แมรีแห่งเบอร์กันดี

แมรีแห่งเบอร์กันดี Marie de Bourgogne
ดัชเชสแห่งแห่งเบอร์กันดี
เกิด	13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1457, บรัสเซลส์ บราบองต์
เสียชีวิต	27 มีนาคม ค.ศ. 1482, Castle of Wijnendale ฟลานเดอร์ส
บิดา	ชาร์ลส์เดอะโบลด์ ดยุกแห่งเบอร์กันดี
มารดา	อิซาเบลลาแห่งบูร์บอง
สามี	สมเด็จพระจักรพรรดิแม็กซิมิเลียนที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
บุตร/ธิดา	พระเจ้าเฟลิเปที่ 1 แห่งคาสตีล มาร์กาเร็ตดัชเชสแห่งซาวอย
ขุนนางฝรั่งเศส - กษัตริย์ฝรั่งเศส - ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส

แมรีแห่งเบอร์กันดี หรือ แมรีผู้มั่งคั่ง (อังกฤษ: Mary of Burgundy หรือ Mary the Rich) (13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1457 - 27 มีนาคม ค.ศ. 1482) แมรีแห่งเบอร์กันดีเป็นบุตรีของชาร์ลส์เดอะโบลด์ ดยุกแห่งเบอร์กันดีและอิซาเบลลาแห่งบูร์บอง และมีบรรดาศักดิ์เป็นดัชเชสแห่งแห่งเบอร์กันดี ระหว่างปี ค.ศ. 1477 จนกระทั่งเสียชีวิตเมื่อวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1482 แมรีเป็นธิดาคนเดียวของชาร์ลส์เดอะโบลด์ซึ่งทำให้มีสิทธิเป็นทายาทของดินแดนเบอร์กันดีอันใหญ่โตในฝรั่งเศสและในกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำเมื่อบิดาเสียชีวิตในยุทธการนองซี (Battle of Nancy) เมื่อวันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 1477 แม่ของแมรีเสียชีวิตก่อนหน้านั้นในปี ค.ศ. 1465 แต่แมรีมีความสัมพันธ์อันดีกับแม่เลี้ยงมาร์กาเร็ตแห่งยอร์คผู้ที่ชาร์ลส์เดอะโบลด์สมรสด้วยในปี ค.ศ. 1468

ประวัติ

ทายาทแห่งเบอร์กันดี

แมรีแห่งเบอร์กันดีเกิดในปราสาทดยุกแห่งคูดองแบร์กที่บรัสเซลส์ นักบันทึกประวัติศาสตร์ชอร์ช ชาสเตลแลงบันทึกว่าการกำเนิดของแมรีตามด้วยเสียงฟ้าผ่าสามครั้งทั้งที่ท้องฟ้าปรอดโปร่ง พ่อทูลหัวของแมรีคือโดแฟงหลุยส์แห่งฝรั่งเศสผู้ขณะนั้นเสด็จมาลี้ภัยอยู่ในเบอร์กันดี พระองค์พระราชทานนามตามชื่อของพระชนนีของพระองค์--แมรีแห่งอองชู ปฏิกิริยาต่อการกำเนิดของแมรีทั้งดีและไม่ดี ฟิลลิปเดอะกูด ดยุกแห่งเบอร์กันดีผู้เป็นปู่ไม่ยินดียินร้ายเท่าใดนักและไม่เข้าร่วมในพิธีรับศีลจุ่มเพราะเป็นเพียงพิธีสำหรับเด็กผู้หญิง แต่ภรรยา อิสซาเบลลาแห่งเบอร์กันดีดีใจที่ได้หลาน

เพราะเป็นบุตรีคนเดียวของชาร์ลส์เดอะโบลด์ แมรีจึงเป็นทายาทของดินแดนอันมหาศาลและมั่งคั่งที่ปประกอบด้วยดัชชีแห่งเบอร์กันดี, อาณาจักรเคานท์แห่งเบอร์กันดี และส่วนใหญ่ของบริเวณกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำ ซึ่งทำให้กลายเป็นที่หมายปองจากเจ้าผู้ครองนครหลายคน คำเสนอครั้งแรกที่ชาร์ลส์เดอะโบลด์ได้รับเมื่อแมรียังคงมีอายุได้เพียงห้าขวบ เพื่อสมรสกับผู้ที่ต่อมาเป็นพระเจ้าเฟรนานโดที่ 2 แห่งอารากอน ที่ตามมาก็มีพระอนุชาองค์รองของพระเจ้าหลุยส์ที่ 11 แห่งฝรั่งเศส ชาร์ลส์แห่งวาลัวส์ ดยุกแห่งแบร์รีผู้ทรงพยายามแม้ว่าจะไม่ที่พึงพอใจต่อพระเชษฐาผู้ที่ทรงพยายามยับยั้งการออกประกาศของพระสันตะปาปาเพราะจะเป็นการเสกสมรสระหว่างญาติพี่น้องที่ใกล้ชิดกัน

ตราอาร์มของแมรีแห่งเบอร์กันดี

ทันทีที่พระเจ้าหลุยส์ที่ 11 มีพระราชโอรสผู้ต่อมาเป็นพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 8 พระองค์ก็มีพระราชประสงค์ที่จัดให้เสกสมรสกับแมรี แม้ว่าชาร์ลส์จะมีพระชันษาอ่อนกว่าแมรีถึงสิบสามปี นิโคลาส์ที่ 1 ดยุกแห่งลอร์แรนผู้มีอายุแก่กว่าแมรีสองสามปีมีดินแดนที่มีพรมแดนติดกันกับดินแดนเบอร์กันดี แต่แผนที่จะรวมสองอาณาจักรมาสิ้นสุดลงเมื่อนิโคลาส์มาเสียชีวิตในยุทธการในปี ค.ศ. 1473

ทันทีที่พระเจ้าหลุยส์ที่ 11 มีพระราชโอรสผู้ต่อมาเป็นพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 8 พระองค์ก็มีพระราชประสงค์ที่จัดให้เสกสมรสกับแมรี แม้ว่าชาร์ลส์จะมีพระชันษาอ่อนกว่าแมรีถึงสิบสามปี นิโคลาส์ที่ 1 ดยุกแห่งลอร์แรนผู้มีอายุแก่กว่าแมรีสองสามปีมีดินแดนที่มีพรมแดนติดกันกับดินแดนเบอร์กันดี แต่แผนที่จะรวมสองอาณาจักรมาสิ้นสุดลงเมื่อนิโคลาส์มาเสียชีวิตในยุทธการในปี ค.ศ. 1473

เมื่อชาร์ลส์เดอะโบลด์เสียชีวิตในสนามรบในการล้อมนองซีเมื่อวันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 1477 แมรีเพิ่งมีอายุได้สิบเก้าปี พระเจ้าหลุยส์ที่ 11 ทรงฉวยโอกาสจากการเสียชีวิตของคู่แข่งในการพยายามยึดครองเบอร์กันดี และ ฟรองช์-กงเต, พิคาร์ดี และ อาร์ทัวส์ พระเจ้าหลุยส์ทรงวิตกกังวลที่จะผูกมัดแมรีกับโดแฟงชาร์ลส์ เพื่อที่จะได้ดินแดนในกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำมาเป็นของฝรั่งเศส แม้ว่าอาจจะต้องมีการบังคับกัน แมรีด้วยคำแนะนำของมาร์กาเร็ตมีความไม่ไว้วางใจพระเจ้าหลุยส์จึงปฏิเสธคำขอจากฝรั่งเศส และหันไปพึ่งเนเธอร์แลนด์ให้ช่วย

