ภาคเหนือ (ประเทศไทย)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

(เปลี่ยนทางมาจาก ภาคเหนือ)
แผนที่ภาคเหนือของประเทศไทย แยกจังหวัด

ภาคเหนือ เป็นภูมิภาคหนึ่งของไทย อยู่ทางตอนเหนือของประเทศ มีเขตแดนทางตอนเหนือติดกับชายแดนพม่าและลาว ทางตะวันออกจรดชายแดนลาวและภาคอีสาน ทางตะวันตกจรดพม่า และทางใต้ติดกับภาคกลาง

เนื้อหา

[แก้] การแบ่งเขตการปกครอง

ภูมิประเทศของภาคเหนือเต็มไปขุนเขาน้อยใหญ่สลับซับซ้อน โดยเฉพาะบริเวณตอนเหนือสุด เช่น จังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน และน่าน โดยมีจุดสูงสุดของภาค (และของประเทศ) อยู่ที่ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ทางตอนเหนือของภาคนั้นจะมีภาษาไทยที่มีสำเนียงเป็นของตนเองเรียกว่า คำเมือง

จังหวัดในภาคเหนือถ้าจะแบ่งตามความคุ้นเคยของชาวไทยจะมีด้วยกัน 9 จังหวัด ดังนี้

  1. เชียงราย (โยนกเชียงแสน)
  2. เชียงใหม่ (นพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่)
  3. น่าน(นันทบุรีศรีนครน่าน)
  4. พะเยา (เชียงคำ)
  5. แพร่ (เวียงโกศัย)
  6. แม่ฮ่องสอน (พุกาม)
  7. ลำปาง (เขลางค์นคร)
  8. ลำพูน (หริภุญชัย)
  9. อุตรดิตถ์ (สวางคบุรี)


ดอยทางภาคเหนือ

แต่ในการแบ่งเขตตามราชบัณฑิตยสถาน [1] จะประกอบไปด้วย 9 จังหวัด ได้แก่

  1. เชียงราย
  2. เชียงใหม่
  3. น่าน
  4. พะเยา
  5. แพร่
  6. แม่ฮ่องสอน
  7. ลำปาง
  8. ลำพูน
  9. อุตรดิตถ์

นอกจากการแบ่งตามราชบัณฑิตยสถานแล้ว ยังมีหน่วยงานที่จัดแบ่งภูมิภาคของประเทศไทยที่สำคัญอีกหน่วยงานหนึ่งคือ คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กำหนดให้ภาคเหนือประกอบด้วย 17 จังหวัดได้แก่ [1]

  1. เชียงราย
  2. เชียงใหม่
  3. น่าน
  4. พะเยา
  5. แพร่
  6. แม่ฮ่องสอน
  7. ลำปาง
  8. ลำพูน
  9. อุตรดิตถ์
  10. ตาก
  11. พิษณุโลก
  12. สุโขทัย
  13. เพชรบูรณ์
  14. พิจิตร
  15. กำแพงเพชร
  16. นครสวรรค์
  17. อุทัยธานี

[แก้] จากหลักฐานทางโบราณคดี

ภาคเหนือตอนบนในอดีต ได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกเป็น สาม อาณาจักร ดังนี้คือ

ภาคเหนือตอนล่างในอดีต ได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกเป็น สอง อาณาจักร ดังนี้

[แก้] ภาคเหนือตอนบน

ได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ น่าน พะเยา แพร่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง และลำพูน

[แก้] ภาคเหนือตอนล่าง

ได้แก่ อุตรดิตถ์ ตาก สุโขทัย พิษณุโลก พิจิตร เพชรบูรณ์ และกำแพงเพชร

  • ภาคเหนือตอนล่างมีศูนย์กลางอยู่ที่จังหวัดพิษณุโลกเป็นจังหวัดใหญ่ที่สุดในภาคเหนือตอนล่าง
  • จังหวัดอุตรดิตถ์มีหลายเชื้อชาติประกอบกัน จังหวัดนี้มีชนชาติที่ต่างกันถึง 3 ชนชาติ คือชนชาติไทยภาคเหนือ (ล้านนา) ชนชาติไทยภาคกลาง และ ชนชาติลาว ทำให้มีการใช้หลายภาษาในจังหวัดนี้ ดังนั้นจึงอธิบายแน่นอนไม่ได้ว่าภาษาที่พูดโดยส่วนใหญ่ในจังหวัดนี้เป็นภาษาใด แต่ภาษาราชการของจังหวัดอุตรดิตถ์ยังคงเป็นภาษาภาคกลาง และภาษาคำเมือง (ล้านนา)
  • ภาคเหนือตอนล่างมีภาษาพูดที่เป็นภาษาของคนภาคกลางเป็นส่วนใหญ่ ยกเว้นแต่ส่วนของคนในท้องถิ่นที่ไม่ใช่อำเภอเมือง หรือในอำเภอเมือง จะมีภาษาพูดเป็นของท้องถิ่น

[แก้] ความเชื่อและพิธีกรรม

  • ความเชื่อ
  1. ความเชื่อในเรื่องพระพุทธศาสนา
  2. ความเชื่อเรื่องการเกิด
  3. ความเชื่อเรื่องการแก่
  4. ความเชื่อเรื่องการตาย
  5. ความเชื่อเรื่องการขนทรายเข้าวัด
  6. ความเชื่อเรื่องการทานก๋วยสลากฯ
  7. ความเชื่อเรื่องตุง และการถวายโคมไฟ
  8. ความเชื่อเรื่องโชคลาภ
  9. ความเชื่อการให้ทาน
  10. ความเชื่อเรื่องการปล่อยโคมลอย
  • พิธีกรรม
  1. พิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา
  2. พิธีกรรมการสู่ขวัญ
  3. พิธีกรรมการขอฝน
  4. พิธีกรรมเมื่อมีการเกิด
  5. พิธีกรรมเมื่อถึงวัยชรา
  6. พิธีกรรมเกี่ยวกับการตาย

[แก้] เทือกเขาที่สำคัญของภาคเหนือ

[แก้] อ้างอิง

  1. ^ 1.0 1.1 http://www.royin.go.th/th/knowledge/detail.php?ID=1378 ราชบัณฑิตยสถาน

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น