เฮนเรียตตา แล็กส์

Henrietta Lacks
เกิด	Loretta Pleasant 1 สิงหาคม ค.ศ. 1920(1920-08-01) Roanoke, Virginia
เสียชีวิต	4 ตุลาคม ค.ศ. 1951 (31 ปี) Baltimore, Maryland
อาชีพ	Tobacco farmer
คู่สมรส	David Lacks (1915–2002)
บุตร	Lawrence Lacks Elsie Lacks David "Sonny" Lacks, Jr. Deborah (Lacks) Pullum Zakariyya Bari Abdul Rahman (born Joseph Lacks)
บิดามารดา	Eliza (1886–1924) and John Randall Pleasant I (1881–1969)

เฮนเรียตตา แล็กส์ (อังกฤษ: Henrietta Lacks) เป็นสตรีชาวแอฟริกันอเมริกัน เจ้าของเซลล์มะเร็งที่ถูกนำไปเพาะโดยจอร์จ ออตโต กาย จนเป็นสายพันธุ์เซลล์ซึ่งแบ่งตัวได้ไม่สิ้นสุด ("อมตะ") ซึ่งใช้กันแพร่หลายในการศึกษาวิจัยทางการแพทย์ ชื่อว่าสายพันธุ์เซลล์เฮลา

ประวัติ

การวินิจฉัยและการเสียชีวิต

29 มกราคม ค.ศ. 1951 เฮนเรียตตาไปโรงพยาบาลจอห์นฮอปกินส์เป็นครั้งแรกเนื่องจากรู้สึกว่าคลำได้ก้อน เธอได้ขอให้ญาติลองคลำท้องของตนเองดูว่ามีก้อนอย่างที่ตัวเองรู้สึกหรือไม่ ญาติของเฮนเรียตตาเข้าใจว่าเธอน่าจะตั้งครรภ์ ซึ่งเฮนเรียตตาก็ตั้งครรภ์จริงๆ แต่หลังจากคลอดบุตรคนที่ห้านี้แล้วเธอก็เริ่มมีอาการเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอดซึ่งไม่ใช่ประจำเดือน เธอบอกเดย์ให้พาไปพบแพทย์ใกล้บ้าน ซึ่งหลังจากที่แพทย์ตรวจซิฟิลิสให้ผลลบแล้วจึงได้ส่งเธอไปรับการรักษาต่อที่โรงพยาบาลจอห์นฮอปกินส์

โรงพยาบาลจอห์นฮอปกินส์เป็นโรงพยาบาลทางเลือกเดียวของเฮนเรียตตา เนื่องจากเป็นที่เดียวที่รับรักษาคนดำและอยู่ใกล้พอที่จะเดินทางไปได้ นพ. ฮาวาร์ด โจนส์ (อังกฤษ: Howard Jones) ได้ตรวจร่างกายเฮนเรียตตาและพบว่ามีก้อนอยู่ที่ปากมดลูก ซึ่งมีลักษณะแตกต่างจากที่เขาเคยพบมา จากนั้นจึงได้ตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจพยาธิวิทยา และพบว่าเป็นมะเร็งปากมดลูกระยะที่ 1 โดยมีชนิดเซลล์เป็นมะเร็งเซลล์เยื่อบุผิว (คาร์ซิโนมา)

เฮนเรียตตาได้รับการรักษาด้วยการฝังแร่อยู่หลายวัน หลังจากเอาแร่ออกแล้วก็ได้รับอนุญาตให้ออกจากโรงพยาบาล และมีนัดให้มารับการรักษาด้วยการฉายรังสี

ระหว่างการฉายรังสีเพื่อรักษามะเร็งนั้น เนื้อเยื่อส่วนหนึ่งของเนื้อมะเร็งของเฮนเรียตตาถูกตัดส่ง นพ. จอร์จ ออตโต กาย โดยไม่ได้รับอนุญาต เซลล์เนื้อเยื่อส่วนนี้คือเซลล์ที่จะได้รับการเพาะเลี้ยงจนกลายเป็นสายพันธุ์เซลล์เฮลาซึ่งแบ่งตัวได้ไม่สิ้นสุด จนเป็นสายพันธุ์เซลล์เพาะเลี้ยงที่ใช้แพร่หลายที่สุดในการวิจัยทางชีวะการแพทย์

