เครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
เครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์ (ฝรั่งเศส: Ordre National de la Légion D'honneur (IPA: /ɔʀdʀ • nasjɔnal • də • la • leʒjɔ̃ • dɔnœʀ/, ออร์เดรอ นาซียงนัล เดอ ลา เลฌียง โดเนอร์); อังกฤษ: National Order of the Legion of Honour) เป็น "เครื่องรัฐอิสริยาภรณ์สำหรับอัศวิน" (ฝรั่งเศส: Ordres de chevalerie; อังกฤษ: Chivalric order) ชั้นสูงสุดแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส สถาปนาขึ้นโดย นโปเลียน โบนาปาร์ต เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2345 มีห้าชั้น ได้แก่ ประถมาภรณ์ ทุติยาภรณ์ ตริตาภรณ์ จตุรถาภรณ์ และเบญจมาภรณ์ ตามอันดับ
ปัจจุบัน มีประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐเป็นประธาน และรักษาไว้ที่ "ตำหนักเลฌียงโดเนอร์" (ฝรั่งเศส: Palais de la Légion D'honneur) ริมฝั่งซ้ายน้ำแซน ณ กรุงปารีส ทั้งนี้ คำว่า "เลฌียงโดเนอร์" มีความหมายว่า "กองพลเกียรติยศ" และคติพจน์แห่งเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์ คือ "เพื่อศักดิ์ศรีและปิตุภูมิ" (ฝรั่งเศส: Honneur et Patrie; อังกฤษ: Honour and Fatherland)
เนื้อหา |
[แก้] สมาชิกแห่งรัฐอิสริยาภรณ์
ปัจจุบัน ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสเป็นประธานแห่งเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์ และนายกรัฐมนตรีเป็นรองประธานโดยตำแหน่ง โดยมีรัฐมนตรีคนหนึ่งตามที่ประธานแต่งตั้งเป็นเลขาธิการแห่งเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์ดังกล่าว
ประธานมีอำนาจแต่งตั้งให้บุคคลเป็นสมาชิกตามชั้นสูงต่ำโดยสมควร และเรียกคืนเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์ ทั้งนี้ ตามคำแนะนำของคณะรัฐมนตรี
บุคคลผู้มีสัญชาติฝรั่งเศสอาจได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกแห่งเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์นี้ เพื่อเป็นบำเหน็จความชอบในการสนองราชการพลเรือนหรือราชการทหาร เป็นต้นว่า ทหารผ่านศึก ซึ่งปรกติมักเริ่มที่ชั้นเบญจมาภรณ์ อย่างไรก็ดี ปัจจุบันได้มีการขยายวงผู้อาจได้รับแต่งตั้งไปถึงผู้มีสัญชาติอื่นแต่ได้มีความชอบเกี่ยวกับประเทศฝรั่งเศสอย่างถึงขนาดด้วย เป็นต้นว่า เซลีน ดิออน นักร้องชาวแคนาดาเชื้อสายฝรั่งเศส ได้รับมอบเบญจมาภรณ์เลฌียงโดเนอร์เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2551 ในฐานะที่ได้สนับสนุนให้ภาษาฝรั่งเศสเป็นที่แพร่หลายยิ่งขึ้นไปในสากล[2] กับทั้งประมุขแห่งรัฐต่างประเทศและคู่สมรส ตลอดจนราชวงศ์ต่างประเทศ ก็อาจได้รับมอบเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์นี้ตามมารยาทในการเจริญสันถวไมตรี
ทั้งนี้ มีข้อห้ามมิให้แต่งตั้งสมาชิกแห่งรัฐสภาเป็นสมาชิกแห่งเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์นี้ เว้นแต่กรณีที่ผู้นั้นมีความชอบในราชการสงคราม กับทั้งห้ามมิให้คณะรัฐมนตรีเสนอให้ผู้ช่วยปฏิบัติงานส่วนตนได้รับมอบด้วย
เพื่อได้รับการแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกในชั้นสูงขึ้น ผู้นั้นต้องมีความดีความชอบใหม่นับแต่วันที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกแห่งเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์ในชั้นปัจจุบันเป็นต้นไป
เมื่อแรกสถาปนาเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์ มีการจำกัดจำนวนสำหรับแต่ละชั้นไว้ดังต่อไปนี้ 1) ประถมาภรณ์ ให้มีสมาชิกเจ็ดสิบห้าคน 2) ทุติยาภรณ์ ให้มีสมาชิกสองร้อยห้าสิบคน 3) ตริตาภรณ์ ให้มีสมาชิกหนึ่งพันสองร้อยห้าสิบคน 4) จตุรถาภรณ์ ให้มีสมาชิกหนึ่งหมื่นคน และ 5) เบญจมาภรณ์ ให้มีสมาชิกหนึ่งแสนหนึ่งหมื่นสามพันสี่ร้อยยี่สิบห้าคน
