เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

หมายเลขสัทอักษรสากล	140
ตัวอักษร	x
ภาพแทนอักษร
HTML	x
X-SAMPA	x
Kirshenbaum	x
ตัวอย่างเสียง (ข้อมูล)

เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง (อังกฤษ: voiceless velar fricative) เป็นเสียงพยัญชนะที่มีใช้ในหลายภาษา สัทอักษรสากลที่ใช้แทนเสียงนี้คือ /x/ และสัญลักษณ์ X-SAMPA คือ x เสียงนี้เป็นเสียงที่ไม่พบในภาษาไทยมาตรฐาน แต่เป็นหนึ่งในบรรดาเสียงพยัญชนะในภาษาอังกฤษโบราณ และยังคงปรากฏในบางภาษาถิ่นของภาษาอังกฤษปัจจุบัน

หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาต่างประเทศของราชบัณฑิตยสถานได้กำหนดให้เขียนทับศัพท์เสียง /x/ ในทุกภาษา (เท่าที่ได้กำหนดหลักเกณฑ์ไว้) ด้วย <ค> ยกเว้นภาษาอังกฤษให้ใช้ <ก> เมื่อเป็นตัวสะกด ส่วนภาษาจีนและภาษารัสเซียให้ใช้ <ฮ> อย่างไรก็ตาม ในการทับศัพท์ภาษารัสเซียนั้น ปัจจุบันนิยมใช้ <ค> แทนเสียงนี้ แม้แต่ในสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ที่มาจากราชบัณฑิตยสถานเอง ส่วนภาษาสเปน (ซึ่งพบเสียงนี้เป็นตัวสะกดท้ายพยางค์ไม่บ่อยนัก) คนทั่วไปนิยมทับศัพท์เสียงนี้ด้วย <ฆ>

เนื้อหา 1 ลักษณะ 2 การปรากฏ 3 อ้างอิง 4 บรรณานุกรม

[แก้] ลักษณะ

ลักษณะต่าง ๆ ของเสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง ได้แก่

• ลักษณะการออกเสียง เป็นเสียงเสียดแทรก กล่าวคือ เสียงนี้เกิดจากการบีบกลุ่มลม (ที่มาจากปอด) ให้ผ่านช่องแคบ ๆ บริเวณตำแหน่งการเกิดเสียง
• ตำแหน่งเกิดเสียง เป็นเสียงจากเพดานอ่อนหรือกัณฐชะ กล่าวคือ เสียงนี้เกิดจากการยกลิ้นส่วนหลัง (โคนลิ้น) ขึ้นไปใกล้เพดานอ่อน (ส่วนหลังของเพดานปาก) แต่ไม่แตะสนิท เหลือช่องแคบ ๆ ให้ลมพอจะผ่านออกไปได้ตลอดในลักษณะเสียดแทรก
• ลักษณะเสียงพูด เป็นเสียงไม่ก้องหรืออโฆษะ กล่าวคือ เส้นเสียงจะไม่สั่นขณะที่ออกเสียงนี้
• เสียงนี้เป็นเสียงพยัญชนะช่องปาก กล่าวคือ ลมจะถูกปล่อยให้ออกมาทางปาก (ไม่ใช่ทางจมูก)
• เสียงนี้เป็นเสียงพยัญชนะกลางลิ้น กล่าวคือ เสียงนี้เกิดขึ้นจากการที่กระแสลมถูกปล่อยให้ผ่านออกมาเหนือบริเวณกลางแผ่นลิ้น มากกว่าจะออกไปทางข้างลิ้น
• กลไกกระแสลม เป็นกระแสลมออกจากปอด กล่าวคือ เสียงนี้เกิดขึ้นจากการดันกระแสลมออกจากปอดและผ่านทางช่องเสียง มากกว่าที่จะเกิดจากช่องเส้นเสียงหรือจากปากโดยตรง