อาการของเฮนเรียตตาทรุดลงจนแพทย์ต้องให้การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ เนื่องจากเชื่อว่าเป็นผลจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่อาจเป็นอยู่ก่อน ซึ่งเฮนเรียตตามีประวัติเป็นนิวโรซิฟิลิสและหนองในมาก่อน

อาการของเฮนเรียตตายังคงทรุดลงอย่างต่อเนื่องจนทำให้มีอาการเจ็บปวดมาก จนต้องขอมานอนรักษาในโรงพยาบาลตั้งแต่ 8 สิงหาคม จนกระทั่งเสียชีวิต ระหว่างนั้นเธอได้รับการรักษาหลายอย่างซึ่งรวมถึงการให้เลือดด้วย แต่สุดท้ายก็เสียชีวิตจากภาวะของเสียคั่งในเลือด (ยูรีเมีย) ในวันที่ 4 ตุลาคม ค.ศ. 1951 เวลา 12.30 น. ที่อายุ 31 ปี ผลการชันสูตรทำให้ทราบว่ามะเร็งได้แพร่กระจายไปทั่วร่างกายของเธอ

หลุมฝังศพของเฮนเรียตตาไม่มีป้ายหลุมศพ และอยู่ในบริเวณที่ฝังศพของครอบครัวในแล็กส์ทาวน์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโคลเวอร์ ฮาลิแฟกซ์เคาน์ตี้ เวอร์จิเนีย ตำแหน่งของหลุมศพของเธอนั้นปัจจุบันไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่าอยู่ตรงไหนแน่ แต่คนในครอบครัวเชื่อว่าอยู่ข้างๆ หลุมศพของแม่ของเธอ

หลังการเสียชีวิต

การศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์

เซลล์จากเนื้อมะเร็งของเฮนเรียตตาถูกนำส่งให้นักวิจัยชื่อจอร์จ กาย ซึ่งพบว่าเซลล์ดังกล่าวมีคุณสมบัติที่ตัวเขาเองไม่เคยพบมาก่อน นั่นคือสามารถมีชีวิตและโตไปได้เรื่อยๆ ซึ่งแต่เดิมนั้นเซลล์เพาะเลี้ยงจะมีชีวิตอยู่ได้เพียงไม่กี่วัน จนนักวิทยาศาสตร์หลายคนถึงกับต้องทุ่มเทความพยายามในการรักษาเซลล์ไม่ให้ตายมากกว่าจะได้ศึกษาวิจัยกับเซลล์จริงๆ เสียอีก แต่เซลล์ของเฮนเรียตตาบางเซลล์มีคุณสมบัติที่ไม่เหมือนเซลล์อื่นๆ โดยจอร์จ กายสามารถแยกเซลล์ออกมาได้เซลล์หนึ่ง และได้เพาะพันธุ์เซลล์นี้จนได้เป็นสายพันธุ์เซลล์ขึ้นมา กายตั้งชื่อให้กับตัวอย่างเซลล์นี้ว่าเฮลา (HeLa) ซึ่งย่อมาจากชื่อของเฮนเรียตตา แล็กส์ เพื่อปกปิดตัวตนของเธอเอาไว้ หลังจากที่สามารถเพาะเลี้ยงเซลล์มนุษย์ให้แบ่งตัวได้ไม่จำกัด (หรือเป็น "อมตะ") แล้ว นักวิทยาศาสตร์สามารถนำเซลล์มนุษย์นี้ไปศึกษาวิจัยต่างๆ ได้มากมาย เป็นคุณประโยชน์แก่การศึกษาวิจัยทางการแพทย์และชีววิทยาอย่างมาก