โซเดียมคลอไรด์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โซเดียมคลอไรด์
Sodiumchloride crystal 01.jpg
Sodium-chloride-3D-ionic.png
ชื่อตาม IUPAC Sodium chloride
ชื่ออื่น Common salt; halite; table salt
ตัวระบุ
เลขทะเบียน CAS [7647-14-5][CAS]
RTECS number VZ4725000
ChemSpider ID 5044
คุณสมบัติ
สูตรเคมี NaCl
มวลต่อหนึ่งโมล 58.44 g/mol
ลักษณะทางกายภาพ Colorless/white crystalline solid
กลิ่น Odorless
ความหนาแน่น 2.16 g/cm3
จุดหลอมเหลว

801 °C (1074 K)

จุดเดือด

1465 °C (1738 K)

ความสามารถละลายได้ ใน น้ำ 35.9 g/100 mL (25 °C)
ดัชนีหักเหแสง (nD) 1.544 (589 nm)
โครงสร้าง
โครงสร้างผลึก Cubic (see text) , cF8
Space group Fm3m, No. 225
Coordination
geometry
Octahedral (Na+)
Octahedral (Cl)
ความอันตราย
EU Index Not listed
จุดวาบไฟ Non-flammable
LD50 3000–8000 mg/kg (oral in rats, mice, rabbits) [1]
สารอื่นที่เกี่ยวข้อง
แอนไอออนที่เกี่ยวข้อง Sodium fluoride
Sodium bromide
NaI
แคทไอออนที่เกี่ยวข้อง Lithium chloride
Potassium chloride
Rubidium chloride
Caesium chloride
หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa
แหล่งอ้างอิงของกล่องข้อมูล

โซเดียมคลอไรด์ (อังกฤษ: Sodium chloride, สูตรเคมี: NaCl) มีชื่อที่เรียกทั่วไปดังนี้ เกลือแกง หรือ ฮาไลต์ เป็นสารประกอบเคมี โซเดียมคลอไรด์เป็นเกลือที่มีบทบาทต่อความเค็มของมหาสมุทร และของเหลวภายนอกเซลล์ของสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ เป็นส่วนประกอบหลักในเกลือที่กินได้ มันถูกใช้อย่างกว้างขวางในการเป็นเครื่องปรุงรส และใช้ในการถนอมอาหาร

โครงสร้างผลึก[แก้]

โครงสร้างผลึกของ โซเดียม คลอไรด์แต่ละอะตอมมี 6 อะตอมที่อยู่ใกล้สุด โดยการจัดเรียงแบบเรขาคณิตแบบออกต้าฮีดรัล การจัดเรียงกันแบบนี้เรียกว่า คิวบิก โคลส แพคก์ (ccp-cubic close packed).
สีน้ำเงินอ่อน = Na+
สีเขียวเข้ม = Cl

โซเดียมคลอไรด์ จะเกิด ผลึก แบบคิวบิก สมมาตรในโครงสร้างเหล่านี้ ไอออน คลอไรด์ซึ่งมีขนาดใหญ่จะถูกจัดเรียงในคิวบิก โคลส-แพคกิ่ง ในขณะที่โซเดียมไอออนซึ่งมีขนาดเล็กกว่าจะถูกบรรจุในช่องว่าง ออกต้าฮีดรัลระหว่างพวกมัน แต่ละไอออนจะถูกแวดล้อมด้วยไอออนชนิดอื่น 6 ตัว นี่เป็นโครงสร้างพื้นฐานเดียวกันกับที่พบในแร่อื่นหลายชนิดและรู้จักกันในชื่อ โครงสร้าง ไฮย์ไลต์

ความสำคัญทางชีววิทยา[แก้]

โซเดียมคลอไรด์ มีความสำคัญต่อ สิ่งมีชีวิตบนโลกในเนื้อเยื้อชีวภาพ และของเหลวในร่างกาย จะมีเกลือในปริมาณที่แตกต่างกัน ความเข้มข้นของ โซเดียม ไอออนใน เลือด เป็นความสัมพันธ์โดยตรงต่อการควบคุมระดับที่ปลอดภัยของของเหลวในร่างกาย การแพร่กระจายของ การกระตุ้นประสาท โดยซิกนัล ทรานสดักชัน (signal transduction) ถูกควบคุมโดยโซเดียม ไอออน (โพแทสเซียม เป็น โลหะ ที่มีความสัมพนธ์ใกล้ชิดกับโซเดียม ซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักในระบบร่างกายเช่นกัน)

0.9% โซเดียมคลอไรด์ ใน น้ำ ถูกเรียกว่า สารละลายทางสรีรวิทยา (physiological solution) หรือ นอร์มัล ซาไลน์ (normal saline) เพราะมันเป็นความเข้มข้นเดียว (isotonic) กับ พลาสมาในเลือด นอร์มัล ซาไลน์ ใช้ในทาง การแพทย์เพื่อทดแทนการสูญเสียของเหลวจากร่างกายและการรักษาแบบนี้ว่า การให้ของเหลวทดแทน (fluid replacement) ซึ่งใช้แพร่หลายทาง การแพทย์ เพื่อป้องกันการ ขาดน้ำ (dehydration) หรือ อินทราวีนัสเทอราปี (intravenous therapy) เพื่อป้องกัน การช๊อค จาก ปริมาตรเลือดต่ำ สาเหตุจากการ สูญเสียเลือด

มนุษย์ไม่เหมือนสัตว์ ไพรเมต ด้วยกันที่สามารถกำจัดเกลือจำนวนมากได้ทาง เหงื่อ (sweating)

การผลิตและการใช้[แก้]

Jordanian and Israeli salt evaporation ponds at the south end of the Dead Sea

ปัจจุบันเกลือถูกผลิตโดย การระเหย ของ น้ำทะเล หรือ น้ำเค็ม (brine) จากแหล่งอื่นๆ เช่น บ่อน้ำเค็ม ทะเลสาบน้ำเค็ม (salt lake) และการทำเหมืองเกลือที่เรียกว่า ร็อกซอลต์ (rock salt หรือ ฮาไลต์)

ในขณะที่ผู้คนจำนวนมากคุ้นเคยกับการใช้เกลือ ปรุงอาหาร แต่พวกเขาอาจไม่รู้ว่าเกลือใช้ประโยชน์ได้อีกมากมาย เช่น

ความสามารถในการละลายของโซเดียมคลอไรด์ในตัวละลายต่างชนิด
(g NaCl / 100 g of solvent at 25?C)
H2O 36
แอมโมเนียเหลว 3.02
เมทานอล 1.4
กรดฟอร์มิก 5.2
ซัลโฟเลน 0.005
อะซิโตนิไตรล์ 0.0003
อะซิโตน 0.000042
ฟอร์มาไมด์ 9.4
ไดเมทิลฟอร์มาไมด์ 0.04
Reference:
Burgess, J. Metal Ions in Solution
(Ellis Horwood, New York, 1978)
ISBN 0-85312-027-7

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Martel, B.; Cassidy, K. (2004), Chemical Risk Analysis: A Practical Handbook, Butterworth–Heinemann, p. 369, ISBN 1903996651