[แก้] การปรากฏ

ภาษา		ตัวอย่างคำ	สัทอักษรสากล	ความหมาย	หมายเหตุ
แอฟริกานส์		goed	[xuˑt]	ดี'
แอลีอุต	สำเนียงแอตกัน	alax	[ɑlɑx]	'สอง'
อังกอร์		hombo	[xombo]	'เดิน'
อาหรับ		خضراء	[xadˤraːʔ]	'สีเขียว (เพศหญิง)'
อัสสัม		অসমীয়া	[ɔxɔmija]	'ชาวอัสสัม'
อาวาร์		чeхь	[tʃex]	'ท้อง'
อาเซอร์ไบจาน		xoş	[xoʃ]	'น่ายินดี'
บัลแกเรีย		тихо	[tixɔ]	'อย่างเงียบ ๆ'
จีน	จีนกลาง	河/hé	[xɤ˧˥]	'แม่น้ำ'
โครเอเชีย		Hrvatski	[xř̩ʋaːtskiː]	'ชาวโครเอเชีย'
เช็ก		chlap	[xlap]	'ผู้ชาย'
ดัตช์	ดัตช์เบลเยียม[1]	acht	[ɑxt]	'แปด'
อังกฤษ	สกอต	loch	[lɔx]	'ทะเลสาบ'
เอสเปรันโต		monaĥo	[monaxo]	'พระ'
จอร์เจีย[2]		ჯოხი	[ˈdʒɔxi]	'แท่ง'
เยอรมัน		Kuchen	[kuːxən]	'ขนมเค้ก'
กรีก		χαρά	[xaˈra]	'ความสนุก'
ไอริช		deoch	[dʲɔ̝̈x]	'ดื่ม'
ลิทัวเนีย		choras	[xoras]	'คอรัส'
เปอร์เซีย		خواهر	[xa:hær]	'พี่สาว'
โปแลนด์[3]		chleb	[xlɛp]	'bread'	สำเนียงส่วนใหญ่แทนด้วยตัว <h>
โปรตุเกส	บราซิล	rabo	[ˈxabʊ]	'หาง'
รัสเซีย[4]		хвост	[xvost]	'หาง'
สกอตแกลิก		loch	[lɔx]	'ทะเลสาบ'
เซอร์เบีย		храст/hrast	[xrast]	'ต้นโอ๊ก'
สโลวัก		chlap	[xlap]	'ผู้ชาย'
โซมาลี		khad	[xad]	'หมึก'
สเปน[5]		ojo	[ˈo̞xo̞]	'นัยน์ตา'
โคซา		rhoxisa	[xɔkǁiːsa]	'ยกเลิก'
เวียดนาม		khê	[xe]	'ถูกเผา'
เวลส์		carchar	[kaɾxaɾ]	'คุก'
ยากัน		xan	[xan]	'ที่นี่'

[แก้] อ้างอิง

[แก้] บรรณานุกรม

• Jassem, Wiktor (2003), "Polish", Journal of the International Phonetic Association 33 (1): 103-107.
• Martínez-Celdrán, Eugenio; Ana Ma. Fernández-Planas & Josefina Carrera-Sabaté (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association 33 (2): 255-259.
• Padgett, Jaye (2003), "Contrast and Post-Velar Fronting in Russian", Natural Language & Linguistic Theory 21 (1): 39-87.
• Shosted, Ryan K. & Chikovani Vakhtang (2006), "Standard Georgian", Journal of the International Phonetic Association 36 (2): 255-264.
• Verhoeven, Jo (2005), "Belgian Standard Dutch", Journal of the International Phonetic Association 25 (2): 243-247.

พยัญชนะ (รายชื่อ, ตาราง)	ด • พ • ก
เกี่ยวกับปอด ริมฝีปาก ริมฝีปากกับฟัน ฟัน ปุ่มเหงือก หลังปุ่มเหงือก ปลายลิ้นม้วน เพดานแข็ง เพดานอ่อน ลิ้นไก่ ช่องคอ ลิ้นปิดกล่องเสียง เส้นเสียง   ไม่เกี่ยวกับปอด / สัญลักษณ์อื่น ๆ นาสิก m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ  เดาะ  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ กัก p b p̪ b̪ t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  กักลมเข้า  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ เสียดแทรก ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  กักลมออก  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ    เปิด    β̞ ʋ ɹ ɻ j ɰ ข้างลิ้นอื่น ๆ  ɺ ɫ รัว ʙ r • ʀ • เปิดออกร่วม  ʍ w ɥ ลิ้นสะบัดและลิ้นกระทบ • ѵ ɾ ɽ • เสียดแทรกออกร่วม  ɕ ʑ ɧ เสียดแทรกข้างลิ้น ɬ ɮ • • • กักเสียดแทรก  ʦ ʣ ʧ ʤ เปิดข้างลิ้น l ɭ ʎ ʟ หยุดออกร่วม  k͡p ɡ͡b ŋ͡m
หน้านี่มีข้อมูลทางสัทศาสตร์ แสดงด้วยสัทอักษรสากล ซึ่งอาจจะแสดงผลไม่ตรงถ้าเครื่องไม่มีฟอนต์นั้น ๆ เมื่อมีสัญลักษณ์ในช่องเดียวกัน สัญลักษณ์ทางซ้ายแสดงเสียงไม่ก้องและทางขวาแสดงเสียงก้อง พื้นที่สีเทาแสดงการออกเสียง (ที่เกี่ยวเนื่องกับปอด) ที่เป็นไปไม่ได้

เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง เป็นบทความเกี่ยวกับ ภาษา หรือ ตัวอักษร ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ หรือ ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:ภาษา