ตั้งแต่ พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา จำนวนดังกล่าวได้เปลี่ยนแปลงไปดังต่อไปนี้ 1) ประถมาภรณ์ ให้มีหกสิบเอ็ดคน 2) ทุติยาภรณ์ ให้มีสามร้อยยี่สิบเอ็ดคน 3) ตริตาภรณ์ ให้มีสามพันหกร้อยยี่สิบหกคน 4) จตุรถาภรณ์ ให้มีสองหมื่นสองพันสี่ร้อยเอ็ดคน และ 5) เบญจมาภรณ์ ให้มีแปดหมื่นเจ็ดพันสามร้อยเจ็ดสิบเอ็ดคน ด้วยจำนวนที่มากมายนี้ จึงมีเรื่องตลกของประเทศฝรั่งเศสอยู่ว่า ประชาชนกว่าครึ่งประเทศต้องการเป็นสมาชิกเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์ และกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนดังกล่าวได้รับการแต่งตั้งเรียบร้อยแล้ว
บุคคลผู้ได้รับมอบเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์ และได้กระทำความผิดอาญาตามกฎหมาย ย่อมถูกเรียกคืนเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์
การประดับเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์ดังกล่าวโดยไม่มีสิทธิจะกระทำถือเป็นความผิดอาญา และห้ามมิให้ชาวฝรั่งเศสประดับสายสะพายอิสริยาภรณ์ต่างประเทศซึ่งมีสีแดงเหมือนเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์
[แก้] ชั้นและเครื่องยศ
.svg)
เครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์แบ่งเป็นห้าชั้นและมีเครื่องยศตามชั้นสูงไปต่ำดังต่อไปนี้ :
- ประถมาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Grand-Croix, กร็อง-กรัวซ์; หรือชั้นนักบุญมหากางเขน) : ประดับดวงตราและสายสะพายพาดเฉียงจากบ่าขวา และประดับดาราเหนืออกซ้าย (ตามรูปที่ 5 -ในรูปแสดงการประดับสำหรับบุรุษ)
- ทุติยาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Grand Officier, กร็องออฟีซีเยร์; หรือนายทัพ) : ประดับดวงตราพร้อมแถบลายเถากุหลาบเหนืออกซ้าย และประดับดาราเหนืออกขวา (ตามรูปที่ 4)
- ตริตาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Commandeur, กอม็องเดอร์; หรือชั้นนายกอง) : ประดับดวงตราบนกัณฐาภรณ์ (necklet)หรือแถบห้อยคอ ตามรูปที่ 3
- จตุรถาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Officier, ออฟีซีเยร์; หรือชั้นเจ้าพนักงาน) : ประดับดวงตราพร้อมแถบลายเถากุหลาบเหนืออกซ้าย ตามรูปที่ 2
- เบญจมาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Chevalier, เชอวาลีเยร์; หรือชั้นอัศวิน) : ประดับดวงตรา โดยไม่มีแถบลายเถากุหลาบ เหนืออกซ้าย ตามรูปที่ 1
| แถบรัฐอิสริยาภรณ์ | ||||
|---|---|---|---|---|
 |
 |
 |
 |
 |
[แก้] สมาชิกเลฌียงโดเนอร์ชาวต่างประเทศที่มีชื่อเสียง
- ราชอาณาจักรสยาม : พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ชั้นประถมาภรณ์ (พ.ศ. 2406)
- อิตาลี : วาเลนติโน การาวานี (Valentino Garavani) นักออกแบบพัสตาภรณ์ ได้รับในเดือนกรกฎาคม 2549
- รัสเซีย : วลาดิมีร์ ปูติน ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนกันยายน 2549[3]
- ออสเตรเลีย : พลอากาศเอกแองกัส ฮูสตัน (Angus Houston) ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ได้รับตริตาภรณ์ใน พ.ศ. 2550
- อินเดีย : อมิตาภ พัจจัน (Amitabh Bachchan) นักแสดง ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนมกราคม 2550 [4]
- อเมริกา : เดวิด ลินช์ (David Lynch) ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนตุลาคม 2550 [5]
- ฮ่องกง : ศาสตราจารย์ฉูหลี่จื้อ (Lap-Chee Tsui) รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยฮ่องกง ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนตุลาคม 2550
- ศรีลังกามาลิก เปรีส (Malik Peiris) ราชบัณฑิตแห่งสหราชอาณาจักร ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนตุลาคม 2550
- เกาหลีใต้ : อิมควอนแตก (Im Kwon-taek) ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับใน พ.ศ. 2550 [6]
- อิสราเอล : ชิมอน เปเรส (Shimon Peres) ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนมีนาคม 2551[7]
