อูบุนตู

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

(เปลี่ยนทางมาจาก Ubuntu Linux)
Ubuntu
Ubuntu logo

Ubuntu 9.04 (Jaunty Jackalope)
บริษัท/
ผู้พัฒนา		 Canonical Ltd. / Ubuntu Foundation
ตระกูลโอเอส ลินุกซ์
โมเดลต้นฉบับ โอเพนซอร์ส
เปิดตัวครั้งแรก ตุลาคม พ.ศ. 2547 (2004-10-20) (4 ปีก่อน)
รุ่นเสถียรล่าสุด 9.04 / 23 เมษายน พ.ศ. 2552 (2009-04-23); 79 วันก่อน
ภาษาที่ใช้งานได้ หลากภาษา (มากกว่า 55)
วิธีการอัปเดต APT
ตัวจัดการแพกเกจ dpkg
แพลตฟอร์มที่รองรับ i386, AMD64, IA-64, UltraSPARC [1], PowerPC [2]
ชนิดเคอร์เนล Monolithic (ลินุกซ์ เคอร์เนล)
อินเทอร์เฟซพื้นฐาน GNOME, KDE (ดู Kubuntu) , XFCE (ดู Xubuntu)
ลิขสิทธิ์ หลากหลาย เน้นหลักที่ GPL และ GFDL
สถานะ ปัจจุบัน/เสถียร
เว็บไซต์ www.ubuntu.com

อูบุนตู (Ubuntu) (สัท.: ùbúntú หรือ uːˈbunːtuː [3] มีการเรียกว่า อูบันตู บ้าง) เป็นลินุกซ์ดิสทริบิวชันที่พัฒนาต่อมาจากเดเบียน การพัฒนาสนับสนุนโดยบริษัท Canonical Ltd ซึ่งเป็นบริษัทของนายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ ชื่อของดิสทริบิวชันนั้นมาจากคำในภาษาซูลู และภาษาโคซา (ภาษาในแอฟริกาใต้) ว่า Ubuntu ซึ่งมีความหมายในภาษาอังกฤษคือ "humanity towards others"

อูบุนตูต่างจากเดเบียนตรงที่ออกรุ่นใหม่ทุก 6 เดือน และแต่ละรุ่นจะมีระยะเวลาในการสนับสนุนเป็นเวลา 18 เดือน รุ่นปัจจุบันของ Ubuntu คือ 9.04 รหัส Jaunty jackalope นั้น มูลนิธิ อูบุนตูได้ประกาศว่าจะขยายระยะเวลาสนับสนุนเป็น 3 ปี ซอฟต์แวร์ต่างๆ ที่รวมมาใน อูบุนตูนั้นเป็นซอฟต์แวร์เสรีทั้งหมด โดยจุดมุ่งหมายหลักของ อูบุนตูคือเป็นระบบปฏิบัติการสำหรับคนทั่วไป ที่มีโปรแกรมทันสมัย และมีเสถียรภาพในระดับที่ยอมรับได้

เนื้อหา

[แก้] ประวัติและลำดับการพัฒนา

ภาพซีดี อูบุนตู 8.04 ที่แจกฟรี สำหรับผู้ต้องการ

Ubuntu เปิดตัวเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2004 โดยเริ่มจากการแยกตัวชั่วคราวออกมาทำจากโครงการ Debian GNU/Linux เมื่อเสร็จสิ้นคราวนั้นแล้วก็ได้มีการออกตัวใหม่ๆทุก 6 เดือน และมีการอับเดตระบบอยู่เรื่อยๆ Ubuntu เวอร์ชันใหม่ๆที่ออกมาก็ได้ใส่ GNOME เวอร์ชันล่าสุดเข้าไปด้วย โดยแผนการเปิดตัวทุกครั้งจะออกหลังจาก GNOME ออกหนึ่งเดือน ซึ่งตรงข้ามกับทางฝั่งที่แยกออกมาจาก Debian อื่นๆ เช่นพวก MEPIS, Xandros, Linspire, Progeny และ Libranet ทั้งหมดล้วนมีกรรมสิทธิ์ และไม่เปิดเผยCode ซึ่งเป็นส่วนที่อยู่ในรูปแบบธุรกิจ Ubuntu เป็นตัวปิดฉากหลักการของ Debian และมีการใช้งานฟรีมากที่สุดในเวลานี้

