แขวงสุวรรณเขต

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก แขวงสะหวันนะเขต)

สะหวันนะเขต เชื่อมโยงมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่นของสุวรรณเขต ดูที่ สุวรรณเขต (แก้ความกำกวม)

สุวรรณเขต
ສະຫວັນນະເຂດ
แขวง
ร้านอาหารในแม่น้ำโขง
ร้านอาหารในแม่น้ำโขง
แผนที่ของแขวงสุวรรณเขต
แผนที่ของแขวงสุวรรณเขต
แผนที่แสดงสุวรรณเขตของแขวงอัตตะปือ
ที่ตั้งของแขวงสุวรรณเขตในประเทศลาว
พิกัดภูมิศาสตร์: 16°32′N 105°47′E / 16.54°N 105.78°E / 16.54; 105.78พิกัดภูมิศาสตร์: 16°32′N 105°47′E / 16.54°N 105.78°E / 16.54; 105.78
ประเทศ ธงชาติของลาว ลาว
เมืองเอก ไกสอน พมวิหาน
เนื้อที่
 • ทั้งหมด 21,774 กม.2 (8,407 ตร.ไมล์)
ประชากร (การสำรวจสำมะโนประชากรมีนาคม 2005)
 • ทั้งหมด 825,879 คน
 • ความหนาแน่น 38คน/กม.2 (98คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา UTC+07
ISO 3166 code LA-XI

แขวงสุวรรณเขต หรือ แขวงสวรรค์ณเขต[1] (ลาว: ສະຫວັນນະເຂດ สะกด สะหวันนะเขด; อังกฤษ: Savannakhet) เป็นหนึ่งในแขวงของประเทศลาวที่ตั้งอยู่ตอนกลางค่อนไปทางใต้ของประเทศ ทิศตะวันออกติดกับประเทศเวียดนาม ทิศตะวันตกติดกับประเทศไทย ทิศเหนือติดกับแขวงคำม่วน ทิศใต้ติดกับแขวงสาระวันเป็นแขวงที่มีเนื้อที่ใหญ่อันดับที่ 2 รองจากแขวงเวียงจันทน์ เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2549 ได้มีพิธีเปิดสะพานมิตรภาพ 2 อย่างเป็นทางการ ซึ่งสะพานนี้เป็นเส้นทางเชื่อมตะวันออก-ตะวันตก จากเวียดนามถึงพม่า ทำให้แขวงสุวรรณเขตกลายเป็นเส้นทางการค้าที่สำคัญ อีกแห่งของลาว รัฐบาลลาวได้ประกาศจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษสะหวัน-เซโน ขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมการลงทุน

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

แผนที่ รหัสเมือง เมือง (ไทย) เมือง (ลาว) เมือง (อังกฤษ)
Savannakhet Province districts.png
13-01 ไกสอน พมวิหาน
(เดิม : คันธบุรี)
ໄກສອນ ພົມວິຫານ
(เดิม : ຄັນທະບູລີ)
Kaysone Phomvihane
(เดิม : Khanthabouly)
13-02 อุทุมพร ອຸທຸມພອນ Outhoumphone
13-03 อาดสะพังทอง ອາດສະພັງທອງ Atsaphangthong
13-04 พีน ພີນ Phine
13-05 เซโปน ເຊໂປນ Sepone
13-06 นอง ນອງ Nong
13-07 ท่าปางทอง ທ່າປາງທອງ Thapangthong
13-08 สองคอน ສອງຄອນ Songkhone
13-09 จำพอน ຈຳພອນ Champhone
13-10 ชนบุรี ຊົນບຸລີ Xonnabouly
13-11 ไชยบุรี ໄຊບູລີ Xaybuly
13-12 วีรบุรี ວີລະບຸລີ Vilabuly
13-13 อาดสะพอน ອາດສະພອນ Atsaphone
13-14 ไชยภูทอง ໄຊພູທອງ Xayphouthong
13-15 พลาญไชย ພະລານໄຊ Phalanxay

ประวัติ[แก้]

