เรินดัง
 เรินดังแบบมีนังกาเบาเป็นสีดำและแห้ง เสิร์ฟกับเกอตูปัต |
|
| กำเนิด | |
|---|---|
| Alternative name(s) | รันดัง (สำเนียงมินังกาเบา) |
| แหล่งกำเนิด | อินโดนีเซีย |
| ภูมิภาค | มินังกาเบา สุมาตราตะวันตก |
| รายละเอียด | |
| ประเภท | จานหลัก |
| อุณหภูมิในการจัดให้บริโภค | ร้อนหรืออุณหภูมิห้อง |
| เครื่องปรุงหลัก | เนื้อสัตว์ (เนื้อวัว, เนื้อแกะ หรือ เนื้อแพะ), กะทิ, พริก, ขิง, ข่า, ขมิ้น, ตะไคร้, กระเทียม, หัวหอม |
| รูปแบบอื่น | เรินดังไก่ เป็ด หรือปอด |
เรินดัง (อินโดนีเซีย: rendang) เป็นอาหารที่ปรุงด้วยเนื้อที่มีรสเผ็ด จุดกำเนิดเป็นอาหารของชาวมีนังกาเบาในอินโดนีเซีย[1] และเป็นที่นิยมไปทั่วประเทศ[2] เป็นอาหารที่ชาวมีนังกาเบาใช้ในงานเฉลิมฉลองและต้อนรับแขกผู้มีเกียรติ[3] นอกจากนั้น ยังเป็นที่นิยมในมาเลเซีย สิงคโปร์ บรูไน ภาคใต้ของไทย และภาคใต้ของฟิลิปปินส์ ลักษณะของอาหารคล้ายแกง แต่โดยวิธีการปรุงไม่จัดว่าเป็นแกง
เนื้อหา |
ส่วนประกอบและลักษณะของอาหาร [แก้]
เรินดังเป็นอาหารที่มีรสเผ็ดใช้เนื้อสัตว์ปรุงกับกะทิ และน้ำพริกที่ประกอบด้วยขิง ข่า ขมิ้น ตะไคร้ กระเทียม หัวหอม พริก และเครื่องเทศอื่นๆ การปรุงเรินดังเป็นอาหารที่ต้องการเวลาและความอดทน เรินดังแบบปาดังใช้เวลาปรุงโดยทั่วไปประมาณ 4 ช.ม. เนื้อสัตว์ที่หั่นเป็นชิ้นจะค่อยๆปรุงให้สุกในส่วนผสมของกะทิและเครื่องแกงอย่างช้าๆ โดยใช้ความร้อนจนกว่าส่วนที่เป็นของเหลวจะระเหยไปหมด[4] การทำให้ระเหยนี้จะทำโดยการต้มหรือผัดก็ได้
โดยปกติเรินดังจะรับประทานกับข้าวนึ่ง เกอตูปัคหรือเลอมัง (ข้าวเหนียวหลาม) และกินกับผักเช่น ใบมันสำปะหลังลวก จูบาดัก (แกงขนุนอ่อน)[5] แกงกะหล่ำปลีและลาโดะห์ (ซัมบัลที่ทำจากพริกสีเขียวหรือแดง)
-
กระบวนการแรกในการปรุงเรินดัง ยังมีกะทิเหลือมาก
-
หลังจากกะทิระเหยไป จะเริ่มแตกมันและงวดลง
-
เรินดังเมื่อใกล้เสร็จ กะทิระเหยเกือบหมด เนื้อเป็นสีดำ
-
เรินดังปรุงเสร็จแล้ว
-
นาซิรามัส เรินดังเสิร์ฟกับข้าวนึ่ง แกงกะหล่ำปลี ซัมบัลเขียวและน้ำแกง
ความสำคัญทางวัฒนธรรม [แก้]
ในวัฒนธรรมของชาวมีนังกาเบา เรินดังมีนับสำคัญของปรัชญามุสยาวาระห์ (musyawarah),[6] โดยเครื่องปรุงสี่อย่างของเรินดังเป็นสัญลักษณ์ของสิ่งสำคัญในสังคมมีนังกาเบา
- ดาเกียง (เนื้อ) เป็นสัญลักษณ์ของนีเนียก มามัก (Niniak Mamak) คือผู้นำชุมชน
- การัมเบีย (มะพร้าว) เป็นสัญลักษณ์ของจาเดียก ปันได (Cadiak Pandai) คือครู กวี นักเขียน
- ลาโดะห์ (พริก) เป็นสัญลักษณ์ของ อาลิม อูลามา คือครูผู้สอนศาสนา ความเผ็ดของพริกคือความเข้มงวดของกฎหมายอิสลาม
- เปอมากัก เครื่องเทศ หมายถึงผู้คนที่เหลือในสังคมมีนังกาเบา
ในกลุ่มชนชาวมีนังกาเบา เรินดังเป็นอาหารจานแรกที่เสิร์ฟในงานฉลองและให้แก่แขกผู้มีเกียรติที่ได้รับเชิญ เช่นในงานวันเกิด งานแต่งงานและงานสำคัญทางศาสนา ส่วนในกลุ่มชนชาวมาเลย์ เช่นในรีเยา ยัมบี เมอดันในสุมาตราหรือ เซอเริมบัน และโกตาบาห์รูบนคาบสมุทรมาเลย์ เรินดังเป็นอาหารพิเศษในเทศกาลสำคัญ เช่น งานแต่งงาน วันอีด
ประวัติศาสตร์ [แก้]
