จังหวัดกำแพงเพชร

สำหรับกำแพงเพชร ในความหมายอื่น ดูที่ กำแพงเพชร (แก้ความกำกวม)

จังหวัดกำแพงเพชร ตราประจำจังหวัด เหรียญที่ระลึกประจำจังหวัด กรุพระเครื่อง เมืองคนแกร่ง ศิลาแลงใหญ่ กล้วยไข่หวาน น้ำมันลานกระบือ เลื่องลือมรดกโลก ข้อมูลทั่วไป ชื่ออักษรไทย กำแพงเพชร ชื่ออักษรโรมัน Kamphaeng Phet ผู้ว่าราชการ นายวันชัย สุทิน (ตั้งแต่ พ.ศ. 2551) ISO 3166-2 TH-62 ต้นไม้ประจำจังหวัด สีเสียดแก่น ดอกไม้ประจำจังหวัด พิกุล ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 8,607.490 ตร.กม. (อันดับที่ 22) ประชากร 727,555 คน (พ.ศ. 2555) (อันดับที่ 34) ความหนาแน่น 84.53 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 54) ศูนย์ราชการ ที่ตั้ง ศูนย์ราชการจังหวัดกำแพงเพชร หมู่ที่ 6 ถนนกำแพงเพชร-สุโขทัย ตำบลหนองปลิง อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร 62000 โทรศัพท์ (+66) 0 5570 5004 โทรสาร (+66) 0 5570 5099 เว็บไซต์ จังหวัดกำแพงเพชร แผนที่   ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

จังหวัดกำแพงเพชร เป็นจังหวัดที่อยู่ในภาคกลางตอนบนของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 358 กิโลเมตร จังหวัดที่อยู่ติดกัน (จากทิศเหนือ วนตามเข็มนาฬิกา) ได้แก่ สุโขทัย พิษณุโลก พิจิตร นครสวรรค์ และตาก

ประวัติ

อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร

จังหวัดกำแพงเพชร เป็นเมืองเก่าที่นับว่ามีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยทวารวดี เป็นที่ตั้งของเมืองโบราณหลายเมือง เช่น เมืองชากังราว นครชุม ไตรตรึงษ์ เทพนคร และเมืองคณฑี นอกจากนี้เมืองกำแพงเพชรยังเป็นเมืองที่สองที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ครองเมือง มีบรรดาศักดิ์เป็น " พระยาวชิรปราการ" ต่อมาในปี พ . ศ. 2459 ได้เปลี่ยนเมืองกำแพงเพชรเป็นจังหวัดกำแพงเพชร

ตามประวัติศาสตร์ กล่าวว่า กำแพงเพชรเป็นเมืองหน้าด่านของสุโขทัยมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวง เดิมเรียกชื่อว่า " เมืองชากังราว" และมีเมืองบริวารรายล้อมอยู่เป็นจำนวนมาก เช่น ไตรตรึงษ์ เทพนคร ฯลฯ การที่กำแพงเพชรเป็นเมืองหน้าด่านรับศึกสงครามในอดีตอยู่เสมอ จึงเป็นเมืองยุทธศาสตร์มีหลักฐานที่แสดงให้เห็น ว่าเป็นเมืองที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์มากมาย เช่น กำแพงเมือง คูเมือง ป้อมปราการ วัดโบราณ มีหลักฐาน ให้สันนิษฐานว่าเดิมเคยเป็นที่ตั้งของเมือง 2 เมือง คือ เมืองชากังราว และเมืองนครชุม โดยเมืองชากังราวสร้างขึ้นก่อน ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำปิง พระเจ้าเลอไท กษัตริย์องค์ที่ 4 แห่งราชวงศ์สุโขทัย เป็นผู้สร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ. ศ. 1890 ต่อมาสมัยพระเจ้าลิไท กษัตริย์องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์สุโขทัยได้สร้างเมืองใหม่ขึ้นทางฝั่งตะวันตกของลำน้ำปิงคือ “ เมืองนครชุม ”

สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพได้ทรงบันทึกเรื่อง กำแพงเมืองไว้ว่า " เป็นกำแพงเมืองที่เก่าแก่ มั่นคง ยังมีความสมบูรณ์มาก และเชื่อว่าสวยงามที่สุดในประเทศไทย

ปัจจุบันจังหวัดกำแพงเพชรเป็นเมืองศูนย์กลางการท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์แห่งหนึ่ง เพราะมีโบราณสถานเก่าแก่ซึ่งก่อสร้างด้วยศิลาแลงหลายแห่งรวมอยู่ใน " อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร" ที่ได้รับการพิจารณาคัดเลือกจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ให้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2534

