ออกซิเจน

ออกซิเจน ไนโตรเจน ← → ฟลูออรีน - ↑ O ↓ S
ทั่วไป
ชื่อ, สัญลักษณ์, เลขอะตอม	ออกซิเจน, O, 8
อนุกรมเคมี	แชลโคเจน
หมู่, คาบ, บล็อก	16, 2, p
ลักษณะ	ไม่มีสี
มวลอะตอม	15.9994(3) กรัม/โมล
การจัดเรียงอิเล็กตรอน	1s2 2s2 2p4
อิเล็กตรอนต่อระดับพลังงาน	2, 6
คุณสมบัติทางกายภาพ
สถานะ	แก๊ส
ความหนาแน่น	(0 °C, 101.325 kPa) 1.429 กรัม/ลิตร
จุดหลอมเหลว	54.36 K (-218.79 °C)
จุดเดือด	90.20 K(-182.95 °C)
ความร้อนของการหลอมเหลว	(O2) 0.444 กิโลจูล/โมล
ความร้อนของการกลายเป็นไอ	(O2) 6.82 กิโลจูล/โมล
ความร้อนจำเพาะ	(25 °C) (O2) 29.378 J/(mol·K)
ความดันไอ P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k ที่ T K       61 73 90
คุณสมบัติของอะตอม
โครงสร้างผลึก	cubic
สถานะออกซิเดชัน	−2, −1 (neutral oxide)
อิเล็กโตรเนกาติวิตี	3.44 (พอลิงสเกล)
พลังงานไอออไนเซชัน (เพิ่มเติม)	ระดับที่ 1: 1313.9 กิโลจูล/โมล
	ระดับที่ 2: 3388.3 กิโลจูล/โมล
	ระดับที่ 3: 5300.5 กิโลจูล/โมล
รัศมีอะตอม	60 pm
รัศมีอะตอม (คำนวณ)	48 pm
รัศมีโควาเลนต์	73 pm
รัศมีวานเดอร์วาลส์	152 pm
อื่น ๆ
การจัดเรียงทางแม่เหล็ก	paramagnetic
การนำความร้อน	(300 K) 26.58 mW/(m·K)
อัตราเร็วของเสียง	(gas, 27 °C) 330 m/s
เลขทะเบียน CAS	7782-44-7
ไอโซโทปที่น่าสนใจ
บทความหลัก: ไอโซโทปของoxygen iso NA ครึ่งชีวิต DM DE (MeV) DP 16O 99.762% O เสถียร โดยมี 8 นิวตรอน 17O 0.038% O เสถียร โดยมี 9 นิวตรอน 18O 0.2% O เสถียร โดยมี 10 นิวตรอน
แหล่งอ้างอิง

ออกซิเจน (อังกฤษ: Oxygen) เป็นธาตุในตารางธาตุที่มีสัญลักษณ์ O และเลขอะตอม 8 ธาตุนี้พบมาก ทั้งบนโลกและทั่วทั้งจักรวาล โมเลกุลออกซิเจน (O₂ หรือที่มักเรียกว่า free oxygen) บนโลกมีความไม่เสถียรทางเทอร์โมไดนามิกส์จึงเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันกับธาตุอื่นๆ ได้ง่าย ออกซิเจนเกิดขึ้นครั้งแรกในโลกจากการสังเคราะห์ด้วยแสงของแบคทีเรียและพืช

แหล่งกำเนิด

ออกซิเจน เป็นส่วนประกอบที่สำคัญและมีปริมาณเป็นอันดับ 2 ในส่วนประกอบของบรรยากาศโลกคือมีประมาณ 20.947% โดยปริมาตร

สารประกอบออกซิเจน

เนื่องด้วยค่า อิเล็กโตรเนกาติวิตี ของออกซิเจน จะเกิด พันธะเคมี กับธาตุอื่นๆ ได้เกือบหมด (และนี่คือจุดเริ่มต้นของคำจำกัดความว่า ออกซิเดชัน) มีเพียงก๊าซมีตระกูลเท่านั้นที่หนีรอดจากปฏิกิริยาออกซิเดชันไปได้ และออกไซด์ที่มีชื่อเสียงที่สุดก็คือ ไดไฮโดรเจนโมโนออกไซด์ หรือ น้ำ (H₂O).

ตัวอย่างที่รู้จักกันดีของสารประกอบคาร์บอนและออกซิเจนคือ

• คาร์บอนไดออกไซด์ (carbon dioxide-CO₂),
• แอลกอฮอล์ (alcohol-R-OH),
• อัลดีไฮด์ (aldehyde-R-CHO),
• กรดคาร์บอกซิลิก (carboxylic acid-R-COOH).

ออกซิเจเนต อนุมูล เช่น

• คลอเรต (chlorate-ClO₃⁻),
• เปอร์คลอเรต (perchlorate-ClO₄⁻),
• โครเมต (chromate-CrO₄²⁻),
• ไดโครเมต (dichromate-Cr₂O₇²⁻),
• เปอร์แมงกาเนต (permanganate-MnO₄⁻), and
• ไนเตรต (nitrate-NO₃⁻) เป็นออกซิไดซิ่งเอเจนต์อย่างแรง โลหะหลายตัวเช่นเหล็กมีพันธะกับออกซิเจนอะตอม เช่น เหล็ก(III) ออกไซด์ (Fe₂O₃).
• โอโซน (Ozone-O₃) เกิดขึ้นโดยการปลดปล่อยไฟฟ้าสถิตที่อยู่ในโมเลกุลของออกซิเจน 2 โมเลกุลของออกซิเจน (O₂)₂ ซึ่งพบในส่วนประกอบย่อยของออกซิเจนเหลว
• อีป๊อกไซด์ (Epoxide) เป็น อีเทอร์ ซึ่งออกซิเจนอะตอมเป็นส่วนหนึ่งของวงแหวน 3 อะตอม

ดูเพิ่ม

• Winkler test for dissolved oxygen for instructions on how to determine the amount of oxygen dissolved in fresh water.
• Combustion
• Oxidation
• Oxygen Catastrophe in geology
• The role of oxygen as a diving breathing gas
• Oxygen depletion aquatic ecology
• Ozone layer

อ้างอิง

• Los Alamos National Laboratory - Oxygen
• Nist atomic spectra database
• Nuclides and Isotopes Fourteenth Edition: Chart of the Nuclides, General Electric Company, 1989

แหล่งข้อมูลอื่น

• Priestley Society, Dedicated to Joseph Priestley the man who discovered oxygen
• Joseph Priestley Information Website, about the man who discovered oxygen
• Los Alamos National Laboratory - Oxygen
• WebElements.com - Oxygen
• It's Elemental - Oxygen
• Oxygen Toxicity
• Oxygen (O2) Properties, Uses, Applications
• Computational Chemistry Wiki
• Tests with liquid oxygen :-)
• : knowledges and information ข้อมูลออกซิเจนการแพทย์แก่ผู้ป่วยที่บ้าน