อนุสาวรีย์มิตรภาพลาว-เวียดนาม ในสุวรรณเขต

ก่อนสมัยขอมเรืองอำนาจ ดินแดนแถบนี้ตกอยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรศรีโคตรบูรหรือศรีโคตรบอง ต่อมาในสมัยขอมเรืองอำนาจเมืองนี้มีชื่อว่า สุวรรณภูมิประเทศ เป็นเมืองที่อุดมสมบูรณ์ด้วยทรัพยากรธรรมชาติ ในปี พ.ศ. 2120 ท้าวหม่อมบ่าวหลวง (เจ้าคำโพน) กวานเวียงดงเขยแห่งเมืองน้ำน้อยอ้อยหนูและนางสิมมาหรือนางสิมผู้เป็นภริยา ได้อพยพผู้คนจากน้ำน้อยอ้อยหนูภาคเหนือของอาณาจักรล้านช้าง ลงมาตั้งหมู่บ้านชื่อว่าบ้านหลวงโพนสิมหรือเมืองโพนสิมเก่า แล้วยกให้เป็นเมืองชื่อว่า เมืองหลวงมหาสุวรรณภูมิคำโพนสิมมาเขตต์ ห่างจากตัวเมืองสุวรรณเขตปัจจุบันประมาณ 18 กิโลเมตร เส้นทางเดียวกันกับทางไปพระธาตุอิงฮัง วัดพระธาตุอิงฮัง บ้านธาตุอิงฮัง ครั้นถึง พ.ศ. 2185 ท้าวแก้วสิมพลีบุตรชายคนรองได้พาชาวบ้านหลายสิบครอบครัวแยกออกไปตั้งบ้านเมืองใหม่เป็นชุมชนริมฝั่งแม่น้ำโขง คือบ้านท่าแฮ่ แล้วสร้างวัดขึ้นโดยอาศัยหินแฮ่ที่มีอยู่มากมายริมน้ำโขงมาเป็นวัสดุก่อสร้าง นอกจากนี้ ประวัติการก่อตั้งเมืองสุวรรณเขตยังเกี่ยวพันกับการก่อตั้งจังหวัดมุกดาหารในฝั่งไทย เพราะชาวบ้านที่อพยพมาจากบ้านหลวงโพนสิมได้ข้ามไปตั้งบ้านเรือนทางฝั่งขวาแม่น้ำโขง จากนั้นท้าวแก้วสิมพลีจึงก่อตั้งเมืองบังมุกหรือเมืองมุกดาหารขึ้น ส่วนพี่ชายของท้าวแก้วสิมพลีนั้นชื่อว่า ท้าวคำสิงห์ ได้อพยพชาวบ้านไปสร้างบ้านท่าสะโน แล้วข้ามแม่น้ำโขงไปตั้งบ้านชะโนด ในอำเภอหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหารปัจจุบัน ชาวเมืองจึงนับถือกันว่า เมืองหลวงโพนสิม เมืองคันธบุรี เมืองมุกดาหาร และบ้านชะโนดนั้นเป็นพี่น้องเผ่าพันธ์เดียวกัน เมื่อท้าวหม่อมบ่าวหลวงผู้เป็นบิดาได้เสียชีวิตลง ชาวบ้านจึงตั้งให้ ท้าวหลวงท่อม เป็นกวานบ้านโพนสิมคนที่ 2 โดยมีผู้คนอาศัยอยู่อย่างเบาบางประมาณสิบกว่าหลังคาเรือน หลัง พ.ศ. 2256 พระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูรหรือเจ้าหน่อกษัตริย์ ได้รับการสถาปนาเป็นพระเจ้านครจำปาศักดิ์พระองค์แรกจากราชวงศ์เวียงจันทน์ พระองค์ได้ส่งให้เจ้าจารย์จันทสุริยวงศ์แห่งราชวงศ์เวียงจันทน์ ซึ่งมีศักดิ์เป็นพระโอรสของเจ้าศรีวิชัย พระราชนัดดาของเจ้าศรีวรวังโส พระราชปนัดดาในสมเด็จพระเจ้าโพธิสาลราชแห่งนครหลวงพระบาง ไปปกครองบ้านหลวงโพนสิมอยู่หลายสิบปี ต่อมาในปี พ.ศ. 2310 เจ้ากินรีพระโอรสของเจ้าจารย์จันทสุริยวงศ์ ได้อพยพผู้คนจากเมืองโพนสิมมาสร้างเมืองบังมุกร้าง ซึ่งแต่เดิมเคยเป็นเมืองที่ท้าวแก้วสิมพลีปกครองมาก่อนแล้วเจ้ากินนรีจึงได้เป็นเจ้าเมืองมุกดาหารคนแรกจากราชวงศ์เวียงจันทน์ โดยมีราชทินนามว่า เจ้าพระยาศรีสุราชอุปราชามันธาตุราช

ในเขตตัวเมืองสุวรรณเขตปัจจุบันแต่เดิมมีหมู่บ้านหนึ่งเรียกกันว่า บ้านท่าแฮ่ (ท่าแร่) เพราะอุดมสมบูรณ์ด้วยแร่ธาตุ ทองคำ และนัยว่าอุดมด้วยหินแฮ่ จึงสันนิษฐานว่าอาจเป็นที่มาของชื่อแขวงสุวรรณเขตด้วย อย่างไรก็ตาม คำว่าสุวรรณเขตนั้นมาจากคำว่า สุวรรณ หรือ สุวัณฺณ แปลว่าทอง ซึ่งคนลาวเรียกว่าคำ รวมกับคำว่า เขต หรือ เขตฺต ที่แปลว่าเขตแดนหรือดินแดน ดังนั้นคำว่า สุวรรณเขต จึงหมายถึงดินแดนแห่งทองคำ นอกจากนี้ ในสมัยที่ฝรั่งเศสเข้ามาตั้งศูนย์กลางการปกครองอาณานิคมบริเวณตอนกลางของลาวนั้น ฝรั่งเศสได้อาศัยการตั้งชื่อแขวงสุวรรณเขตนี้จากหมู่บ้านที่ชื่อว่า บ้านนาคำ อย่างไรก็ตาม ชนชั้นปกครองแขวงสุวรรณเขตในสมัยอาณานิคมได้เลือกใช้คำศัพท์คำว่า สวรรค์ (สะหวัน) ซึ่งแปลว่าดินแดนแห่งสวรรค์แทนคำว่า สุวรรณ จึงทำให้แขวงสุวรรณเขตได้ชื่อว่าสวรรณเขต (สะหวันนะเขต) มาแต่บัดนั้น ในปัจจุบันคนลาวไม่เรียกแขวงสะหวันนะเขตว่าสุวรรณเขตอีกแล้ว มีแต่เพียงเอกสารเก่าของลาว ไทย และฝรั่งเศสเท่านั้นที่เรียกชื่อเมืองนี้ว่า สุวรรณเขต ปัจจุบันเอกสารราชการไทยสมัยใหม่ก็เรียกว่า สะหวันนะเขต ตามภาษาลาวเช่นกัน

