การยึดครองทางทหาร
การยึดครองทางทหาร (อังกฤษ: military occupation) คือการควบคุมดินแดนอธิปไตยเป็นการชั่วคราวและเป็นปรปักษ์ โดยมีกลไกทางทหารของอำนาจปกครองหนึ่ง ๆ เข้าไปใช้อำนาจเหนือดินแดนนั้น ซึ่งอยู่นอกขอบเขตทางกฎหมายของดินแดนอธิปไตยของอำนาจปกครองนั้นเอง[1][2][3][4] ดินแดนที่ถูกควบคุมเรียกว่า ดินแดนที่ถูกยึดครอง และอำนาจปกครองที่เข้าไปควบคุมเรียกว่า ผู้ยึดครอง[5] ลักษณะที่เป็นการชั่วคราวของการยึดครองนี้เองที่ทำให้แตกต่างจากการผนวกและการยึดเป็นอาณานิคม[4][6] บ่อยครั้งที่ผู้ยึดครองจะสถาปนาการปกครองโดยทหารขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกในการบริหารดินแดนที่ถูกยึดครอง แม้ว่านี่จะไม่ใช่ลักษณะที่จำเป็นของการยึดครองก็ตาม[7]
กฎเกณฑ์ของการยึดครองถูกกำหนดไว้ในข้อตกลงระหว่างประเทศหลายฉบับ โดยหลักแล้วคืออนุสัญญาเฮก ค.ศ. 1907 และอนุสัญญาเจนีวา รวมถึงจากการปฏิบัติของรัฐที่ก่อตั้งมาอย่างยาวนาน สนธิสัญญาที่เกี่ยวข้องระหว่างประเทศ คณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ และงานเขียนของนักวิชาการทหารหลายคนได้ให้แนวทางในประเด็นต่าง ๆ เกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของอำนาจผู้ยึดครอง การคุ้มครองพลเรือน การปฏิบัติต่อเชลยศึก การประสานงานความพยายามในการบรรเทาทุกข์ การออกเอกสารการเดินทาง สิทธิในทรัพย์สินของประชาชน การจัดการวัตถุทางวัฒนธรรมและศิลปะ การจัดการผู้ลี้ภัย และข้อกังวลอื่น ๆ ที่มีความสำคัญสูงสุดทั้งก่อนและหลังการยุติความเป็นปรปักษ์ในช่วงความขัดแย้งด้วยอาวุธ ประเทศที่ดำเนินการยึดครองทางทหารและละเมิดบรรทัดฐานที่เป็นที่ตกลงกันในระดับนานาชาติมีความเสี่ยงที่จะถูกตำหนิ วิจารณ์ หรือประณาม ในยุคปัจจุบัน กฎหมายว่าด้วยการยึดครองได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศไปแล้ว และเป็นส่วนหนึ่งของกฎหมายสงคราม
ตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สองและการก่อตั้งสหประชาชาติเป็นต้นมา กฎหมายระหว่างประเทศมักปฏิบัติเป็นแบบแผนว่า ดินแดนที่ถูกยึดครองจะยังคงได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นดินแดนที่ถูกยึดครองอยู่ต่อไป ในกรณีที่ผู้ยึดครองพยายามจะเปลี่ยนแปลงระยะเวลาชั่วคราวของโครงสร้างอำนาจที่มีอยู่ในดินแดนนั้น ไม่ว่าจะได้รับการสนับสนุนหรือการยอมรับจากมหาอำนาจอื่นหรือไม่ก็ตาม โดยการพยายามทำให้การยึดครองนั้นมีผลถาวรผ่านการผนวกดินแดน (ไม่ว่าจะเป็นการผนวกอย่างเป็นทางการหรือไม่เป็นทางการ) และปฏิเสธที่จะยอมรับว่าตนเองเป็นผู้ยึดครอง นอกจากนี้ คำถามว่าที่ดินแดนใดถือว่าถูกยึดครองหรือไม่นั้นก็มักกลายเป็นประเด็นที่โต้เถียงกันอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเมื่อมีอำนาจรัฐตั้งแต่สองฝ่ายขึ้นไปไม่เห็นพ้องกันเกี่ยวกับสถานะของดินแดนนั้น ซึ่งข้อพิพาทลักษณะนี้มักกลายเป็นต้นเหตุของความขัดแย้งทางอาวุธได้ด้วยตนเอง
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Bracka, J. (2021). Transitional Justice for Israel/Palestine: Truth-Telling and Empathy in Ongoing Conflict. Springer series in transitional justice. Springer International Publishing AG. ISBN 978-3-030-89435-1.
Today, the widely accepted definition of occupation is 'the effective control of a power (be it one or more states or an international organization, such as the United Nations) over a territory to which that power has no sovereign title, without the volition of the sovereign of that territory'
- ↑ Roberts, Adam (1990). "Prolonged Military Occupation: The Israeli-Occupied Territories Since 1967". American Journal of International Law. 84 (1). Cambridge University Press (CUP): 44–103. doi:10.2307/2203016. ISSN 0002-9300. JSTOR 2203016. S2CID 145514740.
- ↑ Eyal Benvenisti. The international law of occupation. Princeton University Press, 2004. ISBN 978-0-691-12130-7, p. 43
- 1 2 Edelstein, David M. (2004). "Occupational Hazards: Why Military Occupations Succeed or Fail". International Security. 29 (1): 52. doi:10.1162/0162288041762913. ISSN 0162-2889. JSTOR 4137547. S2CID 57571525.
The intended temporary duration of occupation distinguishes it from both annexation and colonialism.
- ↑ Fabre, Cécile. "Living with the enemy: the ethics of belligerent occupation" (PDF). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 30 พฤศจิกายน 2018. สืบค้นเมื่อ 30 พฤศจิกายน 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Stirk, Peter (2009). The Politics of Military Occupation. Edinburgh University Press. น. 44. ISBN 9780748636716.
The significance of the temporary nature of military occupation is that it brings about no change of allegiance. Military government remains an alien government whether of short or long duration, though prolonged occupation may encourage the occupying power to change military occupation into something else, namely annexation
- ↑ Roberts, Adam (1985). "What is a Military Occupation?". British Yearbook of International Law. 55: 249–305. doi:10.1093/bybil/55.1.249.