อีพิเนฟริน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Epinephrine structure.svg
อีพิเนฟริน
ชื่อสารเคมีในระบบ IUPAC
(R)-4-(1-Hydroxy-2-(methylamino)ethyl)benzene-1,2-diol
การจัดระบบ/ฐานข้อมูล
เลขทะเบียน CAS 51-43-4
รหัส ATC A01AD01 B02BC09 C01CA24 R01AA14 R03AA01 S01EA01
PubChem 5816
DrugBank DB00668
ChemSpider 5611
ข้อมูลทางเคมี
สูตรเคมี C9H13NO3 
น้ำหนักโมเลกุล 183.204 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
ข้อมูลทางเภสัชจลนศาสตร์
ชีวปริมาณออกฤทธิ์  ?
เมแทบอลิซึม adrenergic synapse (MAO และ COMT)
ครึ่งชีวิตของการกำจัด 2 นาที
การขับถ่าย ปัสสาวะ
ข้อคำนึงในการรักษา
ลำดับขั้นของยาต่อการตั้งครรภ์

C (US)

สถานะตามกฎหมาย

Prescription Only (S4) (AU) POM (UK) OTC (US)

ช่องทางการรับยา IV, IM, คาท่อลม, IC, จมูก ตา
Pharmaklog.png สารานุกรมเภสัชกรรม

อีพิเนฟริน (อังกฤษ: epinephrine) หรือ อะดรีนาลีน (อังกฤษ: adrenaline) หรือศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถานว่า ฮอร์โมนเนื้อในต่อมหมวกไต เป็นฮอร์โมนและสารสื่อประสาทชนิดหนึ่ง[1] อีพิเนฟรินและนอร์อีพิเนฟรินเป็นฮอร์โมนต่างชนิดแต่คล้ายกัน ซึ่งทั้งคู่หลั่งออกมาจากส่วนในของต่อมหมวกไต นอกจากนี้ ทั้งสองยังผลิตที่ปลายเส้นใยประสาทซิมพาเทติก โดยทำหน้าที่เป็นตัวกลางเคมีสำหรับถ่ายทอดพลักผลักดันประสาทไปยังอวัยวะปฏิบัติงาน (effector organ)[2] การสืบค้นทางเภสัชวิทยาของอีพิเนฟรินมีส่วนสำคัญทำให้เกิดความเข้าใจระบบประสาทอิสระและหน้าที่ของระบบซิมพาเทติก อีพิเนฟรินยังเป็นยาที่มีประโยชน์สำหรับข้อบ่งใช้ฉุกเฉินหลายประการ แม้มีฤทธิ์ไม่จำเพาะต่อตัวรับอะดรีเนอจิก (adrenergic receptor) และมีการพัฒนายาจำเพาะหลายชนิดซึ่งออกฤทธิ์ต่อแบบชนิดย่อยของตัวรับอะดรีเนอจิกในเวลาต่อมา ในสำนวนพูดทั่วไป คำว่า "อะดรีนาลีน" ใช้หมายความถึง การปลุกฤทธิ์ระบบซิมพาเทติกซึ่งสัมพันธ์กับพลังงานและการเร้าการสนองสู้หรือหนี[3][4] อิทธิพลของอะดรีนาลีนจำกัดอยู่ในผลทางเมแทบอลิซึมและการขยายหลอดลมต่ออวัยวะซึ่งไม่มีประสาทซิมพาเทติกไปเลี้ยงโดยตรง[5][6]

ในทางเคมี อีพิเนฟรินเป็นโมโนเอมีนกลุ่มหนึ่ง เรียก แคทีโคลามีน (catecholamine) ผลิตในบางเซลล์ประสาทของระบบประสาทส่วนกลาง และในเซลล์โครมัฟฟิน (chromaffin cell) ของต่อมหมวกไตส่วนในจากกรดอะมิโน ฟีนิลอะลานีนและไทโรซีน[7]

อ้างอิง[แก้]

  1. PMID 6278965 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  2. epinephrine and norepinephrine. (2009). Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica 2009 Deluxe Edition. Chicago: Encyclopædia Britannica.
  3. Editorial (1982). "Stress, hypertension, and the heart: the adrenaline trilogy". Lancet 2: 1440–1441. 
  4. Pearce., JMS (2009). "Links between nerves and glands: the story of adrenaline". Advances in Clinical Neuroscience & Rehabilitation 9: 22–28. 
  5. Celander, O (1954). "Celander O. The range of control exercised by the "sympathico-adrenal system"". Acta Physiol Scand 32: uppl 16. 
  6. Warren, JB (1986). "The adrenal medulla and the airway". Br J Dis Chest 80 (1): 1–6. doi:10.1016/0007-0971(86)90002-1. PMID 3004549. 
  7. von Bohlen und Halbach, O; Dermietzel, R (2006). Neurotransmitters and neuromodulators: handbook of receptors and biological effects. Wiley-VCH. p. 125. ISBN 978-3-527-31307-5.