มหาอภิสิทธิ์

เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1477 แมรีเดินทางไปยังเก้นท์เพื่อทำการเข้าเมืองอย่างเป็นทางการ (Joyous Entry) เนื่องในโอกาสรับรองฐานะในการเป็นทายาทของชาร์ลส์ โดยการลงนามในกฎบัตรอภิสิทธิ์ (charter of rights) ที่เรียกว่า “มหาอภิสิทธิ์” (Great Privilege) ภายใต้ข้อตกลงนี้จังหวัดและเมืองต่างๆ ของฟลานเดอร์, บราบองต์, เอโนต์ และ ฮอลแลนด์ได้รับสิทธิต่างๆ คืนมาหลังจากที่ถูกยุบเลิกไปตามประกาศของดยุกแห่งเบอร์กันดีในการพยายามที่จะสร้างรัฐร่วมรัฐเดียวที่ปกครองจากศูนย์กลางตามแบบฝรั่งเศสจากรัฐเดิมหลายรัฐที่เป็นอิสระต่อกันในบริเวณกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำ โดยเฉพาะรัฐสภาแห่งเมเชเลนที่ก่อตั้งโดยชาร์ลส์เดอะโบลด์ในปี ค.ศ. 1470 ถูกยุบเลิกและแทนที่ด้วยรัฐสภาแห่งปารีสที่มีอยู่เดิม ซึ่งเป็นการสร้างดุลยภาพของการปกครองจากศูนย์กลางที่คืบเข้ามาโดยทั้งชาร์ลส์ และ ฟิลลิปเดอะกูด แมรีต้องตกลงที่จะไม่ประกาศสงคราม, สร้างสันติ หรือขึ้นภาษีโดยไม่ได้รับการยินยอมจากรัฐต่างๆ และต้องจ้างเฉพาะผู้อยู่ในท้องถิ่นในการทำราชการเท่านั้น

การปกครองโดยคณะรัฐบาลเดิมเป็นที่ชิงชังของประชาชนเป็นอันมาก จนองคมนตรีผู้มีอิทธิพลสองคนของชาร์ลส์เดอะโบลด์ องคมนตรีอูโกเนต์ และ อุมแบร์ตคูร์ตถูกประหารชีวิตที่เก้นท์เมื่อพบว่าทำการเขียนจดหมายติดต่อกับกษัตริย์ฝรั่งเศส

การสมรส

แมรีแห่งเบอร์กันดี (ขวา) กับสามีและลูก

อนุสรณ์ของแมรีแห่งเบอร์กันดีในMary's tomb effigy in the เชิร์ชออฟเอาเวอร์เลดี้ที่บรูจส์

แมรีเลือกอาร์ชดยุกแม็กซิมิเลียนแห่งออสเตรีย (หลังจากการเสียชีวิตของแมรีสมเด็จพระจักรพรรดิแม็กซิมิเลียนที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์) จากบรรดาผู้หมายปองเป็นสามี การสมรสจัดขึ้นที่เก้นท์เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม ค.ศ. 1477 ซึ่งทำให้แมรีได้รับบรรดาศักดิ์เป็นอาร์คดัชเชสแห่งออสเตรีย และทำให้กลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำกลายเป็นของฮับส์บวร์ก ซึ่งทำให้เป็นการเริ่มสร้างความขัดแย้งระหว่างฝรั่งเศสและฮับส์บวร์กที่ดำเนินต่อมาอีกสองร้อยปี ที่ต่อมาขยายตัวไปยังสเปน จนกระทั่งในที่สุดก็เป็นชนวนที่ก่อให้เกิดสงครามสืบราชบัลลังก์สเปน ระหว่าง ค.ศ. 1701 ถึง ค.ศ. 1714.

แต่ในขณะนั้นในเนเธอร์แลนด์สถานการณ์ก็ดูจะราบรื่นอยู่ระยะหนึ่ง ความก้าวร้าวของฝรั่งเศสก็ดูจะยุติลง และสถานการณ์ภายในโดยทั่วไปก็ฟื้นตัวเป็นส่วนใหญ่

การเสียชีวิต

ห้าปีต่อมาแมรีผู้มีอายุได้เพียง 25 ปีก็มาเสียชีวิตจากการตกจากหลังม้าเมื่อวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1482 แมรีเป็นผู้ที่ชอบขี่ม้าและออกไปล่าสัตว์ด้วยเหยี่ยวกับอาร์ชดยุกแม็กซิมิเลียน ขณะที่ขี่อยู่ม้าก็สะดุดและโยนตัวแมรีลงจากหลังและล้มตัวลงมาทับแมรีจนคอหัก แมรีก็เสียชีวิตสองสามวันหลังจากนั้นหลังจากที่ได้ทำพินัยกรรมอย่างละเอียดแล้ว ร่างของแมรีได้รับการบรรจุไว้ที่บรูจส์

