เทมโป

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ในอภิธานศัพท์ดนตรี เทมโป (อิตาลี: tempo แปลว่า time) หรือ ลีลา [1] หมายถึงความเร็วในการเล่นเครื่องดนตรี เป็นองค์ประกอบสำคัญของการประพันธ์งานดนตรี ซึ่งมีผลต่ออารมณ์ และความยากง่ายในการเล่นผลงานชิ้นนั้นๆ

งานประพันธ์ดนตรีแต่ละชิ้น จะระบุเทมโปไว้ที่ตอนต้น ในปัจจุบันจะระบุเป็นค่า [[ครั้งต่อ นาที]] (beats per minute ใช้ตัวย่อ BPM) หมายความว่าโน้ตแต่ละตัว จะต้องถูกเล่นด้วยเป็นจำนวนกี่ครั้งต่อนาที หากงานประพันธ์ชิ้นใดมีค่าเทมโปสูง โน้ตตัวนั้นก็จะต้องเล่นด้วยความเร็วสูงขึ้น ด้วยจำนวนครั้งมากขึ้นในหนึ่งนาที

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 19 ดีทริช นีโกลาส วิงเกล (1780 - 1826) นักประดิษฐ์ชาวดัตช์ได้สร้างเครื่องจับจังหวะ (metronome) ขึ้นในปี ค.ศ. 1812 และได้รับการจดสิทธิบัตรและผลิตออกวางจำหน่ายทั่วไปโดยโยฮานน์ เมลเซล [2] (1772 – 1838) วิศวกรชาวเยอรมัน และได้รับความนิยมหลังจากเบโทเฟนนำมาใช้ในการประพันธ์ดนตรีตั้งแต่ปี ค.ศ. 1817 [3][4] เพื่อช่วยเรื่องความถูกต้องในการกำหนดจังหวะดนตรี

ศัพท์ทางดนตรีในการระบุค่าเทมโป[แก้]

เมโทรโนมแบบกลไก

ในการเล่นดนตรีคลาสสิก มักระบุค่าเทมโปโดยใช้คำศัพท์ภาษาอิตาลี เนื่องจากคีตกวีที่มีชื่อเสียงในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ส่วนใหญ่เป็นชาวอิตาลี และใช้คำศัพท์เหล่านี้มาก่อนการระบุด้วยค่า BPM หลังจากมีการคิดค้นเครื่องจับจังหวะ และยังคงนิยมใช้กันมาจนถึงปัจจุบัน

คำศัพท์พื้นฐานที่ใช้ระบุค่าเทมโป ได้แก่ [5]

  • อะดาจิเอตโต (Adagietto) — จังหวะค่อนข้างช้า (70–80 bpm)
  • อะดาจิโอ (Adagio แปลว่า "at ease") — จังหวะช้า (66–76 bpm)
  • อะจิตาโต (Agitato) – จังหวะเร่งรีบ
  • อัลเลอเกรตโต (Allegretto) — จังหวะเร็วปานกลาง (แต่ช้ากว่าอัลเลอโกร)
  • อัลเลอกริสซิโม (Allegrissimo) — จังหวะเร็วมาก
  • อัลเลอโกร (Allegro) — จังหวะเร็วปานกลาง (120–139 bpm)
  • อัลเลอโกร โมเดอราโต (Allegro moderato) — จังหวะค่อนข้างเร็ว (112–124 bpm)
  • อันดันเต (Andante) — จังหวะช้าปานกลาง เท่าจังหวะฝีเท้าคนเดิน (76–108 bpm)
  • อันดันเต โมเดอราโต (Andante Moderato) — เร็วกว่าอันดันเตเล็กน้อย
  • อันดันติโน (Andantino) – เร็วกว่าอันดันเตเล็กน้อย
  • ลาร์โก (Largo), เลนโต (Lento) — จังหวะช้ามาก สง่างาม (40–60 bpm)
  • โมเดอราโต (Moderato) — จังหวะปานกลาง (101-110 bpm)
  • เพรสทิสซิโม (Prestissimo) — จังหวะเร็วที่สุด (มากกว่า 200 bpm)
  • เพรสโต (Presto) — จังหวะเร็วมาก (168–200 bpm)

อ้างอิง[แก้]

  1. ลีลา (Tempo): ความเร็วของดนตรี
  2. Maelzel's patent of the Metronome The Repertory of patent inventions: and other discoveries and improvements in arts, manufactures, and agriculture ... published by T. and G. Underwood, 1818 (alternative)
  3. "A Brief History of the Metronome". Franz Manufacturing Company, Inc. สืบค้นเมื่อ 2010-04-02. 
  4. "What are metronomes?". wiseGEEK. สืบค้นเมื่อ 2008-12-06. 
  5. บัณฑิต อึ้งรังษี และจุมพฏ สายหยุด. ดนตรีดีๆ ไม่มีกระได. กรุงเทพ : อินสไปร์มิวสิค, พ.ศ. 2552. 176 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 978-974-235-269-1

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]