โลโก้ของ Ubuntu ยังคงใช้รูปแบบเดิมตั้งแต่เปิดตัวครั้งแรก ซึ่งสร้างโดย แอนดี้ ฟิสสิมอน ฟอนต์ได้รับการแจกมาจาก Lesser General Public License แล้วก็ได้มาเป็นโลโก้Ubuntu

ส่วนประกอบต่างๆของUbuntu ส่วนใหญ่มีพื้นฐานมาจากความไม่แน่นอนของ Debian โดยทั้งสองใช้ Debian's deb package format และ APT/Synaptic เป็นตัวจัดการการติดตั้งส่วนประกอบต่างๆ

Ubuntu ร่วมมือกับ Debian ในการผลักดันให้เปลี่ยนกลับไปเป็น Debian ถึงแม้ว่าว่าได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ ส่วนประกอบของทั้งสองไม่สามารถเข้ากันได้ ผู้พัฒนาUbuntuหลายๆคนว่ามีตัวจัดการรหัสของส่วนประกอบของDebianอยู่ภายในตัวมันเอง อย่างไรก็ตาม แลน เมอดั๊ก ผู้คิดค้น Debian ได้วิจารณ์ในเรื่องความเข้ากันไม่ได้ในหลายๆอย่าง ระหว่างส่วนประกอบของ Ubuntu กับ Debian กล่าวไว้ว่า Ubuntu แตกต่างเป็นอย่างมากจาก Debian ในเรื่องความเข้ากันได้

นั้นคือแผนการที่จะแตกแยกโดยมีชื่อเรือกว่า Grumpy Groundhog มันควรจะมั่นคงแน่นอนในการพัฒนาและทดสอบ ผลักดันให้ซอร์สโค๊ด ออกไปโดยตรงจาก การควบคุมการแก้ไข ของโปรแกรมต่างต่างๆ และโปรแกรมประยุกต์นั้นก็ได้โอนย้ายไปเป็นส่วนของ Ubuntu นั่นควรจะอนุญาตให้ เหล่าpower users และ upstream developers ในการทดสอบโปรแกรมส่วนบุคคล พวกเขาน่าจะได้ทำหน้าที่ ถ้าโปรแกรมได้ถูกกำหนดเป็นส่วนประกอบที่ได้ทำการแจกจ่ายแล้ว นอกจากนี้แล้วยังต้องการที่จะสร้างส่วนประกอบขึ้นมาด้วยตัวของพวกเขาเอง มันควรจะสามารถจัดเตรียมล่วงหน้า ก่อนคำเตือนของการสร้างที่ผิดพลาด บนโครงสร้างที่แตกต่างกัน ซึ่งเป็นการเตรียมการเอาไว้ของ กัมไปร์ กราวฮ๊อก ร่วมมือกับ Debian Unstable ทุกๆ 6 เดือน และกัมไปร์ กราวฮ๊อก ได้ทำให้เป็นซอฟแวร์แบบสาธารณะแล้ว

ปัจจุบัน Ubuntu ได้รับเงินทุนจาก บริษัท Canonical ในวันที่ 8 กรกฎาคม ค.ศ. 2005 นายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ และ บริษัทCanonical ประกาศสร้าง Ubuntu Foundation และเริ่มให้ทุนสนับสนุน 10 ล้านเหรียญสหรัฐ จุดมุ่งหมายของการริเริ่มที่แน่นอนว่าจะสนับสนุนและพัฒนา เวอร์ชันต่อๆไปข้างหน้าของ Ubuntu แต่ในปี ค.ศ. 2006 จุดมุ่งหมายก็ได้หยุดลง นาย มาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ กล่าวว่าจุดมุ่งหมายที่จะได้เงินทุนฉุกเฉินจากความสัมพันธ์กับบริษัทCanonical คงจบลง

ในช่วงเดือน กรกฎาคม ค.ศ. 2007 ได้มี Ubuntu Live 2007ขึ้น นายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ ประกาศว่า Ubuntu 8.04 (กำหนดการออกเดือนเมษายน ค.ศ. 2008) จะมีการสนับสนุน Long Term Support (LTS) เขาได้ดึงบริษัท Canonical มาเป็นคณะกรรมการในการออกเวอร์ชันการสนับสนุนLTSใหม่ๆทุกๆ 2 ปี