ทันทีที่แมรีเสียชีวิตพระเจ้าหลุยส์ก็เริ่มขยายอิทธิพลและบังคับให้อาร์ชดยุกแม็กซิมิเลียนลงพระนามใน Louis was swift to re-engage, and forced Maximilian to agree to the สนธิสัญญาอาร์ราส (ค.ศ. 1482) ที่ระบุให้ฟรองช์-กงเต และ อาร์ทัวส์กลับมาตกอยู่ภายใต้การปกครองของฝรั่งเศสชั่วคราว ก่อนที่จะทำการแลกเปลี่ยนเป็นเบอร์กันดีและพิคาร์ดีต่อมาในปีต่อมาในสนธิสัญญาซองลีส์ ซึ่งเป็นผลให้เกิดความสงบสุขขึ้นในบริเวณกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำ

ในปี ค.ศ. 1493 อาร์ชดยุกแม็กซิมิเลียนเสกสมรสเป็นครั้งที่สองกับบิอังคา มาเรีย สฟอร์ซา (5 เมษายน ค.ศ. 1472- 31 ธันวาคม ค.ศ. 1510) บุตรีของยาน กาลีอัซโซ สฟอร์ซาดยุกแห่งมิลาน และ โบนาแห่งซาวอยแต่ไม่มีลูกด้วยกัน

ครอบครัว

แมรีและอาร์ชดยุกแม็กซิมิเลียนมีบุตรธิดาด้วยกันสามคน บุตรชายคนโตฟิลิปเป็นทายาทในดินแดนต่างๆ ของแมรีภาพใต้การดูแลของอาร์ชดยุกแม็กซิมิเลียน บุตรธิดาของแมรีก็ได้แก่:

• ฟิลิปผู้ทรงโฉม (22 กรกฎาคม ค.ศ. 1478 – 25 กันยายน ค.ศ. 1506) ผู้สือบครองเบอร์กันดีต่อจากแมรีเป็น “ฟิลิปที่ 4 แห่งเบอร์กันดี” และต่อมาเป็น พระเจ้าฟิลิปที่ 1 แห่งคาสตีลโดยการเสกสมรสกับโจแอนนาแห่งคาสตีล
• มาร์กาเร็ตแห่งออสเตรีย (10 มกราคม ค.ศ. 1480 – 1 ธันวาคม ค.ศ. 1530) สมรสกับครั้งแรกกับเจ้าชายจอห์นแห่งอัสทูเรีย พระราชโอรสในพระเจ้าเฟรนานโดที่ 2 แห่งอารากอนและสมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลลาที่ 1 แห่งคาสตีล) และต่อมากับฟิลิแบร์ตที่ 2 ดยุกแห่งซาวอย
• ฟรันซ์ เกิดและเสียชีวิต ค.ศ. 1481

บรรพบุรุษ

บรรพบุรุษสามชั่วคนของแมรีแห่งเบอร์กันดี

แมรีแห่งเบอร์กันดี	บิดา: ชาร์ลส์เดอะโบลด์	ปู่ทางพ่อ: ฟิลลิปเดอะกูด	ทวดทางพ่อ: จอห์นเดอะเฟียร์เลสส์
			ทวดทางพ่อ: มาร์กาเร็ตแห่งบาวาเรีย
		ย่าทางพ่อ: อิสซาเบลลาแห่งโปรตุเกส	ทวดทางพ่อ: จอห์นที่ 1 แห่งโปรตุเกส
			ทวดทางพ่อ: ฟิลิปปาแห่งแลงคาสเตอร์
	แม่: อิซาเบลลาแห่งบูร์บอง	ปู่ทางแม่: ชาร์ลส์ที่ 1 ดยุกแห่งบูร์บอง	ทวดทางแม่: จอห์นที่ 1 ดยุกแห่งบูร์บอง
			ทวดทางแม่: มารี ดัชเชสแห่งโอแวญน์
		ย่าทางแม่: แอ็กเนสแห่งเบอร์กันดี	ทวดทางแม่: จอห์นเดอะเฟียร์เลสส์
			ทวดทางแม่: มาร์กาเร็ตแห่งบาวาเรีย