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

• ตราประจำจังหวัด: รูปกำแพงมีเพชรฝังอยู่ในใบเสมา
• ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกพิกุล (Mimusops elengi)
• ต้นไม้ประจำจังหวัด: สีเสียดแก่น (Acadia catechu)
• คำขวัญประจำจังหวัด: กรุพระเครื่อง เมืองคนแกร่ง ศิลาแลงใหญ่ กล้วยไข่หวาน น้ำมันลานกระบือ ลือเลื่องมรดกโลก

สภาพทางภูมิศาสตร์

แม่น้ำปิงเป็นแม่น้ำสายหนึ่งที่มาบรรจบเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา ไหลผ่านตอนกลางของจังหวัดจากเหนือจรดใต้ ทางตะวันออกเป็นที่ราบ ส่วนทางตะวันตกเป็นภูเขาสลับซับซ้อน อุดมด้วยธรรมชาติ ป่าไม้ และน้ำตก

หน่วยการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาคแบ่งออกเป็น 11 อำเภอ 78 ตำบล 823 หมู่บ้าน

อำเภอเมืองกำแพงเพชร อำเภอไทรงาม อำเภอคลองลาน อำเภอขาณุวรลักษบุรี อำเภอคลองขลุง อำเภอพรานกระต่าย

อำเภอลานกระบือ อำเภอทรายทองวัฒนา อำเภอปางศิลาทอง อำเภอบึงสามัคคี อำเภอโกสัมพีนคร

การปกครองส่วนท้องถิ่น

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) มีจำนวน 90 แห่ง แบ่งออกเป็น 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด, 3 เทศบาลเมือง, 20 เทศบาลตำบล และ 66 องค์การบริหารส่วนตำบล มีรายชื่อดังนี้

• องค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชร

อำเภอเมืองกำแพงเพชร เทศบาลเมืองกำแพงเพชร เทศบาลเมืองหนองปลิง เทศบาลตำบลคลองแม่ลาย เทศบาลตำบลนครชุม เทศบาลตำบลปากดง เทศบาลตำบลเทพนคร เทศบาลตำบลนิคมทุ่งโพธิ์ทะเล องค์การบริหารส่วนตำบลไตรตรึงษ์ องค์การบริหารส่วนตำบลอ่างทอง องค์การบริหารส่วนตำบลนาบ่อคำ องค์การบริหารส่วนตำบลนครชุม องค์การบริหารส่วนตำบลทรงธรรม องค์การบริหารส่วนตำบลลานดอกไม้ องค์การบริหารส่วนตำบลคณฑี องค์การบริหารส่วนตำบลวังทอง องค์การบริหารส่วนตำบลท่าขุนราม องค์การบริหารส่วนตำบลคลองแม่ลาย องค์การบริหารส่วนตำบลธำมรงค์ องค์การบริหารส่วนตำบลสระแก้ว อำเภอไทรงาม เทศบาลตำบลไทรงาม องค์การบริหารส่วนตำบลไทรงาม องค์การบริหารส่วนตำบลหนองคล้า องค์การบริหารส่วนตำบลหนองทอง องค์การบริหารส่วนตำบลวังหนองไม้กอง องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย องค์การบริหารส่วนตำบลพานทอง องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแม่แตง อำเภอขาณุวรลักษบุรี เทศบาลเมืองปางมะค่า เทศบาลตำบลขาณุวรลักษบุรี เทศบาลตำบลสลกบาตร องค์การบริหารส่วนตำบลยางสูง องค์การบริหารส่วนตำบลป่าพุทรา องค์การบริหารส่วนตำบลแสนตอ องค์การบริหารส่วนตำบลสลกบาตร องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อถ้ำ องค์การบริหารส่วนตำบลดอนแตง องค์การบริหารส่วนตำบลวังชะพลู องค์การบริหารส่วนตำบลโค้งไผ่ องค์การบริหารส่วนตำบลหามแห องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะตาล

อำเภอพรานกระต่าย เทศบาลตำบลพรานกระต่าย เทศบาลตำบลบ้านพราน เทศบาลตำบลคลองพิไกร องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหัววัว องค์การบริหารส่วนตำบลท่าไม้ องค์การบริหารส่วนตำบลวังควง องค์การบริหารส่วนตำบลวังตะแบก องค์การบริหารส่วนตำบลเขาคีริส องค์การบริหารส่วนตำบลคุยบ้านโอง องค์การบริหารส่วนตำบลถ้ำกระต่ายทอง องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยยั้ง อำเภอคลองขลุง เทศบาลตำบลคลองขลุง เทศบาลตำบลท่าพุทรา เทศบาลตำบลท่ามะเขือ เทศบาลตำบลวังยาง องค์การบริหารส่วนตำบลคลองขลุง องค์การบริหารส่วนตำบลท่ามะเขือ องค์การบริหารส่วนตำบลท่าพุทรา องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ลาด องค์การบริหารส่วนตำบลวังแขม องค์การบริหารส่วนตำบลหัวถนน องค์การบริหารส่วนตำบลวังไทร องค์การบริหารส่วนตำบลวังบัว องค์การบริหารส่วนตำบลคลองสมบูรณ์ อำเภอคลองลาน เทศบาลตำบลคลองลานพัฒนา องค์การบริหารส่วนตำบลคลองน้ำไหล องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งน้ำร้อน องค์การบริหารส่วนตำบลสักงาม อำเภอลานกระบือ เทศบาลตำบลลานกระบือ เทศบาลตำบลช่องลม องค์การบริหารส่วนตำบลลานกระบือ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหลวง องค์การบริหารส่วนตำบลโนนพลวง องค์การบริหารส่วนตำบลประชาสุขสันต์ องค์การบริหารส่วนตำบลบึงทับแรต องค์การบริหารส่วนตำบลจันทิมา

อำเภอทรายทองวัฒนา เทศบาลตำบลทุ่งทราย องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งทอง องค์การบริหารส่วนตำบลถาวรวัฒนา อำเภอปางศิลาทอง องค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์ทอง องค์การบริหารส่วนตำบลหินดาต องค์การบริหารส่วนตำบลปางตาไว อำเภอทรายบึงสามัคคี เทศบาลตำบลระหาน องค์การบริหารส่วนตำบลบึงสามัคคี องค์การบริหารส่วนตำบลวังชะโอน องค์การบริหารส่วนตำบลเทพนิมิต อำเภอโกสัมพีนคร องค์การบริหารส่วนตำบลโกสัมพี องค์การบริหารส่วนตำบลเพชรชมภู องค์การบริหารส่วนตำบลลานดอกไม้ตก

อุทยาน

ช่องเย็น อุทยานแห่งชาติแม่วงก์

• อุทยานแห่งชาติคลองลาน
• อุทยานแห่งชาติคลองวังเจ้า
• อุทยานแห่งชาติแม่วงก์
• อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร
• เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสนามเพรียง
• พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กำแพงเพชร

งานประเพณี

ประเพณีงานสารทไทย กล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร

• ประเพณีนบพระ-เล่นเพลง
• ประเพณีงานสารทไทย กล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร
• งานเทศกาลกินก๋วยเตี๋ยว เที่ยวเมืองกำแพง
• งานแข่งขันเรือยาวประเพณีลำน้ำปิง จังหวัดกำแพงเพชร ชิงถ้วยพระราชทาน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

โรงเรียน

ดูบทความหลักที่ รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดกำแพงเพชร

อาชีวศึกษา

• วิทยาลัยเทคนิคกำแพงเพชร
• วิทยาลัยสารพัดช่างกำแพงเพชร
• วิทยาลัยอาชีวศึกษาเทศบาลเมืองกำแพงเพชร
• วิทยาลัยอาชีวศึกษาภักดีพณิชยการและเทคโนโลยี กำแพงเพชร
• วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกำแพงเพชร
• วิทยาลัยการอาชีพขาณุวรลักษบุรี

อุดมศึกษา

• มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร
• มหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตกำแพงเพชร ( พื้นที่บริเวณสถานีวนวัฒนวิจัยกำแพงเพชร-หนองปลิง)
• มหาวิทยาลัยนเรศวร ศูนย์วิทยบริการกำแพงเพชร (โรงเรียนวัชรวิทยา)
• มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาลัยการจัดการเพื่อการพัฒนา (U-MDC) ศูนย์การศึกษากำแพงเพชร (โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชร กีฬา)
• มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ศูนย์การศึกษากำแพงเพชร (วัดนาควัชรโสภณ (วัดช้าง)
• มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (วิทยบริการ วัดบรมธาตุนครชุม จังหวัดกำแพงเพชร)

ดูเพิ่ม

• รายชื่อวัดในจังหวัดกำแพงเพชร
• รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดกำแพงเพชร
• พิพิธภัณฑสถานกำแพงเพชรเฉลิมพระเกียรติ
• ศูนย์รวมสายพันธุ์กล้วย
• รายชื่อสาขาของธนาคารในจังหวัดกำแพงเพชร
• รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดกำแพงเพชร

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ จังหวัดกำแพงเพชร
  • แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแมปส์
  • ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
  • ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย