อำเภอแม่สาย

อำเภอแม่สาย เหนือสุดยอดในสยาม ลือนามพระธาตุเจ้าดอยตุง ผดุงวัฒนธรรมล้านนา เปิดมรรคาสู่อินโดจีน แผ่นดินพระเจ้าพรหมมหาราช ข้อมูลทั่วไป อักษรไทย อำเภอแม่สาย อักษรโรมัน Amphoe Mae Sai จังหวัด เชียงราย รหัสทางภูมิศาสตร์ 5709 รหัสไปรษณีย์ 57130 ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 285.0 ตร.กม. ประชากร 94,830 คน (พ.ศ. 2552) ความหนาแน่น 297.64 คน/ตร.กม. ที่ว่าการอำเภอ ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอแม่สาย เลขที่ 100 ตำบลเวียงพางคำ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย 57130 พิกัด 20°25′41″N 99°53′1″E หมายเลขโทรศัพท์ 0 5373 1396, 0 5373 3223 หมายเลขโทรสาร 0 5373 1396, 0 5373 3223 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอแม่สาย เป็นอำเภอเหนือสุดของจังหวัดเชียงรายและเหนือสุดของประเทศไทย ตั้งที่ว่าการที่ตำบลเวียงพางคำ ทิศเหนือจดแม่น้ำสายซึ่งกั้นเขตแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศพม่า ทิศตะวันออกติดต่อกับอำเภอเชียงแสนจังหวัดเชียงราย ทิศใต้ติดต่อกับอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ทิศตะวันตกติดต่อกับอำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย และประเทศพม่า โดยมีด่านชายแดนไทย-พม่าเรียกว่า "ด่านแม่สาย" สามารถผ่านด่านข้ามไปยังจังหวัดท่าขี้เหล็กของพม่าได้โดยมีแม่น้ำสายเป็นพรมแดนทางธรรมชาติ การคมนาคมจากอำเภอเมืองเชียงรายไปอำเภอแม่สายโดยทางหลวงหมายเลข 1 (พหลโยธิน ตอนเชียงราย-แม่สาย) ระยะทาง 63 กิโลเมตร

อำเภอแม่สาย แรกตั้งเป็นกิ่งอำเภอแยกจาก อำเภอแม่จัน เมื่อ พ.ศ. 2481 ยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2493 และเปิดที่ว่าการอำเภอหลังแรกเมื่อวันที่ 14 มกราคมของปีถัดมา มีตำบลแปดตำบลและหมู่บ้านเก้าสิบสองหมู่บ้าน ขึ้นตรงต่อจังหวัดเชียงราย

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอแม่สายตั้งอยู่ทางทิศเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับรัฐฉาน (ประเทศพม่า)
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับรัฐฉาน (ประเทศพม่า) และอำเภอเชียงแสน
• ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน อำเภอแม่จัน และอำเภอแม่ฟ้าหลวง
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับรัฐฉาน (ประเทศพม่า)

เขตการปกครอง

ส่วนภูมิภาค

อำเภอแม่สายแบ่งเขตการปกครองส่วนภูมิภาคออก เป็น 8 ตำบล 92 หมู่บ้าน ได้แก่

1.

แม่สาย

(Mae Sai)

14 หมู่บ้าน

5.

ศรีเมืองชุม

(Si Mueang Chum)

9 หมู่บ้าน

2.

ห้วยไคร้

(Huai Khrai)

11 หมู่บ้าน

6.

เวียงพางคำ

(Wiang Phang Kham)

13 หมู่บ้าน

3.

เกาะช้าง

(Ko Chang)

13 หมู่บ้าน

7.

บ้านด้าย

(Ban Dai)

8 หมู่บ้าน

4.

โป่งผา

(Pong Pha)

12 หมู่บ้าน

8.