[แก้] ความสามารถสำคัญ

  • นักพัฒนา Ubuntu จำนวนมากมาจากชุมชนเดเบียนและ GNOME โดยการออก Ubuntu รุ่นใหม่จะตรงกับรุ่นใหม่ของ GNOME อยู่เสมอ มีนักพัฒนาอีกหลายกลุ่มพยายามที่จะใช้ KDE กับ Ubuntu และทำให้เกิดโครงการ Kubuntu ขึ้น นอกจากนี้ยังมีโครงการ Xubuntu สำหรับ XFCE และตัว Shuttleworth เองยังประกาศโครงการ Gnubuntu ซึ่งใช้ซอฟต์แวร์เสรีทั้งหมด ตามอุดมคติของริชาร์ด สตอลแมน และโครงการ Edubuntu ซึ่งเป็นลีนุกซ์ที่ใช้ภายในโรงเรียนอีกด้วย
  • Ubuntu นั้นเน้นในเรื่องความง่ายในการใช้งานเป็นหลัก ใช้เครื่องมือ sudo สำหรับงานบริหารระบบ เช่นเดียวกับ Mac OS X
  • รองรับการทำงานกับทั้ง CPU ชนิด 32bit และชนิด 64bit
  • รูปแบบการติดตั้งแบบ Live CD ที่รันระบบปฏิบัติการจากแผ่นซีดี ให้ทดลองใช้ก่อนการติดตั้งจริง
  • ทุกโครงการของ Ubuntu นั้นไม่เสียค่าใช้จ่ายในการใช้งาน ผู้ใช้ทุกคนจากทุกประเทศสามารถขอรับซีดี Ubuntu ได้ฟรี (ทาง Ubuntu จะเป็นฝ่ายเสียค่าจัดส่งให้ทางไปรษณีย์) ใต้ชื่อโครงการ Ubuntu Shipit โครงการนี้ยังแบ่งย่อยเป็น Kubuntu Shipit, Xubuntu Shipit และ Edubuntu Shipit ด้วย
  • ส่วนติดต่อผู้ใช้หลังจากติดตั้งเสร็จจะเป็นสีน้ำตาลและส้ม ใช้ชื่อชุดตกแต่งนี้ว่า Human ซึ่งสามารถปรับเปลี่ยนได้
  • ใช้ระบบ APT และ Synaptic ในการจัดการโปรแกรมของระบบ
  • ลินุกซ์ทะเล (Linux TLE) ซึ่งเป็นลินุกซ์ที่พัฒนาโดยคนไทย ก็ได้ใช้ Ubuntu เป็นฐานในการพัฒนา ตั้งแต่ลินุกซ์ทะเลเวอร์ชัน 8.0 เป็นต้นมา

[แก้] รหัสรุ่น

โครงการ Ubuntu มีการออกรุ่นของระบบปฏิบัติการทุก 6 เดือน แต่ละรุ่นใช้เรียกโดยโค้ดเนม และเลขกำกับรุ่น ตามการพัฒนา

ซึ่งใช้ตามเลขปีคริสต์ศักราชและเดือนที่ออก เช่น การออกในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2004 จะมีเลขรุ่นเป็น 4.10 ใช้เป็นหมายเลขรุ่นไปด้วย

