แมงดาทะเล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางมาจาก Horseshoe crab)
แมงดาทะเล
ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ออร์โดวิเชียน–ปัจจุบัน
แมงดาญี่ปุ่น (Tachypleus tridentatus) ที่อ่าวหะล็อง
การผสมพันธุ์ของแมงดาทะเล
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Arthropoda
ไฟลัมย่อย: Chelicerata
ชั้น: Merostomata[1]
อันดับ: Xiphosura
วงศ์: Limulidae
สกุล

แมงดาทะเล หรือ แมงดา (อังกฤษ: Horseshoe crab) จัดอยู่ในประเภทสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง อยู่ในไฟลัมอาร์โธรพอด โดยที่ไม่ใช่ครัสตาเซียน แต่เป็นเมอโรสโทมาทา อยู่ในอันดับ Xiphosura และวงศ์ Limulidae

มีลักษณะลำตัวส่วนหัวและอกเชื่อมต่อกันเป็นรูปตัวยู (U) คล้ายเกือกม้า ในภาษาอังกฤษจึงเรียกว่า Houseshoe crab ลำตัวด้านบนห่อหุ้มด้วยเปลือกแข็งคล้ายปู และมีหางเรียวเล็กยื่นไปด้านหลังเพื่อใช้ในการจิ้มกับพื้นทรายเพื่อกลับตัวเวลาตีลังกา ซึ่งทั่วโลกมีอยู่ 4 ชนิด ใน 3 สกุล แต่พบในประเทศไทย 2 ชนิด [2] คือ แมงดาถ้วย (Carcinoscorpius rotundicauda) และแมงดาจาน (Tachypleus gigas)

แมงดาทะเลเป็นสิ่งมีชีวิตแรกที่ได้ขึ้นจากน้ำมาเพื่อวางไข่บนบกซึ่งได้วิวัฒนาการมาเป็นแมลงจนถึงปัจจุบัน ถือว่าเป็นฟอสซิลมีชีวิตอีกจำพวกหนึ่งในโลก แมงดาทะเลในยุคก่อนประวัติศาสตร์มีรูปร่างหน้าตาไม่แตกต่างจากแมงดาทะเลในยุคปัจจุบันเท่าไหร่นัก[3] แมงดาทะเลไม่ได้มีพิษในตัวเอง แต่มีพิษจากการสะลมการกินสาหร่ายทะเลชนิดมีพิษ เมื่อคนนำมารับประทานก็จะได้รับพิษ [2] ช่วงเวลาผสมพันธุ์แมงดาตัวผู้จะเกาะหลังตัวเมียอย่างแน่นเพื่อรอการตกไข่ แมงดาทะเลจะผสมพันธุ์และขุดหลุมเพื่อวางไข่บนทรายหาด และนิยมจะผสมพันธุ์กันเป็นกลุ่มใหญ่ จึงเป็นที่มาของคำเปรียบเทียบผู้ชายที่เกาะผู้หญิงกินว่าเป็น แมงดา

นอกจากนี้แล้ว เลือดของแมงดาทะเลยังมีสีฟ้า เนื่องจากมีทองแดงผสมอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งสามารถนำไปสกลัดเป็นสารที่เรียกว่า Limulus amoebocyte lysate (LAL) ได้ ซึ่งช่วยในการจับแบคทีเรียและเชื้อโรคต่าง ๆ ซึ่งปัจจุบันมีการนำไปผสมลงในวัคซีนในการฉีดยาต่าง ๆ ด้วย [4]

แมงดาทะเลกว่าจะมีอายุโตเต็มที่ถึงขั้นสืบพันธุ์ได้นั้น ต้องใช้ระยะเวลาถึง 9-12 ปี

ชนิด [แก้]

  • สกุล Carcinoscorpius
    • แมงดาถ้วย (Carcinoscorpius rotundicauda) พบในอินเดีย จนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียตะวันออก
  • สกุล Limulus
    • แมงดาแอตแลนติก (Limulus polyphemus) พบตามชายฝั่งทางตะวันตกเหนือและในอ่าวเม็กซิโก
  • สกุล Tachypleus
    • แมงดาจาน (Tachypleus gigas) พบในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
    • แมงดาญี่ปุ่น หรือ แมงดาจีน (Tachypleus tridentatus) พบตามชายฝั่งเอเชียตะวันออก

อ้างอิง [แก้]

  1. "Integrated Taxonomic Information System". ITIS.gov, this taxonomy also concurs with the Global Biodiversity Information Facility: http://www.europe.gbif.net/portal/ecat_browser.jsp?taxonKey=513239&countryKey=0&resourceKey=0 and with horseshoecrab.org. สืบค้นเมื่อ 2007-02-28. 
  2. 2.0 2.1 อารมณ์ มุจจินทร์,หรรษานานาสัตว์,วารสาร อพวช. มีนาคม 2551 หน้า 52
  3. แมงดาทะเล
  4. การตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อราและโรคติดเชื้อ แอสเปอร์จิลลัส แบบลุกลามในระยะแรก

แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]