ไชยามพวาน
ไชยามพวานหรือ ไชยามพวาร เป็นหนึ่งในเทวดา 18 องค์ที่อาสาอวตารลงมาเป็นวานรสิบแปดมงกุฎทหารเอกของพระราม ( หัวโขนของวานรสิบแปดมงกุฎจะมีวงกลมสีเหลือทองหรือมงกุฎครอบอยู่ ) เทวดาผู้อวตารลงมาเป็นไชยามพวาน คือ พระอีศาณหรือพระวิศาลเทวบุตร แบ่งภาคลงมา ในทัพเมืองขีดขินของสุครีพไชยามพวาน ได้รับพรจากพระอิศวรให้เป็นผู้ถือธงชัยนำกองทัพ เพราะมีนามเป็นมงคลข่มศัตรู เมื่อเสร็จศึกได้รับการแต่งตั้งเป็นเสนาฝ่ายขวาเมืองขีดขิน
เนื้อหา |
ลักษณะและความเป็นมาของตัวละคร [แก้]
| พงศ์ | สีกาย | มงกุฎ | ศีรษะ | หน้า | ปาก | มือ | หาง | อาวุธ | เมือง | ชาติก่อน | บิดา | มารดา |
| วานรพงศ์ | สีเทา ( สีมอหมึกอ่อน ) |
เป็นวงกลมสีทอง คาดรอบศีรษะ |
หัวโล้น | ๑ หน้า | ปากอ้า | ๒ มือ | ขีดขิน | พระอีศาณ หรือ พระวิศาลเทวบุตร |
โคลงภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ ที่พระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม [แก้]
ภาพจิตรกรรมฝาผนังชุดรามเกียรติ์นี้เริ่มเขียนตั้งแต่ภาพพระนารายณ์อวตารในปางต่างๆ ก่อนที่จะอวตารมาเป็น พระราม ในเรื่องรามเกียรติ์
ภาพเขียนนี้มีทั้งหมด ๑๗๘ ห้อง มีทั้งคำบรรยายใต้ภาพและคำบรรยายเป็นโคลงสลักบนแผ่นหินอ่อนติดอยู่ที่ เสารอบพระระเบียง
และมีภาพตัวละครสำคัญอีก ๘๐ ภาพ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นฝ่ายอสูรและฝ่ายวานร เขียนอยู่ตามซุ้มประตูและมุขพระระเบียง โคลงประจำภาพว่า
| คนธงนำทัพไท้ | อวตาล | |
| นามว่าไชยามพวาร | ภาพนี้ | |
| สีเทาพระอิสาณ | เทวบุตร์ | |
| จุติจากสวรรค์ลี้ | แบ่งเพี้ยงภาคย์ผัน ฯ | |
| — พระเทพกระวี (ตัวสะกดตามต้นฉบับเดิม) | ||
ข้อมูลเพิ่มเติม [แก้]
- ๑๘ มงกฎ คือ เทวดาแปลง แผลงฤทธิ์มาช่วยพระราม
- หัวโขน-สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ www.culture.go.th
- สีที่ใช้กับหัวโขน
- จารีตนาฏศิลป์ไทย โดย นาย ประเมษฐ์ บุณยะชัย นิตยสารศิลปากร ปีที่ ๕๐ ฉบับที่ ๑ มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๕๐ หน้า ๕ - ๑๙
- ภาพจิตรกรรมฝาผนัง เรื่องรามเกียรติ์ วัดหัวลำโพง wathualampong.com
- โคลงรามเกียรติ์ รอบพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม www.bloggang.com-praingpayear
อ้างอิง [แก้]
- สี ลักษณะหัวโขน และประวัติสังเขปของตัวละครในเรื่องรามเกียรติ์ นาย ประพันธ์ สุคนธชาติ รวบรวม
- ไชยามพวาน จิตรกรรมฝาผนังวัดหัวลำโพง wathualampong.com