เวอร์ชัน ชื่อเรียก รหัสการทดสอบ เปิดตัวเมื่อ ให้การสนับสนุนถึง ลักษณะสำคัญและสิ่งที่เปลี่ยนเปลง
4.10 Warty;Warthog Sounder 20 ตุลาคม 2004[4] เมษายน 2006[5] ShipIt
5.04 Hoary Hedgehog Array 8 เมษายน 2005[6] 31 ตุลาคม 2006[7] ปรับปรุงระบบการจัดการ;ปรับปรุงระบบตรวจสอบ การใช้งานไดร์เวอร์readahead; grepmap; laptop suspend, hibernate and standby; dynamic frequency scaling;ฐานข้อมูลอุปกรณ์ที่รองรับ; Kickstart; ระบบการติดตั้งอุปกรณ์เชื่อมต่อภายนอก; UTF-8 by default; APT authentication
5.10 Breezy Badger Colony 13 ตุลาคม 2005[8][9] เมษายน 2007[10] ปรับปรุงสัญลักษณะในการเริ่มระบบ; เพิ่มโปรแกรมการจัดการถอน/ติดตั้ง;ปรับปรุงการเลือกใช้ภาษา; รองรับการจัดการพื้นที่ในฮาร์ดดิส; Hewlett-Packardปรับปรุงการค้นหาเชื่อมต่อเครื่อมพิม์; OEMตรวจสอบการสนับสนุนแบบที่ติดตั้งภาใน; Launchpad integration
6.06 LTS Dapper Drake Flight 1 มิถุนายน 2006[11][12] มิถุนายน 2009 (desktops) Long Term Support (LTS) รองรับการได้รับการดูแลจากหน่วยงานระยะยาว. ระบบการเริ่มระบบภายในแผ่นซีดีในการติดตั้งใช้งานแบบชั่วคราว;ปรับรูปแบบการใช้งานบนซีดี; Usplashปรับปรุงการจัดการปิดระบบ; ปรับปรุงระบบการรับและเชื่อมต่อ ด้วย wired และ wireless; 'Humanlooks' เพิ่มระบบการดูแลด้วยบุคคลในการบันทึกข้อมูลอุปกรณ์ที่ได้รับการติดตั้ง Tango guidelines, based on Clearlooks and featuring orange colours instead of brown; LAMP installation option; installation to USB devices; GDebi graphical installer for package files [13]
มิถุนายน 2011 (servers)
6.10 Edgy Eft Knot 26 ตุลาคม 2006[14][15] เมษายน 2008 Ubuntu 'Human' theme heavily modified; Upstart; automated crash reports (Apport) ; Tomboy notetaking application; F-spot photo manager
7.04 Feisty Fawn Herd 19 เมษายน 2007[16] ตุลาคม 2008 Migration assistant; Kernel-based Virtual Machine support; easy codec and restricted drivers installation; Compiz desktop effects; Wi-Fi Protected Access ปรับปรุงการเข้ารหัส Wi-fi; PowerPC support dropped; Sudoku and chess games added; 'baobab' disk usage analyzer added; GNOME Control Center; Zeroconf for many devices
7.10 Gutsy Gibbon Tribe 18 ตุลาคม 2007[17][18] เมษายน 2009 Compiz Fusion by default;[19] AppArmor security framework;[20] fast desktop search;[21] fast user switching;[21] improvements in plug-in handling for Mozilla Firefox (Ubufox) ;[22] graphical configuration tool for X.org;[22] a revamped printing system with PDF printing by default;[22] Full NTFS support has been added by Canonical for better integration with Windows systems.
8.04 LTS Hardy Heron[23] Alpha 24 เมษายน 2008[24] เมษายน 2011 (desktops) Long Term Support (LTS) release;[25][26] Planned features include: Better Tango compliance;[27] robustness; compiz usability improvements; tracker integration;[28] Brasero disk burner, Transmission BitTorrent client and Vinagre VNC client by default[29]; PulseAudio by default[30]
เมษายน 2013 (servers)
8.10 Intrepid Ibex ttttrr

การเปิดตัวทุกเวอร์ชันจะออกช้ากว่า GNOME ประมาณ 1 เดือน, และออกตามหลัง 1 เดือน เมื่อ X.org ออกเวอร์ชันใหม่. ดังนั้นทุกๆการเปิดตัวของ Ubuntu จะประกอบด้วยเวอร์ชันใหม่ของทั้งGNOME และ X

ตั้งแต่เวอร์ชัน6.06 จนถึง 8.04จะมีการติดป้ายชื่อ Long Term Support (LTS) เป็นการบอกว่ามันจะได้รับการสนับสนุนและการปรับปรุงเป็นเวลา 3 ปีสำหรับเครื่องเดสท็อปและ5 ปี สำหรับเครื่องแม่ข่าย, ด้วยการจ่ายค่าสนับสนุนทางเทคนิคของบริษัท Canonical

