ่งขณะที่ยังอยู่บนวงกลม เพิ่อเพิ่มโมเมนตัมให้จักรที่จะขว้าง จักรที่ขว้างต้องตกพื้นภายในมุม 34.92º ของส่วนวงวงกลมโดยวัดจากจุดกึ่งกลางวงกลมที่ยืนขว้าง[6] กฎการแข่งขันขว้างจักรคล้ายกับทุ่มน้ำหนักเว้นแต่ว่ามีพื้นที่วงกลมใหญ่กว่า ไม่มีขั้นด้านหน้า และไม่มีข้อห้ามเกี่ยวกับวิธีการโยน
การเคลื่อนไหวพื้นฐานคือการเคลื่อนไหวแขนข้างลำตัวด้านหน้า จักรหมุนด้วยนิ้วชี้หรือนิ้วกลางของมือที่ขว้าง ขณะขว้างจานร่อนจะหมุนตามเข็มนาฬิกาเมื่อมองจากด้านบนสำหรับผู้ขว้างที่ถนัดขวา และหมุนทวนเข็มนาฬิกาสำหรับผู้ขว้างที่ถนัดซ้าย ระยะที่ขว้างได้นอกจากจะขึ้นอยู่กับโมเมนตัมและความเร็วในการขว้างแล้ว ระยะทางของจักรยังขึ้นกับวิถีที่ผู้ขว้างส่ง รวมถึงหลักอากาศพลศาสตร์ของจักรด้วย โดยทั่วไปการขว้างตอนมีลมปะทะปานกลางจะได้ระยะทางสูงสุด นอกจากนี้ จักรที่หมุนเร็วให้เสถียรภาพทางไจโรสโกปที่ดีกว่า วิธีการขว้างจักรให้เชี่ยวชาญค่อนข้างยากและต้องใช้ประสบการณ์สูงถึงจะออกมาดีได้ ทำให้นักกีฬาที่แข่งขันระดับสูงส่วนใหญ่มักมีอายุ 30 ปีขึ้นไป[ต้องการอ้างอิง]
ขว้างจักรบางครั้งมีการแข่งขันในร่มแต่ไม่ได้บรรจุอยู่ในการแข่งขันกรีฑาในร่มชิงแชมป์โลก เดิมกรีฑาโลกมีการเก็บสถิติขว้างจักรในร่มที่ดีที่สุดของโลกแยกจากกลางแจ้ง แต่ในปี 2023 เป็นต้นมาได้รวมสถิติทั้งในร่มและกลางแจ้งเข้าด้วยกัน[7][8]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Sports – List of Summer and Winter Olympic Sports". olympic.org. 14 มกราคม 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Discus Throwing | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com. สืบค้นเมื่อ 2020-03-11.
- ↑ "History of Discus". www.discusnada.org. สืบค้นเมื่อ 2020-03-11.
- ↑ "Discus Throw". site.dev.aws.worldathletics.org. สืบค้นเมื่อ 2020-10-26.
- ↑ "Book of Rules | Official Documents". www.worldathletics.org. สืบค้นเมื่อ 2020-03-11.
- ↑ "The Rules and Regulations Every Discus Thrower Should Be Aware Of". Sports Aspire. 2009-11-04. สืบค้นเมื่อ 2020-03-11.
- ↑ "Kanter throws 69.51m world indoor best in Växjö | NEWS | World Athletics". worldathletics.org. สืบค้นเมื่อ 2024-01-13.
- ↑ "Indoor track to be renamed short track by World Athletics". NBC Sports (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2023-05-23. สืบค้นเมื่อ 2024-01-13.