เทศบาลนคร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ในประเทศไทย, เทศบาลนครเป็นองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นสำหรับเมืองขนาดใหญ่ที่มีประชากรตั้งแต่ 50,000 คนขึ้นไป และมีรายได้พอเพียงต่อการให้บริการสาธารณะตามหน้าที่ที่กฎหมายบัญญัติไว้. การจัดตั้งเทศบาลนครกระทำโดยประกาศกระทรวงมหาดไทยยกฐานะเป็นเทศบาลนครตาม พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ. 2496 (ฉบับล่าสุด). ปัจจุบันมีเทศบาลนครอยู่ 23 แห่งทั่วประเทศ. เทศบาลนครสองแห่งแรกของไทยคือเทศบาลนครกรุงเทพ และ เทศบาลนครธนบุรี ซึ่งปัจจุบันได้ยุบรวมกันกลายเป็น กรุงเทพมหานคร.

เทศบาลนครประกอบด้วยนายกเทศมนตรีทำหน้าที่หัวหน้าฝ่ายบริหารและสภาเทศบาลที่มีสมาชิกจำนวน 24 คนมาจากการเลือกตั้งของราษฎรในเขตเทศบาลทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ. นายกเทศมนตรีมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของราษฎรในเขตเทศบาลและมีรองนายกเทศมนตรีมาจากการแต่งตั้งของนายกเทศมนตรี. นอกจากนี้ยังมีสำนักงานเทศบาลนครซึ่งมีปลัดเทศบาลเป็นหัวหน้าพนักงานเทศบาล ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานธุรการและหน่วยงานให้บริการประชาชนภายใต้การบังคับบัญชาของนายกเทศมนตรี.

อันดับของเมืองใหญ่ (นคร) ในประเทศไทยตามขนาดประชากรเป็นดังนี้ (4 พฤษภาคม พ.ศ. 2550)

อันดับ	ชื่อเมือง	ชื่อเทศบาล/องค์กรปกครองท้องถิ่น	จำนวนประชากร (คน)	จังหวัด	จัดตั้ง
1	กรุงเทพฯ*	กรุงเทพมหานคร	5,672,721	กรุงเทพมหานคร	14 ธันวาคม พ.ศ. 2515
2	นนทบุรี	เทศบาลนครนนทบุรี	266,656	นนทบุรี	24 กันยายน พ.ศ. 2538
3	ปากเกร็ด	เทศบาลนครปากเกร็ด	168,029	นนทบุรี	20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543
4	หาดใหญ่	เทศบาลนครหาดใหญ่	157,341	สงขลา	24 กันยายน พ.ศ. 2538
5	เชียงใหม่	เทศบาลนครเชียงใหม่	148,421	เชียงใหม่	29 มีนาคม พ.ศ. 2478
6	นครราชสีมา	เทศบาลนครนครราชสีมา	147,688	นครราชสีมา	24 กันยายน พ.ศ. 2538
7	อุดรธานี	เทศบาลนครอุดรธานี	142,445	อุดรธานี	24 กันยายน พ.ศ. 2538
8	สุราษฎร์ธานี	เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี	125,934	สุราษฎร์ธานี	4 พฤษภาคม พ.ศ. 2550
9	ขอนแก่น	เทศบาลนครขอนแก่น	119,858	ขอนแก่น	24 กันยายน พ.ศ. 2538
10	นครศรีธรรมราช	เทศบาลนครนครศรีธรรมราช	117,325	นครศรีธรรมราช	24 สิงหาคม พ.ศ. 2537
11	พัทยา*	เมืองพัทยา	101,939	ชลบุรี
12	นครสวรรค์	เทศบาลนครนครสวรรค์	93,327	นครสวรรค์	24 กันยายน พ.ศ. 2538
13	อุบลราชธานี	เทศบาลนครอุบลราชธานี	86,073	อุบลราชธานี	8 มีนาคม พ.ศ. 2542
14	นครปฐม	เทศบาลนครนครปฐม	84,724	นครปฐม	10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
15	พิษณุโลก	เทศบาลนครพิษณุโลก	79,318	พิษณุโลก	8 มีนาคม พ.ศ. 2542
16	ภูเก็ต	เทศบาลนครภูเก็ต	75,146	ภูเก็ต	20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547
17	สงขลา	เทศบาลนครสงขลา	74,648	สงขลา	10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
18	เชียงราย	เทศบาลนครเชียงราย	69,528	เชียงราย	20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547
19	ยะลา	เทศบาลนครยะลา	63,767	ยะลา	24 กันยายน พ.ศ. 2538
20	ตรัง	เทศบาลนครตรัง	60,510	ตรัง	10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
21	ลำปาง	เทศบาลนครลำปาง	59,996	ลำปาง	10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
22	สมุทรปราการ	เทศบาลนครสมุทรปราการ	56,755	สมุทรปราการ	23 มีนาคม พ.ศ. 2542
23	สมุทรสาคร	เทศบาลนครสมุทรสาคร	56,300	สมุทรสาคร	10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
24	ระยอง	เทศบาลนครระยอง	55,783	ระยอง	10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
25	พระนครศรีอยุธยา	เทศบาลนครนครศรีอยุธยา	54,950	พระนครศรีอยุธยา	15 ธันวาคม พ.ศ. 2542

ข้อมูลจาก กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย

[แก้] หมายเหตุ

1. กรุงเทพมหานคร (กทม.) เป็น องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นระดับมหานครเพียงหนึ่งเดียวของไทย มีลักษณะครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัดเช่นเดียวกับ อบจ. แต่มีถือว่าพื้นที่ทั้งหมดเป็นเขตเมืองทำนองเดียวกับเทศบาล. กทม.มีผู้ว่าราชการ กทม.ที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงเป็นฝ่ายบริหาร มีสภา กทม.เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ และมีสภาเขตเป็นที่ปรึกษาอีกด้วย
2. เมืองพัทยาเป็นเทศบาลพิเศษซึ่งเดิมมีรูปแบบ "สภา-ผู้จัดการนคร" อันแตกต่างจากเทศบาลทั่วไปที่ใช้รูปแบบ "นายกเทศมนตรี-สภา" แต่ปัจจุบันเมืองพัทยาได้หันมาใช้รูปแบบ "นายกเทศมนตรี-สภา" เหมือนเทศบาลนครอื่นๆ แต่ยังเรียกนายกเทศมนตรีว่า "นายกเมืองพัทยา" และสภาว่า "สภาเมืองพัทยา" เหมือนเดิม.

[แก้] อ้างอิง

• http://www.tambol.com/municipal/website.asp?page=1&key=&districtwebsite=&provincewebsite=

ด • พ • ก เขตการปกครองต่าง ๆ
เขตในประเทศไทย	ประเทศ • จังหวัด • อำเภอ/เขต • กิ่งอำเภอ • ตำบล/แขวง • หมู่บ้าน • คุ้ม
เขตบริหาร	ราชการส่วนภูมิภาค • ราชการส่วนท้องถิ่น • องค์การบริหารส่วนจังหวัด • เทศบาล (นคร-เมือง-ตำบล) • องค์การบริหารส่วนตำบล • มณฑลเทศาภิบาล • สังฆมณฑล • ท้องที่ตำรวจ • เขตพื้นที่การศึกษา • เขตพื้นที่สรรพากร • จังหวัดทหาร • จังหวัดศาล
เขตในต่างประเทศ	มลรัฐ • มณฑล • มณฑลในจีน • เคาน์ตี • ลันด์ • เขตชุมชน