อาณาจักรตามพรลิงค์
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
| ยุคก่อนประวัติศาสตร์ | |||||
| บ้านเชียง ประมาณ 2500 ก่อน พ.ศ. | |||||
| บ้านเก่า ประมาณ 2000 ก่อน พ.ศ. | |||||
| ยุคอาณาจักร | |||||
| สุวรรณภูมิ ก่อนพุทธศตวรรษที่ 3-5 |
สุวรรณโคมคำ พศว. 4-5 |
||||
| ทวารวดี-นครชัยศรี ประมาณ พุทธศตวรรษที่ 5-15 |
โยนกนาคพันธุ์ 638-1088 |
||||
| คันธุลี 994-1202 |
เวียงปรึกษา 1090-1181 |
||||
| ศรีวิชัย 1202-1758 |
ละโว้ 1191 -1470 |
หิรัญเงินยางฯ 1181 - 1805 |
|||
| หริภุญชัย 1206-1835 |
|||||
| สงครามสามนคร พ.ศ. 1467-1470 | |||||
| สุพรรณภูมิ ละโว้ |
|||||
| พริบพรี นครศรีธรรมราช |
สุโขทัย 1792-1981 |
พะเยา 1190-2011 |
เชียงราย 1805-1835 |
||
| ล้านนา 1835-2101 |
|||||
| อยุธยา (1) | |||||
| พ.ศ. 1893-2112 | |||||
| สค.ตะเบ็งชเวตี้ | |||||
| สค.ช้างเผือก เสียกรุง 1 พ.ศ. 2112 |
พิษณุโลก 2106-2112 |
ล้านนาของพม่า 2101-2317 |
|||
| อยุธยา (2) พ.ศ. 2112-2310 |
|||||
| เสียกรุงครั้งที่ 2 | |||||
| 6 ชุมนุม (2310-2313) | |||||
| ธนบุรี พ.ศ. 2310-2325 |
ล้านนาของสยาม พ.ศ. 2317-2442 นครเชียงใหม่ เมืองแพร่ แคว้นน่าน |
||||
| รัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2325-ปัจจุบัน สงครามเก้าทัพ อานามสยามยุทธ เสียดินแดน มณฑลเทศาภิบาล สค.โลกครั้งที่ 1 - 2 |
|||||
| ยุครัฐประชาชาติ | |||||
| ประเทศไทย เปลี่ยนแปลงการปกครอง เปลี่ยนแปลงชื่อประเทศ |
สหรัฐไทยเดิม พ.ศ. 2485-2489 |
||||
อาณาจักรตามพรลิงก์ หรือ อาณาจักรนครศรีธรรมราช เป็นอาณาจักรสมัยพุทธศตวรรษที่ 7–19 [1] มีศูนย์กลางอยู่ที่นครศรีธรรมราชในปัจจุบัน(อาจจะเป็นบริเวณบ้านท่าเรือ หรือบ้านพระเวียง) อยู่ทางด้านเหนือ ของอาณาจักรลังกาสุกะ(บริเวณปัตตานี) มีอาณาเขตทางตะวันออก และตะวันตกจรดทะเลอันดามันถึงบริเวณที่เรียกว่าทะเลนอก ซึ่งเป็นบริเวณจังหวัดกระบี่ในปัจจุบัน คำว่า ตามพ เป็นภาษาบาลี แปลว่า ทองแดง ส่วนลิงก์ เป็นเครื่องหมายบอกเพศ เขียนเป็นอักษรภาษาอังกฤษว่า Tambalinga หรือ Tanmaling หรือ Tamballinggam จีนเรียก ตันเหมยหลิง หรือโพ-ลิง หรือโฮลิง(แปลว่าหัวแดง) บางทีเรียกว่า เชียะโท้ว(แปลว่าดินแดง) อาณาจักรตามพรลิงก์ มีกษัตริย์สำคัญคือพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช และพระเจ้าจันทรภาณุศรีธรรมราช ซึ่งทรงสามารถรวบรวมพวกมลายู และแขกทมิฬเข้าไว้ใต้อำนาจ
อาณาจักรตามพรลิงก์นี้เป็นศูนย์กลางการเผยแพร่พระพุทธศาสนาแบบลังกาวงศ์ ไปยังอาณาจักรสุโขทัยและดินแดนทั่วแหลมมลายู พระภิกษุจากนครศรีธรรมราชเคยเดินทางไปสืบพระพุทธศาสนาถึงประเทศลังกา
เนื้อหา |
[แก้] ความสัมพันธ์กับอาณาจักรอื่น
[แก้] อาณาจักรฟูนัน
อาณาจักรตามพรลิงก์ ได้ตกเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรฟูนัน ต่อมาใน พ.ศ. 1318 อาณาจักรตามพรลิงก์ได้ตกเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรศรีวิชัย และพ.ศ. 1568 ได้ถูกพวกโจฬะจากอินเดียยกทัพมารุกราน ในพ.ศ. 1658 ได้มีการส่งคณะทูตไปเฝ้าพระเจ้ากรุงจีนราชวงศ์ซ้อง ที่เมืองไคฟง
[แก้] อาณาจักรเขมร
อาณาจักรตามพรลิงก์ได้ส่งไพร่พลไปช่วยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 สร้างเมืองนครธม พ.ศ. 1813 อาณาจักรตามพรลิงก์ได้ตกอยู่ใต้อิทธิพลของอาณาจักรลังกาสุกะ และ พ.ศ. 1893 เมืองนครศรีธรรมราชได้เข้ารวมกับอาณาจักรอยุธยา
อาณาจักรตามพรลิงก์นี้ประกอบด้วยเมือง 12 เมือง คือ สายบุรี ปัตตานี กลันตัน ปาหัง ไทรบุรี พัทลุง ตรัง ชุมพร บันทายสมอ สงขลา ตะกั่วป่า และครหิหรือกระบุรี ใช้สัตว์ประจำปีเป็นตราประจำเมือง เช่น สายบุรีใช้ตราหนู ปัตตานีใช้ตราวัว กลันตันใช้ตราเสือ ปาหังใช้ตรากระต่าย เรียงลำดับไป สำหรับเมืองบันไทสมอ ซึ่งใช้ตราลิงนั้น นักโบราณคดีบางท่าน เช่น หม่อมเจ้าจันทร์จิรายุ รัชนี สันนิษฐานว่าอยู่ที่เมืองกระบี่ ซึ่งอาจเป็นที่มาของชื่อเมืองกระบี่ในปัจจุบัน
[แก้] จีน
ในจดหมายเหตุจีน ระบุว่า นครโฮลิง(ตามพรลิงก์) ส่งทูตไปเฝ้าพระเจ้ากรุงจีนใน พ.ศ. 1291,1310,1311,1356,1358 และ พ.ศ. 1361 ต่อมาได้มีการเรียกชื่ออาณาจักรตามพรลิงก์ใหม่ว่า อาณาจักรศิริธรรม ภายหลังเมื่ออยู่ในอำนาจอาณาจักรสุโขทัยได้เปลี่ยนมาเป็น เมืองศรีธรรมราช