[แก้] ผู้สนับสนุน

เดลล์ 
ในวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 บริษัทDell ได้ประกาศว่าจะขายเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะและโน็ตบุ๊คที่ได้ติดตั้ง Ubuntu ไปด้วย และในวันที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 คอมพิวเตอร์เหล่านั้นได้นำออกขายในสหรัฐ. พวกเขาได้เริ่มให้บริการลูกค้าในการใช้งาน Ubuntu ผ่านทางบริษัทDell, ด้วยการสนับสนุนจากบริษัท Canonical ในวันที่ 8 สิงหาคม ค.ศ. 2007 คอมพิวเตอร์เหล่านั้นได้นำออกขายในอังกฤษ, ฝรั่งเศสและเยอรมันซึ่งเป็นไปด้วยดี ถ้าเลือกใช้เครื่อง DELL ในขณะนี้ก็จะมี ระบบปฏิบัติการ Ubuntu 7.10 กับ โปรแกรมLinDVD ไว้ดูหนังดีวีดี
Tesco 
ในเดือนตุลาคม บริษัทTesco ได้ตามมาแนวเดียวกับบริษัทDell โดยเริ่มขายเครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีระบบปฏิบัติการUbuntu 6.06 LTS แต่ก็มีส่วนที่ไม่เหมือนกับ Dell ที่ไม่ได้ให้บริษัทCanonical เป็นคนสนับสนุนช่วยเหลือ
System76 
ตั้งแต่เริ่มแรกมาในเดือนพฤษจิกายน ค.ศ. 2005 โดย System76 เป็นบริษัทที่มีสำนักงานใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ได้ให้การสนันสนุนระบบปฏิบัติการ Ubuntu ในเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ,โน้ตบุ๊ก และ คอมพิวเตอร์แม่ข่าย

[แก้] การนำเอาซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์มาใช้

Ubuntu มีการรับรองระบบเพื่ออยู่ในสมาคม third party software Ubuntu ได้รับรองการเป็นเจ้าของซอฟต์แวร์ที่ทำงานได้ใน Ubuntu อย่างไรก็ตามหลายโปรแกรมที่ผู้ใช้คุ้นเคยของระบบปฏิบัติการที่ไม่ฟรี เช่น Microsoft Windows นั้นเข้ากันไม่ได้และไม่ได้ถูกรับรองจาก Ubuntu แต่ซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์บางตัวนั้นไม่ได้กำหนดในเรื่องการแจกจ่ายก็ได้มีการรวมเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ Ubuntu เช่นกัน

ซอฟต์แวร์บางตัวที่ไม่ได้รวมอยู่ด้วยใน Ubuntu :

  • ซอฟต์แวร์ที่เปิดการทำงาน region-locked และวิดีโอ DVDs, ทั้งสองน่าจะได้รับอนุญาตให้ใช้งาน จึงใช้ library ถอดรหัส DVD ของ Libdvdcss ซึ่งเป็น open-source ซึ่งเป็นประโยชน์มากสำหรับ Ubuntu และ Medibuntu
  • ปลั๊กอินของเว็บเบราว์เซอร์บางตัวก็มีเจ้าของลิขสิทธิ์ อย่างเช่น Adobe's (formerly Macromedia's) Shockwave (ที่ไม่ใช่เวอร์ชันของ Linux) และ Flash

[แก้] ระบบที่ต้องการ

ในที่สุดเวอร์ชันที่ผ่านของ Ubuntu นั้นสนับสนุนสถาปัตยกรรม Intel x86 และ AMD64 ของเครื่องเดสท็อปที่มีออกมา และ สถาปัตยกรรม Intel x86, AMD64 และ SPARC ของเครื่องแม่ข่าย แต่ก็ยังไม่สนับสนุนสถาปัตยกรรมของ PowerPC (ในเวอร์ชัน7.04 นั้นก็ยังพอที่จะสนับสนุนสถาปัตยกรรมPowerPC ) , IA-64 (Itanium) และ เครื่องเล่นเกมส์ PlayStation 3 สำหรับเครื่องคอมพิวเตอร์รุ่นเก่าๆที่ไม่ได้อยู่ในระบบที่แนะนำก็ยังพอมี Xubuntu,ที่มีพื้นฐานมาจาก Xfce,ที่ต้องการ หน่วยความจำหลัก และพื้นที่ว่างเพียงครึ่งเดียวที่แนะนำ

[แก้] Server Edition

เครื่องที่เก่ามากๆก็เป็นไปได้ที่จะลงระบบปฏิบัติการนี้ได้ (เช่น 75 MHz Pentium หน่วยความ จำหลัก 32 MB) , ระบบขั้นต่ำที่แนะนำที่ได้ประสิทธิภาพที่สุดดังนี้:

  • ไมโครโปรเซสเซอร์ 300 MHz สถาปัตยกรรมx86
  • หน่วยความจำหลัก 64 MB
  • พื้นที่ Harddisk 500 MB
  • การ์ดแสดงผลได้ที่ความละเอียด 640×480 pixel
  • ไดร์ฟ CD-ROM