- ไทย :
- ปรีดี พนมยงค์ ได้รับประถมาภรณ์ใน พ.ศ. 2482
- สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงได้รับถวายทุติยาภรณ์ ขณะประชวรและประทับอยู่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2550[8] [9]
- บอตสวานา : เฟอร์ทัส โมแก (Festus Mogae) ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนมีนาคม 2551[10]
- อเมริกา : สตีเวน สปีลเบิร์ก ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนพฤษภาคม 2551[11]
- แคนาดา : นักร้องเซลีน ดิออน ได้รับเบญจมาภรณ์จาก นีกอลา ซาร์กอซี ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2551 ณ พระราชวังเอลีเซ (ฝรั่งเศส: Palais de l’Élysée)[2]
นอกจากนั้นมีบุคคลต่างชาติที่ได้รับอิสริยาภรณ์นี้อีก อาทิ คลินท์ อิสต์วู้ด ดาราภาพยนตร์สหรัฐอเมริกา และ พ.ญ. แอนสัน ชาน อธิบดีกรมสาธารณสุขฮ่องกง เป็นต้น
[แก้] อ้างอิง
- ^ Legion of Honour. (2008, 22 May). [Online]. Available: http://www.celinemaniacs.com/news_e.html. (22 May 2008).
- ^ 2.0 2.1 2.2 CelineDion.com. (2008, 18 May). Celine To Receive the French Legion of Honor Medal. [Online]. Available: http://www.celinedion.com/celinedion/english/whatsgoinon.cgi. (22 May 2008).
- ^ Dailymotion.com. (2006, 13 October). Chirac décore Poutine. [Online]. Available: http://www.dailymotion.com/video/xhvhv_chirac-decore-poutine. (25 May 2008).
- ^ BBC News. (2006, 12 October). Bollywood star gets French honour. [Online]. Available: http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6044614.stm. (25 May 2008).
- ^ Global Good News. (2007, October 4). Dr David Lynch awarded highest civilian honour of France, the Legion of Honour, and inspires President Nicolas Sarkozy to bring invincibility to his nation. [Online]. Available: http://www.globalgoodnews.com/world-peace-a.html?art=1191356142257645. (25 May 2008).
- ^ Lee Hyo-won. (2007, 28 November). France to Award Director Im Kwon-taek. [Online]. Available: http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2007/12/141_14567.html. (4 December 2007).
- ^ Ynetnews. (2008, 10 March). Sarkozy tells Peres France is Israel's true friend. [Online]. Available: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3517500,00.html. (25 May 2008).
- ^ การประดิษฐานพระโกศ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท. (2551, 23 กุมภาพันธ์). เดลินิวส์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.uc.in.th/web/html/popup_news/Default.aspx?ColumnId=53315&NewsType=2&Template=1. (22 พฤษภาคม 2551).
- ^ สถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประเทศไทย. (2550, 25 ธันวาคม). พิธีทูลเกล้าฯถวายอิสริยาภรณ์ฝรั่งเศสแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ambafrance-th.org/spip.php?article872. (23 พฤษภาคม 2551).
- ^ AFP. (2008, 20 March). Sarkozy décore le président du Botswana pour sa bonne gouvernance. [Online]. Available: http://www.jeuneafrique.com/fluxafp/fil_info.asp?reg_id=0&art_cle=43493. (25 May 2008).
- ^ MSN Celebrity UK. (2008, 21 May). MSN article about Spielberg receiving the honour. [Online]. http://entertainment.uk.msn.com/celebrity/news/Article.aspx?cp-documentid=8350390. (25 May 2008).
[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น
- เว็บไซต์คณะกรรมการเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์เลฌียงโดเนอร์ (ฝรั่งเศส)
- บทความเกี่ยวกับเครื่องรัฐอิสริยาภรณ์นี้โดยสถานเอกอัครรัฐทูตฝรั่งเศสประจำประเทศแคนาดา (ฝรั่งเศส)
