รายพระนามเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่
| เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ |
|
|---|---|
 ตราประจำเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ |
|
| ที่พำนัก | คุ้มเจดีย์งาม |
| ผู้แต่งตั้ง | พระมหากษัตริย์สยาม |
| ผู้ประเดิมตำแหน่ง | พระเจ้าบรมราชาธิบดีกาวิละ |
| การสถาปนาตำแหน่ง | พ.ศ. 2325 |
| แทนที่ตำแหน่ง | กษัตริย์แคว้นเชียงใหม่ |
เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ หรือ พระเจ้านครเชียงใหม่ หรือ เจ้านครเชียงใหม่ คือ กษัตริย์แห่ง นครเชียงใหม่ ในฐานะประเทศราชของสยาม นับแต่ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงสถาปนา พระยาจ่าบ้าน (บุญมา) ขุนนางชาวเชียงใหม่เดิม ซึ่งได้ร่วมกับเจ้ากาวิละ เจ้าผู้ครองนครลำปาง แห่งราชวงศ์เจ้าเจ็ดตน ซึ่งได้ร่วมกับกองทัพสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ต่อต้านพม่า ขึ้นเป็น พระยาหลวงวชิรปราการ เป็นเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์แรก (สมัยดังกล่าวเป็นแค่เมืองเล็กๆ) แต่ต่อมาชาวเชียงใหม่อยู่ในสภาพอดอยาก ถูกพม่ากลับเข้ารุกรานและได้ละทิ้งนครเชียงใหม่ให้รกร้างในปี พ.ศ. 2319
เจ้ากาวิละ, เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 3 ได้ทรงพยายามฟื้นนครเชียงใหม่ให้ยิ่งใหญ่เหมือนสมัยราชวงศ์เม็งรายปกครอง โดยใช้เวลาในการสร้างบ้านแปงเมือง อยู่หลายปี ได้ทรงขยายอาณาเขตฝ่ายเหนือยึดหัวเมืองต่างๆ ออกไปอย่างยิ่งใหญ่ รวมทั้งกวาดต้อนผู้คนเข้ามาอยู่ในนครเชียงใหม่จนเป็นนครใหญ่ จนกระทั่ง พ.ศ. 2325 และพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก จึงได้ทรงเฉลิมพระนามให้พระเจ้ากาวิละ เป็น พระเจ้าบรมราชาธิบดีกาวิละ เป็นเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่และหัวเมืองฝ่ายเหนือ
เนื้อหา |
รายพระนาม (ธนบุรี-รัตนโกสินทร์) [แก้]
ผู้สืบราชสกุล ณ เชียงใหม่ หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง [แก้]
ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 ทางประเทศสยาม ได้ยกเลิกระบบประเทศราช ทำให้ฐานะของเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ถูกยกเลิกไป เหลือเพียงการสืบเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า เป็นผู้สืบราชสกุล ณ เชียงใหม่ ซึ่งบทบาทที่เห็นได้ชัด คือ การแสดงความจงรักภักดีต่อพระบรมราชจักรีวงศ์ ในพระราชพิธีต่างๆ[5]
นับแต่พลตรีเจ้าแก้วนวรัฐ ถึงแก่พิราลัย ในปี พ.ศ. 2482 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งการสืบราชสกุล ณ เชียงใหม่ ให้แก่ผู้สืบราชสกุลเป็นลำดับ ดังนี้
| ลำดับ | ภาพ | รายพระนาม | เริ่มต้น | สิ้นสุด | รวมระยะเวลา | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  |
เจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่) (พ.ศ. 2429 - พ.ศ. 2515) |
พ.ศ. 2482 | พ.ศ. 2515 | 33 ปี | * พระโอรสในเจ้าแก้วนวรัฐและแม่เจ้าจามรี |
| 2 |  |
เจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่ (พ.ศ. 2447 - พ.ศ. 2532) |
พ.ศ. 2515 | พ.ศ. 2532 | 17 ปี | * โอรสในเจ้าแก้วนวรัฐและหม่อมบัวเขียว ณ เชียงใหม่ |
| 3 |  |
เจ้าวงศ์สักก์ ณ เชียงใหม่ (พ.ศ. 2478 - ปัจจุบัน) |
พ.ศ. 2532 | ปัจจุบัน | 24 ปี | * โอรสในเจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่และหม่อมจันทร์สม ณ เชียงใหม่ |
เครื่องหมายตราสกุลวงศ์เจ้าเชียงใหม่ [แก้]
เครื่องหมายตราสกุลเจ้าเชียงใหม่ แห่งราชวงศ์ทิพย์จักราธิวงศ์ เป็นรูปพระอินทร์มีพระวรกายสีขาวประทับนั่งอยู่ในปราสาท มีทับทิมเม็ดใหญ่และมีเพชรล้อมรอบ[6]
อ้างอิง [แก้]
- ^ ข่าวพระเจ้านครเชียงใหม่ถึงแก่พิลาไลย
- ^ การตั้งเจ้าอุปราชเมืองนครเชียงใหม่เป็นเจ้าผู้ครองนคร
- ^ ข่าวพิราไลย
- ^ แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ให้เจ้าอุปราช (เจ้าแก้ว) ว่าที่เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่
- ^ http://www1.tv5.co.th/service/mod/heritage/king/rajapisek/index3.htm
- ^ พระราชชายา เจ้าดารารัศมี. กรุงเทพ : บางกอกบุ๊ค. 25446
ดูเพิ่ม [แก้]
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง. เพ็ชร์ล้านนา. (ครั้งที่ 2) เชียงใหม่ :ผู้จัดการ ศูนย์ภาคเหนือ, 2538.
- เจ้าวงศ์สัก ณ เชียงใหม่, คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. เจ้าหลวงเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2539.
- คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์ , นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
บทความเกี่ยวกับประวัติศาสตร์นี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยเพิ่มข้อมูล ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:ประวัติศาสตร์
