อำเภอหนองบัว
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
อำเภอหนองบัว เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครสวรรค์
เนื้อหา |
ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]
อำเภอหนองบัวตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดข้างเคียง ดังนี้
- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบางมูลนากและอำเภอดงเจริญ (จังหวัดพิจิตร)
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอชนแดนและอำเภอบึงสามพัน (จังหวัดเพชรบูรณ์)
- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอไพศาลีและอำเภอท่าตะโก
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอชุมแสง
ลักษณะทางกายภาพ[แก้]
-- ภูมิประเทศ --
อำเภอหนองบัวโดยทั่วไปแล้ว เป็นที่ราบลาดเอียงจากทิศตะวันออกลงไปทิศตะวันตก เนื่องจากมีเทือกเขาพระ-เขาสูง อยู่ทางทิศตะวันออก เป็นอำเภอที่ค่อนข้างแห้งแล้งเนื่องจากไม่มีแม่น้ำไหลผ่านและไม่ค่อยมีแหล่งน้ำธรรมชาติ จึงมีการขุดสระน้ำไว้อุปโภคและบริโภคมากมาย จนได้ชื่อว่า เมืองพันสระ สภาพดินมีทั้งดินเหนียว เหมาะแก่การเพาะปลูกข้าว และดินปนทรายตามที่ราบเชิงเขา เหมาะแก่การทำพืชไร่ ปัจจุบันมีการสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 2 แห่ง ที่ชาวบ้านเรียกว่า เขื่อนพระครูไกร เพื่อทดน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง
-- ภูมิอากาศ --
เนื่องจาก ไม่มีแหล่งน้ำขนาดใหญ่หรือแม่น้ำไหลผ่าน จึงทำให้มีอากาศที่ค่อนข้างร้อนเกือบทั้งปี ฤดูฝน มีฝนน้อยกว่าพื้นที่อื่น ฤดูหนาว อากาศไม่หนาวมาก
-- เส้นทางการเดินทาง --
จากกรุงเทพหมานคร สามารถเดินทางโดยรถโดยสาร หรือรถยนต์
เส้นทางแรกวิ่งตามเส้นทางกรุงเทพ-นครสวรรค์ โดยมีทางแยกที่ อ.อินทร์บุรี จ.สิงห์บุรี ไปทาง อ.ตากฟ้า ระยะทางจากแยกถึงตัวอำเภอประมาณ 100 กม. เส้นทาง ช่วงนี้ได้มีการซ่อมบำรุงถนน เมื่อปี 2553 ตามโครงการไทยเข้มแข็ง ถนนค่อนข้างดี
ส่วนอีกเส้นทางหนึ่งวิ่งตามเส้นทางกรุงเทพ-นครสวรรค์ แล้วแยกไปทาง อ.ชุมแสง ซึ่งถนนเส้นจาก อ.ชุมแสงไป อ.หนองบัว เส้นทางแย่มาก เป็นหลุมเป็นบ่อ ไหล่ทางทรุดตัวตลอดเส้นทาง ซึ่งถนนเส้นนี้ สร้างมาเกือบ 30 ปีแล้ว ขาดการดูแลรักษา ขับมาทางเส้นทางนี้ต้องระมัดระวังอย่างมาก เคยมีโครงการถนนสี่เลน แต่โครงการได้สิ้นสุดไปแล้ว ไม่ได้เริ่มโครงการแต่อย่างใด ถนนก็ไม่ได้รับการดูแลจากหน่วยงานรัฐ เนื่องจากขาดงบประมาณ
ตำนานพื้นเมือง[แก้]
-
- ชื่ออำเภอหนองบัวนั้น มาจากตำนานโบราณว่า ในสมัยโบราณมีพระฤๅษีนารายณ์ได้บำเพ็ญเพียรที่ข้างหนองน้ำ(บ้านกุฏิฤๅษี)ในหนองน้ำมีกอบัวอยู่ ต่อมามีเทพธิดาถือกำเนิดเป็นเด็กทารกอยู่ในดอกบัว พระฤๅษีจึงเป็นผู้เลี้ยงดูจนเติบใหญ่และให้ชื่อว่า นางทิพย์เกสร เมื่อถึงวันปีใหม่(สงกรานต์)นางทิพย์เกสรก็จะขึ้นมาโล้ชิงช้าร้องเพลงพวงมาลัยเล่นใต้ต้นมะขามหย่อง(ปัจจุบัน เหลือเพียงชื่อ ถนนมะขามหย่อง)ริมหนองน้ำนั้น และไม่ไกลกันนักมีหนองน้ำอีกแห่งหนึ่งเป็นที่อาศัยของครอบครัวพรานป่า เมื่อพรานป่าได้ยินเพลงพวงมาลัยอันไพเราะที่นางทิพย์เกสรได้ขับร้อง