กระทรวงมุรธาธร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

กระทรวงมุรธาธร เป็นหน่วยงานราชการไทยประเภทกระทรวงในอดีต ได้รับการสถาปนาเมื่อ พ.ศ. 2435 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีอำนาจหน้าที่ดูแลรักษาพระราชลัญจกรและหนังสือราชการทั้งปวงที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์[1][2]

ประวัติ[แก้]

เดิมกรมพระอาลักษณ์เป็นหน่วยงานราชเลขานุการด้านหนังสือของพระมหากษัตริย์ ต่อมานสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ. 2435 โดยได้จัดตั้งกระทรวงมุรธาธรขึ้น และแบ่งส่วนราชการพร้อมทั้งกำหนดขอบเขตหน้าที่ใหม่ให้ชัดเจนดังนี้

  1. กรมพระอาลักษณ์ ปฏิบัติงานด้านเอกสารและหนังสือ
  2. กรมรัฐมนตรีสภา ปฏิบัติงานประชุมเสนาบดี
  3. กรมราชเลขานุการ ปฏิบัติงานรับใช้พระมหากษัตริย์ในราชการส่วนพระองค์

ในพ.ศ. 2439 ได้มีการยุบกระทรวงมุรธาธรเข้ากับกระทรวงวัง และรวมเอากรมทั้งสามไว้ในความรับผิดชอบของราชเลขานุการ ในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้มีการตั้งกระทรวงมุรธาธรขึ้นใหม่ใน พ.ศ. 2454 แต่ให้มีเฉพาะ กรมพระอาลักษณ์และกรมราชเลขานุการ ซึ่งภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นกรมราชเลขาธิการ ส่วนกรมรัฐมนตรีสภานั้นไม่ได้ตั้งขึ้นแต่ให้งานด้านนี้อยู่ในบังคับบัญชาของราชเลขาธิการ และกรมทั้งสองนี้ร่วมกันรับผิดชอบการประชุมเสนาบดีมาโดยตลอด เมื่อเปลี่ยนแปลงการปกครองใน พ.ศ. 2475 แล้วจึงมีการโอนกรมพระอาลักษณ์ไปอยู่กับคณะรัฐมนตรี (ปัจจุบันคือ กองอาลักษณ์และเครื่องราชอิสริยาภรณ์ สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี) เหลือแต่กรมราชเลขาธิการ[3] (ปัจจุบันคือ กรมราชเลขานุการในพระองค์ สังกัดสำนักพระราชวัง)

รายพระนามเสนาบดีกระทรวงมุรธาธร[แก้]

ลำดับ
(สมัย)
รูป รายนาม เริ่มวาระ สิ้นสุดวาระ
1 พระองค์เจ้าโสณบัณฑิต.jpg พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา พ.ศ. 2436 พ.ศ. 2440
2 มหาเสวกเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร กรมพระนเรศร์วรฤทธิ์.jpg พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ พ.ศ. 2455 28 มิถุนายน พ.ศ. 2466
3 Damrong Rajanubhab (1942).jpg สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2466 23 มีนาคม พ.ศ. 2468

อ้างอิง[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]