[แก้] Desktop Edition

สำหรับรุ่นที่ใช้กับเครื่องเดสท็อปนั้นมีการแนะนำระบบขั้นต่ำที่ได้ประสิทธิภาพที่สุดดังนี้:

  • ไมโครโปรเซสเซอร์ 500 MHz สถาปัตยกรรมx86
  • หน่วยความจำหลัก 192 MB
  • พื้นที่ Harddisk 8 GB (ในการติดตั้งจริงต้องการ 4 GB )
  • การ์ดแสดงผลได้ที่ความละเอียด 1024×768 pixel
  • การ์ดประมวลผลทางเสียง (ถ้ามี)
  • การ์ดเชื่อมต่อกับระบบเน็ตเวิร์ก

[แก้] อ้างอิง

  1. ^ The UltraSPARC and UltraSPARC T1 platforms are only supported by the Server Edition.
  2. ^ Edgy Eft (6.10) was the last version to officially support the PowerPC architecture; the PowerPC version is now community supported.
  3. ^ การอ่านออกเสียงชื่อดิสทริบิวชัน
  4. ^ Ubuntu 4.10 announcement. สืบค้นวันที่ 2007-04-13
  5. ^ Zimmerman, Matt (2006-03-28). "Ubuntu 4.10 reaches end of life on 30 April 2006". ubuntu-announce mailing list. https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-announce/2006-March/000061.html. เรียกดูวันที่ 2007-09-25. 
  6. ^ 5.04 Release Notes (2005-04-08). สืบค้นวันที่ 2007-04-14
  7. ^ Armstrong, Christina (2006-10-23). "Ubuntu 5.04 reaches end-of-life on 31 October 2006". ubuntu-security-announce mailing list. https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-security-announce/2006-October/000418.html. เรียกดูวันที่ 2007-09-25. 
  8. ^ Ubuntu 5.10 announcement. สืบค้นวันที่ 2006-10-11
  9. ^ Ubuntu 5.10 release notes. สืบค้นวันที่ 2006-12-21
  10. ^ Heen, Tollef Fog (2007-03-14). "Ubuntu 5.10 reaches end-of-life on April 13th 2007". ubuntu-security-announce mailing list. https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-security-announce/2007-March/000504.html. เรียกดูวันที่ 2007-09-25. 
  11. ^ Ubuntu 6.06 LTS announcement. สืบค้นวันที่ 2006-12-21
  12. ^ Ubuntu 6.06 LTS release notes. สืบค้นวันที่ 2006-12-21
  13. ^ Ubuntu -- Package Search Results
  14. ^ Ubuntu 6.10 announcement. สืบค้นวันที่ 2006-10-26
  15. ^ Ubuntu 6.10 release notes. สืบค้นวันที่ 2006-12-21
  16. ^ Ubuntu 7.04 announcement. สืบค้นวันที่ 2007-02-06
  17. ^ GutsyReleaseSchedule - Ubuntu Wiki. สืบค้นวันที่ 2007-04-12
  18. ^ Introducing the Gutsy Gibbon (2007-04-12). สืบค้นวันที่ 2007-05-06
  19. ^ Gutsy Gibbon - Tribe 2 test release | Ubuntu
  20. ^ Gutsy Gibbon - Tribe 3 test release | Ubuntu
  21. ^ 21.0 21.1 Gutsy Gibbon - Tribe 4 test release | Ubuntu
  22. ^ 22.0 22.1 22.2 Gutsy Gibbon - Tribe 5 test release | Ubuntu
  23. ^ HardyReleaseSchedule. สืบค้นวันที่ 2007-09-25
  24. ^ Introducing the Hardy Heron. สืบค้นวันที่ 2007-08-29Milestone ubuntu-8.04 for Ubuntu due 2008-04-24. สืบค้นวันที่ 2007-10-23
  25. ^ Ubuntu Weekly Newsletter: Issue 36
  26. ^ Ubuntu's new Linux sports debugging tool
  27. ^ Hardy Heron Artwork. Ubuntu Wiki. Retrieved on 2007-10-19.
  28. ^ Ubuntu developer summit Boston.
  29. ^ Accepted: ubuntu-meta 1.87 (source). สืบค้นวันที่ 2008-01-21
  30. ^ Blueprint: "Fix the Linux audio mess once and for all". Launchpad. สืบค้นวันที่ 2008-02-01

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AD%E0%B8%B9%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B9".
เครื่องมือส่วนตัว
ภาษาอื่น