เกิดความสงสัยว่าใครเป็นผู้ขับร้อง จึงเดินทางตามเสียงมา แต่ด้วยฤทธิ์นางทิพย์เกสรพรานป่าจึงไม่เห็นตัวนาง พรานป่าจึงเดินกลับบ้านตนแต่ก็ยังได้ยินเสียงอยู่จึงเดินค้นหาหลายรอบ แต่ก็ไม่พบ หนองน้ำที่พระฤๅษีอยู่เรียกว่าหนองบัว(ตำบลหนองบัว)หรือเรียกว่าเกาะลอยเพราะในอดีตมีเกาะเล็กๆอยู่กลางหนองน้ำแต่เนื่องจากน้ำไม่พอใช้ทางการจึงขุดออกและลอกให้ลึกกว่าเดิม ส่วนหนองน้ำที่พรานอาศัยอยู่เรียกว่าหนองกลับ(ตำบลหนองกลับ)
ประวัติอำเภอ[แก้]
-
- ตามประวัติวัดหนองกลับ-หนองบัว จากหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพพระครูนิกรปทุมรักษ์(หลวงปู่อ๋อย)พ.ศ. 2532 กล่าวว่า วัดหนองกลับ นี้ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2363 ในสมัยรัชกาลที่ 2 ใครสร้างไม่ปรากฏ ตามคำบอกเล่าทราบว่า ตรงที่สร้างวัดนี้ ในสมัยสงครามเวียงจันทน์ เป็นที่ตั้งค่ายของชาวหนองบัว-หนองกลับ เพื่อป้องกันทัพเวียงจันทน์ที่ผ่านมา ด้วยบ้านนี้ตั้งมาหลายร้อยปี จึงมีวัดเก่าแก่ชื่อ วัดหนองม่วง ในเขตหนองกลับ และวัดสระมะนาว ในเขตหนองบัว เมื่อชาวบ้านทั้งสองบ้านมาตั้งค่ายที่วัดหนองกลับ จึงย้ายวัดมาด้วยเป็นเหตุให้มีวัดติดกันสองวัด ในสมัยนั้นชาวบ้านเรียกวัดนอกและวัดใน (บ้านนอกคือตำบลหนองกลับ บ้านในคือตำบลหนองบัว)ต่อมาภิกษุวัดในเป็นอหิวาต์มรณภาพ ภิกษุที่เหลือจึงย้ายไปวัดนอก(วัดหนองกลับในปัจจุบัน)จึงเป็นการรวมวัดโดยปริยาย สำหรับชื่อวัดเดิมมีผู้ตั้งไว้ว่า วัดประทุมคงคา ต่อมาเปลี่ยนเป็น วัดหงษ์ เพราะมีเสาหงษ์อยู่หน้าวัด ต่อมามีเจ้าเมืองพิจิตรมาตรวจราชการ จึงเปลี่ยนชื่อวัดให้เหมือนกับชื่อหมู่บ้านว่า วัดหนองกลับ แต่เนื่องจากอยู่ติดหนองบัว จึงนิยมเรียก วัดหนองบัว
- ต่อมาทางราชการตั้งกิ่งอำเภอหนองบัวขึ้น จึงโอน ต.หนองกลับ อ.บางมูลนาก จ.พิจิตร และ ต.หนองบัว อ.ท่าตะโก จ.นครสวรรค์ มารวมกันเป็นกิ่งอำเภอหนองบัว โดยใช้วัดหนองกลับ เป็นที่ทำการกิ่งอำเภอ ตั้งแต่ พ.ศ. 2492-พ.ศ. 2499
- ต่อมายกเป็นอำเภอ จึงสร้างที่ว่าการอำเภอขึ้น
เรื่องเล่า[แก้]
-
- ในอดีตพื้นที่แถบนี้แห้งแล้งมาก จึงเกิดเรื่องเล่าว่า ครั้งหนึ่งมีพวกลาว(คนเฒ่าคนแก่เล่ามา)อพยพมาถึงดินแดนนี้ ก็หาน้ำดื่มน้ำใช้ไม่ได้ วัวควายที่นำมาด้วยก็อดน้ำเจียนตาย พวกลาวจึงนำก้อนสำลีไปขอน้ำชาวบ้าน บอกว่าขอแค่ชุบก้อนสำลีไปให้วัวควายกิน แต่ด้วยความที่แห้งแล้งมาก ชาวบ้านต่างก็ให้ไม่ได้ พวกลาวโกรธแค้นจึงสาปแช่งชาวบ้านถิ่นนี้ให้ทำอะไรก็ไม่สำเร็จ ทำมาค้าขายไม่ขึ้น ชาวบ้านในอดีตจึงเชื่อกันว่า เป็นเหตุให้เกิดภัยพิบัติต่างๆ เช่น มีฝนตกรอบตัวอำเภอจนน้ำท่วม แต่ที่หนองบัวกลับแห้งแล้งจนข้าวกล้าตาย หรือ ช่วงลงนา มักจะมีฝนชุกจนน้ำท่วมนาไม่ได้ผลผลิต
- อีกเรื่องมีอยู่ว่า ในอดีตมีเมืองลับแลที่ร่ำรวยมากคนธรรมดาไม่สามารถพบเจอได้ ชาวเมืองลับแลจะนำสร้อยทองมาแขวนตามต้นไม้ให้ชาวบ้านยืมใส่ในช่วงเทศกาลแล้วให้เอาไปคืน แต่มีบางคนที่นำมาแล้วไม่ปฏิบัติตามกติกา คือ ยึดถือเป็นของตนเอง ทำให้ชาวเมืองลับแล ไม่ไว้วางใจ จึงไม่นำมาให้ยืมอีกเลย