หลังจากลาวตกเป็นประเทศอาณานิคมแล้ว ฝรั่งเศสได้สร้างเมืองสุวรรณเขตให้เป็นศูนย์กลางทางการปกครองที่สำคัญแห่งหนึ่งของลาวตอนกลาง พร้อมทั้งวางผังเมืองใหม่ โดยตั้งท้าววรกุมาร (ปุ้ย) นายด่านบ้านผักขยานากุดจาน เมืองอาดสะพังทอง ซึ่งเคยเป็นอดีตกรมการเก่าเมืองมุกดาหาร ให้เป็น พญาปุ้ย เจ้าเมืองสุวรรณเขตคนแรก และตั้ง ท้าวฮ่อม หลานชายของพระอมรฤทธิธาดา (กุ) เจ้าเมืองพาลุกากรภูมิ (เมืองตาลุกะหรือบ้านบังทราย) ทางฝั่งขวาแม่น้ำโขงขึ้นเป็นเจ้าเมืองคันธบุรีคนแรก ต่อมาหลังจากนั้นไม่นานได้มีการตั้งเมืองคันธบุรีเป็นเมืองหลวงของแขวงสุวรรณเขต เมืองหลวงของแขวง ปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเมืองใหม่เป็น เมืองไกสอน พมวิหาน สำหรับเมืองคันธบุรีนี้ เดิมเคยเป็นที่ตั้งของหมู่บ้านข้าโอกาสกัลปนาเพื่อปลูกสวนดอกไม้ไว้สำหรับเก็บมานมัสการพระธาตุอิงฮัง หมู่บ้านนั้นชื่อว่า บ้านดงดอกไม้ เมื่อมีการตั้งบ้านดงดอกไม้ขึ้นเป็นเมือง จึงใช้ชื่อว่า เมืองคันธบุรี แปลว่าเมืองที่มีแต่กลิ่นหอมของดอกไม้ นั่นเอง

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

การคมนาคม[แก้]

ทางหลวง[แก้]

ท่าอากาศยาน[แก้]

ด่านพรมแดนที่สำคัญ[แก้]

การเดินทาง[แก้]

จากจังหวัดมุกดาหาร ผ่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 2 แล้วให้นั่งรถสองแถวหรือรถสามล้อมาด่านตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดมุกดาหาร จากนั้นให้มาติดต่อทำหนังสือเดินทางและซื้อตั๋วเรือข้ามแม่น้ำโขงที่นี่ โดยใช้เวลาประมาณ 25 นาที ก็จะถึงแขวงสุวรรณเขตหรือมาโดยรถโดยสารประจำทาง ที่หมอชิต 2 มีรถโดยสารไปจังหวัดมุกดาหารทุกวัน โทรศัพท์ 0 2936 2841-8, 0 2936 2852-66 เมื่อมาถึงสถานีขนส่ง แล้วให้นั่งรถสองแถวหรือรถสามล้อมาด่านตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดมุกดาหาร จากนั้นให้มาติดต่อทำหนังสือเดินทางและซื้อตั๋วเรือข้ามแม่น้ำโขงที่นี่ ก็จะถึงเมืองแขวงสุวรรณเขต

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • สัญญา ชีวะประเสริฐ. (2555). ความทรงจำของเมืองสองฝั่งแม่น้ำโขง: มุกดาหาร และสะหวันนะเขด. วารสารประวัติศาสตร์ (มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ). หน้า 49-60.
  • ธวัชชัย พรหมณะ. (2545). ความสำคัญของการอพยพเคลื่อนย้ายกลุ่มชาติพันธุ์ในลุ่มแม่น้ำโขงต่อความเป็นเมืองสุวรรณเขต ระหว่าง ค.ศ. 1893-1954. สารนิพนธ์ ศศ.ม. (ประวัติศาสตร์เอเชีย). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ดูได้ที่ http://thesis.swu.ac.th/swuthesis/His%28M.A.)/Thawatchai_P.pdf