จุดกำเนิดของเรินดังมาจากชาวมีนังกาเบาในสุมาตรา โดยเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันและงานฉลอง เรินดังได้แพร่หลายไปสู่วัฒนธรรมมาเลย์ในบริเวณมันไดลิง รีเยา ยัมบี และข้ามช่องแคบมะละกาไปยังมะละกาและเนกรีเซมบิลันซึ่งเป็นบริเวณบนคาบสมุทรที่มีชาวมินังกาเบาข้ามไปตั้งรกราก ในปัจจุบันถือว่าเรินดัง เป็นอาหารพื้นเมืองทั้งของสุมาตราและคาบสมุทรมาเลย์ การแพร่กระจายของเรินดังเป็นผลมาจากการเดินทางไปประกอบอาชีพของชาวมีนังกาเบาทั้งในมาเลเซียและอินโดนีเซีย มีการจัดตั้งภัตตาคารอาหารปาดังจนกลายเป็นที่รู้จักและเป็นที่นิยม ทั่วทั้งอินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ รวมทั้งยุโรปและสหรัฐอเมริกา
ชนิด [แก้]
ในการปรุงอาหารของชาวมินังกาเบา มีอาหารหลายชนิดที่ใช้เนื้อสัตว์ปรุงกับกะทิและน้ำพริกและมีการแบ่งระดับตามจำนวนของเหลวที่เหลือในอาหารจากมากสุดไปจนถึงแห้งคือ ฆูไล – กาลีโอ- เรินดัง [7]ความต่างกันในด้านเครื่องปรุงมีเพียงฆูไลนิยมใช้พริกแดงและขมิ้นมากกว่า ถ้าปรุงจนถึงแค่เนื้อสัตว์สุก กะทิเดือดแล้วยกลงจะเรียกฆูไล ถ้าปรุงจนกะทิระเหยไปบางส่วนเนื้อสัตว์เริ่มเป็นสีน้ำตาลแล้วหยุด เรียกกาลีโอ ถ้าปรุงจนกะทิระเหยไปหมด เนื้อสัตว์เปลี่ยนเป็นสีดำหรือเกือบดำเรียกเรินดัง ในปัจจุบันจะแบ่งเรินดังเป็นสองชนิด เรียกแบบแห้งและแบบน้ำ
- เรินดังแห้ง เป็นเรินดังที่แท้จริงของชาวมีนังกาเบา เก็บได้นานถึงสี่สัปดาห์โดยไม่ต้องแช่เย็น
- เรินดังน้ำหรือกาลีโอ เป็นเรินดังที่ที่ปรุงด้วยเวลาสั้นกว่า กะทิยังไม่ระเหยไปหมด เก็บโดยไม่แช่เย็นได้ไม่ถึงสัปดาห์
เรินดังที่ปรุงโดยวัฒนธรรมอื่นที่ไม่ใช่ชาวมีนังกาเบา เช่น ในวัฒนธรรมมาเลย์มักเป็นกาลีโอ เรินดังในมาเลเซียมีหลายแบบ เช่นแบบของกลันตันและเนกรีเซมบิลัน ซึ่งมีรสชาติต่างจากที่พบในอินโดนีเซีย มีเพียงเรินดังของรัฐเประที่เป็นเรินดังแห้ง นอกจากนั้น ชนกลุ่มน้อยอื่นๆในอินโดนีเซียได้นำเรินดังไปปรุงเป็นอาหารของพวกเขาเอง ซึ่งมีความแตกต่างกันไปตัวอย่างเช่น เรินดังในชวา จะมีรสหวานกว่าและเผ็ดน้อยกว่า
ความหลากหลาย [แก้]
เรินดังทำจากเนื้อวัว[8]แต่ในบางโอกาสก็ปรุงจากตับวัว ไก่ ควาย เป็ด แกะ หรือผักเช่นขนุนอ่อนและมันสำปะหลัง การใช้เป็ดหรือไก่ใช่เวลาน้อยกว่าเนื้อวัวแต่ใช้มะขามมากกว่า เรินดังชนิดต่างๆ ได้แก่
- เรินดัง ดากิง เป็นชนิดที่พบได้ทั่วไป ทำจากเนื้อสัตว์ได้หลายชนิด เช่น เนื้อวัว เนื้อควาย แพะ แกะ
- เรินดัง อายัม ทำจากไก่
- เรินดัง อีเตียก หรือเรินดัง บเบก ทำจากเป็ด
- เรินดัง ฮาตี ทำจากตับ
- เรินดังตาลัว หรือ เรินดังเตอลูร์ ทำจากไข่
- เรินดัง ปารู ทำจากปอด
อ้างอิง [แก้]
- ↑ Owen, Sri (1993). The Rice Book. Doubleday. ISBN 0-7112-2260-6.
- ↑ Taylor, Jean Gelman (2003). Indonesia: Peoples and Histories. New Haven and London: Yale University Press. p. 46. ISBN 0-300-10518-5.
- ↑ Lipoeto, Nur I; Agus, Zulkarnain; Oenzil, Fadil; Masrul, Mukhtar; Wattanapenpaiboon, Naiyana; Wahlqvist, Mark L (February 2001). "Contemporary Minangkabau food culture in West Sumatra, Indonesia". Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition (Blackwell Synergy) 10 (1). doi:10.1046/j.1440-6047.2001.00201.x. PMID 11708602.
- ↑ Female Kompas.com: Rendang, Hidangan Terlezat di Dunia
- ↑ Gulai Cubadak | Green Jackfruit Gulai Recipe | Online Indonesian Food and Recipes at IndonesiaEats.com
- ↑ Kompasiana: Arti Masakan Rendang Minangkabau
- ↑ Kompasiana: Dian Kelana: Gulai, Kalio, atau Rendang?
- ↑ Owen, Sri (1999). Indonesian Regional Food and Cookery. Frances Lincoln Ltd. ISBN 0-7112-1273-2.