ชื่อหมู่บ้าน ในเขตเทศบาลตำบลหนองบัว(บ้านใน+บ้านนอก)[แก้]
ตำบลหนองบัว
หมู่ที่ 1 ชุมชนบ้านมาบตะคร้อ หมู่ที่ 2 ชุมชนบ้านเนินน้ำเย็น หมู่ที่ 3 ชุมชนบ้านกุฏิฤๅษี หมู่ที่ 7 ชุมชนบ้านโคกมะขามหวาน หมู่ที่ 8 ชุมชนบ้านโคกมะตูม หมู่ที่ 9 ชุมชนบ้านคลองมะรื่น หมู่ที่ 14 ชุมชนบ้านทุ่งท้ายเนิน
ตำบลหนองกลับ
หมู่ที่ 1 ชุมชนบ้านไร่โพธิ์ทอง หมู่ที่ 2 ชุมชนบ้านใหญ่ หมู่ที่ 3 ชุมชนบ้านสุขสำราญ หมู่ที่ 4 ชุมชนบ้านเนินพลวง หมู่ที่ 9 ชุมชนบ้านเนินตาเกิด หมู่ที่ 12 ชุมชนบ้านเนินขี้เหล็ก หมู่ที่ 13 ชุมชนบ้านเนินสาน
การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]
อำเภอหนองบัวแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 9 ตำบล 105 หมู่บ้าน ได้แก่
| 1. | หนองบัว | (Nong Bua) | 20 หมู่บ้าน | 6. | ห้วยถั่วเหนือ | (Huai Thua Nuea) | 9 หมู่บ้าน | ||||||||||
| 2. | หนองกลับ | (Nong Klap) | 15 หมู่บ้าน | 7. | ห้วยใหญ่ | (Huai Yai) | 6 หมู่บ้าน | ||||||||||
| 3. | ธารทหาร | (Than Thahan) | 9 หมู่บ้าน | 8. | ทุ่งทอง | (Thung Thong) | 14 หมู่บ้าน | ||||||||||
| 4. | ห้วยร่วม | (Huai Ruam) | 11 หมู่บ้าน | 9. | วังบ่อ | (Wang Bo) | 14 หมู่บ้าน | ||||||||||
| 5. | ห้วยถั่วใต้ | (Huai Thua Tai) | 7 หมู่บ้าน |
การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]
ท้องที่อำเภอหนองบัวประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
- เทศบาลตำบลหนองบัว ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองบัวและตำบลหนองกลับ
- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัว (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองบัว)
- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกลับ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกลับ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองบัว)
- องค์การบริหารส่วนตำบลธารทหาร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธารทหารทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยร่วม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยร่วมทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยถั่วใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยถั่วใต้ทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยถั่วเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยถั่วเหนือทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยใหญ่ทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งทองทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลวังบ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังบ่อทั้งตำบล
อ้างอิง[แก้]
http://www.bkk.in.th/Topic.aspx?TopicID=4729 http://www.nongbua.ac.th/
|
|||||||
บทความเกี่ยวกับเขตการปกครองของไทยนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยเพิ่มข้อมูล ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:ประเทศไทย
