เสด็จประพาสต้น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เสด็จประพาสต้น
ประเภท สารคดีเชิงประวัติศาสตร์
ผู้สร้าง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ธนาคารกสิกรไทย
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
สถานีโทรทัศน์ทีวีไทย
ผู้ผลิต บริษัท โกลบอล อินเตอร์คอมมิวนิเคชัน จำกัด
พิธีกร เกรียงไกร อุณหะนันท์
อารยา ต่อตระกูล
เพลงประกอบ วงดุริยางค์ฟีลฮาร์โมนิกแห่งประเทศไทย
เพลงเริ่มรายการ เขมรไทรโยค
ต้นกำเนิด ไทย ประเทศไทย
ภาษา ภาษาไทย
การผลิต
ความยาวตอน 50 นาทีต่อตอน (ทั้งหมด 53 ตอน)
การออกอากาศ
เครือข่าย/สถานี TvThai 2009Logo.png ทีวีไทย
ฉายครั้งแรก 6 เมษายน พ.ศ. 2552 - 6 ตุลาคม พ.ศ. 2552
ออกอากาศ ทุกวันจันทร์-อังคาร 21.10 น. - 22.00 น. ออกอากาศซ้ำทุกวันเสาร์ - อาทิตย์ 11.05 น. - 12.00 น. –
รายการที่เกี่ยวข้อง
รายการก่อนหน้า เรื่องเล่า ๙ แผ่นดิน (จันทร์)
(เม.ย.52 - ก.ค. 52)
เปิดปม(จันทร์)(ส.ค.52 - ต.ค. 52)
ชีวิตจริง ยิ่งกว่าละคร (อังคาร)
รายการถัดไป ที่นี่..ทีวีไทย
เว็บไซต์ทางการ
http://www.thaipbs.or.th/prapaston/

เสด็จประพาสต้น เป็นรายการโทรทัศน์ที่ผลิตเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ทีวีไทย ทุกวันจันทร์-อังคาร เวลา 21.10-22.00 น. เนื้อหาของรายการกล่าวถึงการเสด็จประพาสตามหัวเมืองต่างๆโดยมิได้แจ้งหมายกำหนดการในรัชกาลที่ 5 ที่เรียกว่า เสด็จประพาสต้นในช่วง พ.ศ. 2447 - 2450 ซึ่งในการเสด็จประพาสตามหัวเมืองต่างๆ ในครั้งนั้น ทำให้ทรงทราบถึงความเดือดร้อนของเหล่าพสกนิกร ในหัวเมืองต่างๆ การเสด็จประพาสต้นทั้ง ๒ ครั้ง ของสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง รัชการที่ ๕ เมื่อรัตนโกสินทร์ศก ๑๒๓ หรือ พุทธศักราช ๒๔๔๗ และ รัตนโกสินทร์ศก ๑๒๕ หรือ พุทธศักราช ๒๔๔๙ ถือเป็นเหตุการณ์ที่พลิกประวัติศาสตร์ และนำไปสู่การพลิกแผ่นดินปฏิรูปบ้านเมืองนับเป็นการวางรากฐานสำหรับการพัฒนาประเทศ ที่ส่งผลมาจนถึงปัจจุบัน

หลายต่อหลายท่านสงสัยว่า "เสด็จประพาส" และ "เสด็จประพาสต้น" ต่างกันอย่างไรความจริงแล้วตลอดรัชสมัยของรัชกาลที่ ๕ มีการเสด็จประพาส สถานที่ต่างๆมากมาย ทั้งในและต่างประเทศและคำว่า "ต้น" ที่ต่อท้ายการเสด็จประพาสมาจากเหตุที่ว่าหลักฐานจากหนังสือของสมเด็จกรมพระยา ดำรงราชานุภาพได้ให้คำตอบเรื่องที่มาของการเสด็จประพาสต้นในแง่ขำขันว่าที่เรียกว่าเสด็จประพาสต้นเนื่องมาจากการเสด็จแบบนี้ในครั้งแรกได้ทรงเรือมาด ี้ไปแต่ลำเดียวแต่เรือไม่พอบรรทุกเครื่องครัวจึงทรงซื้อเรื่อมาดประทุนอีกลำหนึ่งที่แม่น้ำอ้อมแขวง จังหวัดราชบุรี

แล้วโปรดให้เจ้าหมื่นใจราชเป็นผู้คุมเครื่องครัวไปในเรือลำนั้น ด้วยเหตุว่าเจ้าหมื่นใจราชมีชื่อจริงว่า "ค้น" จึงตรัสเรียกเรือลำนั้นว่า "เรือตาอ้น" ซึ่งถ้าเรียกขานเร็วๆ ก็จะฟังได้ยินว่า "เรือต้น" และต่อมาจึงโปรดให้นำเรือต้น มาเรียกชื่อเรือพระที่นั่งทรง แล้วเรียกการเสด็จแบบนี้ว่า "ประพาสต้น"

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]