อุดมคติ (จริยธรรม)

ความหมายตาม พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน 2542 อุดมคติ หมายถึง จินตนาการที่ถือว่าเป็นมาตรฐานแห่งความดี ความงาม และความจริง ทางใดทางหนึ่งที่มนุษย์ถือว่าเป็น เป้าหมายแห่งชีวิตของตน อุดมคตินั้นประกอบไปด้วยคติ และ คุณค่า ซึ่งมีบทบาทสำคัญในจริยธรรม เพราะ คติ และ คุณค่า ที่ผู้คนยึดถือนั้น ขึ้นอยู่กับลำดับความสำคัญของมันต่อแต่ละคน

สำหรับอุดมคตินิยม คนที่อ้างว่ามีความซื่อตรงเป็นอุดมคติ แต่กลับพูดโกหกเพื่อปกป้องเพื่อนนั้น แสดงว่าคนๆนั้นมีมิตรภาพเป็นอุดมคติที่สำคัญกว่าความซื่อตรง

อุดมคติ นั้นต่างจากวีรบุรุษหรือฮีโร่ซึ่งเป็นแบบอย่างของศีลธรรม จรรยาบรรณ และ ความประพฤติ

การใช้อุดมคติในเชิงปฏิบัตินั้นไม่ง่าย ทั้งยังต้องแก้ไขความขัดแย้งระหว่างหลายอุดมคติที่ขัดกัน บ่อยครั้งหลักความเชื่อ หรือลัทธิศาสนาจึงกลายเป็นทางออก เพื่อหลีกเลี่ยงผลลัพธ์นี้ เราสามารถใช้คุณงามความดี ซึ่งเป็นอุดมคติที่เราสามารถทำให้เป็นนิสัยได้