ศาสนาเชน

สำหรับความหมายอื่นของ เชน ดูที่ เชน (แก้ความกำกวม)

ระวังสับสนกับคำว่า เซน (ชื่อนิกาย)

พระมหาวีระ

ศาสนาเชน, ไชนะ หรือ ชินะ (แปลว่า ผู้ชนะ) หรือ เดียรถีย์นิครนถ์ (แปลว่า ศาสนานอกพุทธศาสนา) (อังกฤษ: Jainism) เป็นศาสนาในประเทศอินเดีย อนุมานกาลราวยุคเดียวกับสมัยพุทธกาล เป็นหนึ่งในลัทธิสำคัญทั้ง หก ที่เกิดร่วมสมัยกับ พระพุทธเจ้า

ศาสนาเชนไม่นับถือพระเจ้าหรือเทพเจ้า ถือหลักการไม่เบียดเบียน หรืออหิงสาอย่างเอกอุ ถือว่าการบำเพ็ญตนให้ลำบากคืออัตตกิลมถานุโยค เป็นทางนำไปสู่การบรรลุธรรมที่ ผู้ที่ฝึกฝนดีแล้ว ย่อมไม่หวั่นไหวทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดทางกาย วาจา ใจ

มีศาสดาคือพระมหาวีระ หรือ นิครนถนาฏบุตร

จุดมุ่งหมายสูงสุดของศาสนานี้คือการบำเพ็ญตนให้หลุดพ้นจากกิเลส หลุดพ้นจากสังสารวัฏ โดยเรียกว่าโมกษะ

ปัจจุบันมีเชนศาสนิกชนประมาณ 6 ล้านคน ทั่วอินเดีย โดยมากมีฐานะดี เพราะเป็นพ่อค้าเสียส่วนใหญ่

ข้อปฏิบัติของผู้ครองเรือน

1. เว้นจากการฆ่าสัตว์
2. เว้นจากการพูดเท็จ
3. เว้นจากการลักฉ้อ
4. สันโดษในลูกเมียตน
5. มีความปรารถนาพอสมควร
6. เว้นจากการฆ่าสัตว์เป็นอาหาร
7. อยู่ในเขตของตนตามกำหนด
8. พอดีในการบริโภค
9. เป็นคนตรง
10. บำเพ็ญพรตประพฤติวัตรในคราวเทศกาล
11. รักษาอุโบสถ
12. บริบูรณ์ด้วยปฏิสันถารต่ออาคันตุกะ

ข้อปฏิบัติของบรรพชิต

1. ห้ามประกอบเมถุนธรรม
2. ห้ามเรียกสิ่งต่างๆว่าเป็นของตนเอง
3. กินอาหารเที่ยงได้ แต่ห้ามกินยามราตรี

นิกายของศาสนาเชน

เมื่อพระมหาวีระสิ้นไปแล้วศาสนิกก็แตกแยกกันปฏิบัติหลักธรรม จากหลักธรรมที่เรียบง่ายก็กลาย เป็นยุ่งเหยิง พ.ศ. 200 ก็แตกเป็น 2 นิกาย คือ

1. นิกายทิคัมพร นุ่งลมห่มฟ้า
2. นิกายเศวตัมพร นุ่งขาวห่มขาว

คัมภีร์ทางศาสนา

คือ คัมภีร์อาคมะ หรือ อาคม