โป่งงาม

(Pong Ngam)

12 หมู่บ้าน

ส่วนท้องถิ่น

ด่านชายแดนท่าขี้เหล็ก ประเทศพม่า ตรงข้ามด่านศุลกากรแม่สาย

ท้องที่อำเภอแม่สายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 ระดับ ได้แก่ เทศบาลตำบล 4 แห่ง กับองค์การบริหารส่วนตำบล 6 แห่ง คือ

• เทศบาลตำบลแม่สาย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแม่สายและบางส่วนของตำบลเวียงพางคำ
• เทศบาลตำบลห้วยไคร้ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยไคร้
• เทศบาลตำบลเวียงพางคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงพางคำ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลแม่สาย)
• เทศบาลตำบลแม่สายมิตรภาพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สาย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลแม่สาย)
• องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไคร้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยไคร้ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลห้วยไคร้)
• องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะช้าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะช้างทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งผา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งผาทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลศรีเมืองชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีเมืองชุมทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านด้าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านด้ายทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งงามทั้งตำบล

สถานศึกษา

• โรงเรียนเอกทวีวิทย์
• โรงเรียนดรุณราษฎร์วิทยา
• โรงเรียนแม่สายประสิทธิ์ศาสตร์
• โรงเรียนพรพิกุลพิทยา
• โรงเรียนบ้านเวียงพาน
• โรงเรียนบ้านด้ายเทพกาญจนาอุปถัมภ์
• โรงเรียนเทศบาล 1 (วัดพรหมวิหาร)
• โรงเรียนอนุบาลแม่สาย
• โรงเรียนบ้านป่าแดง
• โรงเรียนบ้านป่าเหมือด
• โรงเรียนไม้ลุงขน

สถานที่ท่องเที่ยว

1. วัดพระธาตุดอยเวา
2. ด่านพรมแดนแม่สาย
3. ถ้ำปุ่มถ้ำปลา
4. ดอยนางนอน

การคมนาคม

รถโดยสารประจำทาง

• สาย 957 กรุงเทพฯ-แม่สาย (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์
• สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-ศรีสัชนาลัย-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ สุโขทัยธานีวินทัวร์ จำกัด
• สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (ป.1 ป.2) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
• สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (VIP ด่วนพิเศษ) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
• สาย 651 นคราชสีมา-แม่สาย (นครราชสีมา-สระบุรี-โคกสำโรง-ตากฟ้า-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยทัวร์ จำกัด
• สาย 619 เชียงใหม่-แม่สาย (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-เวียงเป่าเป้า-แม่สรวย-แม่สาว-เชียงราย-แม่จัน-แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
• สาย 672 แม่สาย-แม่สอด (อ.แม่สาย-อ.แม่จัน-เชียงราย-อ.แม่ลาว-อ.เวียงป่าเป้า-เชียงใหม่-ลำพูน-ลำปาง-อ.เถิน-ตาก-อ.แม่สอด) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
• สาย 675 แม่สาย-ฝาง (อ.แม่สาย-อ.แม่จัน-ดอยแม่สลอง-ท่าตอน-อ.แม่อาย-อ.ฝาง (เชียงใหม่) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
• สาย 1241 เชียงราย-แม่สาย (เชียงราย-อ.แม่จัน-อ.แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด

ระเบียงภาพ

• 

  พระธาตุดอยเวา ตั้งอยู่ห่าง จากพรมแดนเพียง 500 เมตร เป็นวัดที่อยู่เหนือสุดแดนสยาม

• 

  ด่านพรมแดนแม่สาย ปลายถนนพหลโยธิน เชื่อมพรมแดนท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศพม่า

• 

  เหนือสุดแดนสยาม เลยออกไปคือท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศพม่า

• 

  ภาพจำลองโครงการปรับปรุง อาคารด่านพรมแดนแม่สาย ออกแบบโดย เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์

อ้างอิง

• ราชบัณฑิตยสถาน. (ม.ป.ป.). อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: <คลิก>. (เข้าถึงเมื่อ: 22 ตุลาคม 2552).

แหล่งข้อมูลอื่น

• องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงพางคำ
• เทศบาลตำบลแม่สาย