ผู้สืบเชื้อสายจากแมรี

บุตรีของแมรีมาร์กาเร็ตแห่งออสเตรียเสียชีวิตโดยไม่มีบุตรธิดา แต่ฟิลิปทรงเป็นบรรพบุรุษของกษัตริย์หลายพระองค์ และจากหลานสมเด็จพระจักรพรรดิคาร์ลที่ 5 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์แมรีก็เป็นบรรพบุรุษของกษัตริย์สเปนหลายพระองค์เช่นพระเจ้าเฟลีเปที่ 2 แห่งสเปน และ พระเจ้าเฟลีเปที่ 3 แห่งสเปน เหลนสาวโจแอนนา อาร์คดัชเชสแห่งออสเตรียเป็นแม่ของเอเลโนรา เดอ เมดิชิ และ มารี เดอ เมดิชิ เอเลโนราเป็นแม่ของฟรานเชสโคที่ 4 กอนซากา ส่วนมารีเป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งฝรั่งเศส พระราชโอรสของมารีคือพระเจ้าหลุยส์ที่ 13 แห่งฝรั่งเศส แมรีจีงเป็นบรรพบุรุษของพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศส ทางสายพระราชธิดาของมารีเฮนเรียตตา มาเรียผู้เสกสมรสกับสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 แห่งอังกฤษและมีพระราชโอรสสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 และ สมเด็จพระเจ้าเจมส์ที่ 2) แมรีจีงเป็นบรรพบุรุษของพระมหากษัตริย์อังกฤษด้วย

บรรดาศักดิ์

• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: ดัชเชสแห่งเบอร์กันดี ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: ดัชเชสแห่งบราบองต์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: ดัชเชสแห่งเกลเดอร์ส ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: ดัชเชสแห่งลิมบวร์ก ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: ดัชเชสแห่งโลเธียร์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: ดัชเชสแห่งแห่งลักเซมเบิร์ก ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: มากราวีนแห่งนาเมอร์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: เคานเทสพาลาไทน์แห่งเบอร์กันดี ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: เคานเทสแห่งอาร์ทัวส์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: เคานเทสแห่งชาโรเลส์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: เคานเทสแห่งฟลานเดอร์ส ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: เคานเทสแห่งเอโนต์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: เคานเทสแห่งฮอลแลนด์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 5 มกราคม ค.ศ. 1477-27 มีนาคม ค.ศ. 1482: เคานเทสแห่งเซแลนด์ ในนามว่า "แมรีที่ 1"
• 30px 5 มกราคม ค.ศ. 1477-ค.ศ. 1492: เคานเทสแห่งซุทเฟน ในนามว่า "แมรีที่ 1"

บรรพบุรุษ

บรรพบุรุษสามชั่วคนของแมรีแห่งเบอร์กันดี

แมรีแห่งเบอร์กันดี	บิดา: ชาร์ลส์เดอะโบลด์	ปู่ทางพ่อ: ฟิลลิปเดอะกูด	ทวดทางพ่อ: จอห์นเดอะเฟียร์เลสส์
			ทวดทางพ่อ: มาร์กาเร็ตแห่งบาวาเรีย
		ย่าทางพ่อ: อิสซาเบลลาแห่งโปรตุเกส	ทวดทางพ่อ: จอห์นที่ 1 แห่งโปรตุเกส
			ทวดทางพ่อ: ฟิลิปปาแห่งแลงคาสเตอร์
	แม่: อิซาเบลลาแห่งบูร์บอง	ปู่ทางแม่: ชาร์ลส์ที่ 1 ดยุกแห่งบูร์บอง	ทวดทางแม่: จอห์นที่ 1 ดยุกแห่งบูร์บอง
			ทวดทางแม่: มารี ดัชเชสแห่งโอแวญน์
		ย่าทางแม่: แอ็กเนสแห่งเบอร์กันดี	ทวดทางแม่: จอห์นเดอะเฟียร์เลสส์
			ทวดทางแม่: มาร์กาเร็ตแห่งบาวาเรีย

อ้างอิง

• บทความนี้เรียบเรียงจาก สารานุกรมบริตานิคา, ฉบับ ค.ศ. 1911 ซึ่งในปัจจุบันเป็นสาธารณสมบัติ

ดูเพิ่ม

• ดัชชีแห่งเบอร์กันดี