ข้ามไปเนื้อหา

การแยกสลายด้วยน้ำ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำโดยทั่วไป (สัญลักษณ์ลูกศรสองทางแสดงถึงสมดุลเคมีซึ่งปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำและปฏิกิริยาการควบแน่นต่างก็สามารถผันกลับกันได้)

การแยกสลายด้วยน้ำ หรือ ไฮโดรลิซิส (อังกฤษ: hydrolysis) เป็นปฏิกิริยาเคมีที่โมเลกุลของน้ำเข้าไปสลายพันธะเคมีพันธะหนึ่ง หรือหลายพันธะ คำว่า "การแยกสลายด้วยน้ำ" ถูกใช้โดยกว้างสำหรับปฏิกิริยาการแทนที่ การกำจัด และซอลเวชัน ซึ่งน้ำเป็นนิวคลีโอไฟล์[1]

การแยกสลายด้วยน้ำทางชีวภาพ (biological hydrolysis) เป็นการแตกตัวของโมเลกุลที่โมเลกุลน้ำจะถูกบริโภคเข้าไปเพื่อให้เกิดการสลายโมเลกุลใหญ่ออกเป็นองค์ประกอบย่อย ๆ เมื่อคาร์โบไฮเดรตสลายออกเป็นโมเลกุลน้ำตาลองค์ประกอบด้วยการแยกสลายด้วยน้ำ (เช่น ซูโครสสลายตัวเป็นกลูโคสและฟรักโทส) กระบวนการนี้จะเรียกว่า แซ็กคาริฟิเคชัน (saccharification)[2]

ปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำถือว่าเป็นปฏิกิริยาย้อนกลับของปฏิกิริยาการควบแน่นด้วยเช่นกัน โดยในปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำจะมีการเติมน้ำลงไปเพื่อสลายโมเลกุลใหญ่ให้เป็นโมเลกุลย่อย ๆ ส่วนในปฏิกิริยาการควบแน่นจะเป็นการเอาน้ำออกเพื่อให้สองโมเลกุลรวมตัวกันเป็นโมเลกุลใหญ่[3]

อ้างอิง

[แก้]
  1. IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 5th ed. (the "Gold Book") (2025). Online version: (2006) "Hydrolysis". doi:10.1351/goldbook.H02902IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 5th ed. (the "Gold Book") (2025). Online version: (2006) "Solvolysis". doi:10.1351/goldbook.S05762
  2. "Definition of Saccharification". Merriam-Webster (ภาษาอังกฤษ). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 January 2021. สืบค้นเมื่อ 8 September 2020.
  3. Steane, Richard. "Condensation and Hydrolysis". www.biotopics.co.uk. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-11-27. สืบค้นเมื่อ 2020-11-13.