กฎหมายโรมัน

กฎหมายโรมัน เป็นระบบกฎหมายของโรมโบราณ ซึ่งมีประวัติการพัฒนานับพันปี ไม่ว่าจะเป็นกฎหมายสิบสองโต๊ะ (ประมาณ 449 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ไปจนถึงประชุมกฎหมายแพ่ง (ค.ศ. 529) ซึ่งจักรพรรดิยุสตินิอานุสที่ 1 มีพระราชโองการให้รวบรวมและเผยแพร่

กฎหมายโรมันยังแสดงถึงระบบกฎหมายที่ใช้ในยุโรปตะวันตกส่วนมากจนถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ในเยอรมนี การบังคับใช้กฎหมายโรมันยังคงมีผลต่อไปภายใต้จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (ค.ศ. 963-1806) กฎหมายโรมันยังเป็นพื้นฐานของกฎหมายระบบกฎหมายซีวิลลอว์ซึ่งใช้ทั่วภูมิภาคยุโรปชายฝั่งตะวันตก ตลอดจนอดีตอาณานิคมส่วนมากของชาติยุโรปเหล่านี้ รวมถึงละตินอเมริกา และในเอธิโอเปียด้วย

ระบบกฎหมายคอมมอนลอว์ที่ใช้ในอังกฤษและภูมิภาคแองโกล-อเมริกาก็ได้รับอิทธิพลมาจากกฎหมายโรมันเช่นกัน ซึ่งจะเห็นได้จากอภิธานศัพท์กฎหมายซึ่งมีที่มาจากภาษาละติน กฎหมายในยุโรปตะวันออกก็ยังได้รับอิทธิพลจากประชุมกฎหมายแพ่งด้วย โดยเฉพาะในประเทศต่าง ๆ เช่น โรมาเนียยุคกลาง ซึ่งสร้างระบบกฎหมายใหม่อันเป็นการผสมผสานระหว่างกฎหมายโรมันกับกฎหมายท้องถิ่น

หลังจากจักรวรรดิโรมันตะวันตกสิ้นสุดลง กฎหมายโรมันยังคงมีผลบังคับใช้ต่อไปในจักรวรรดิไบแซนไทน์ ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 7 เป็นต้นมา ก็ได้มีการใช้ภาษากรีกเป็นภาษาสำหรับกฎหมายในฝั่งตะวันออก ขณะเดียวกันกฎหมายในยุโรปตะวันออกก็ได้รับอิทธิพลจากกฎหมายไบแซนไทน์ไปด้วย