อำเภอสว่างแดนดิน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอสว่างแดนดิน
แผนที่จังหวัดสกลนคร เน้นอำเภอสว่างแดนดิน
แดนดินถิ่นไทย้อ พบพ้อแหล่งโบราณ
สืบสานประเพณี มีหนองคูคู่บ้าน
ตำนานแดนเมืองเก่า ศาลเจ้าดอนปู่ตา
ปราสาทขอมล้ำค่า ถิ่นคนกล้าวีรชน
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอสว่างแดนดิน
อักษรโรมัน Amphoe Sawang Daen Din
จังหวัด สกลนคร
รหัสทางภูมิศาสตร์ 4712
รหัสไปรษณีย์ 47110
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 970.0 ตร.กม.
ประชากร 148,253 คน (พ.ศ. 2552)
ความหนาแน่น 152.83 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอสว่างแดนดิน หมู่ที่ 11 ถนนนิตโย ตำบลสว่างแดนดิน อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร 47110
พิกัด 17°28′30″N 103°27′30″E / 17.47500°N 103.45833°E / 17.47500; 103.45833
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4272 1151
หมายเลขโทรสาร 0 4272 1151

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

สว่างแดนดิน เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสกลนคร

ประวัติ[แก้]

ในปีพุทธศักราช ๒๔๐๖ รัตนโกสินทร์ ศก. ๘๒ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชการที่ ๔ แห่งราชวงศ์จักรี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ตั้งเมือง ภูมิดลสว่างเมืองหนึ่ง เมืองสว่างแดนดินเมืองหนึ่ง เป็นเมืองขึ้นเมืองสกลนครเมืองภูมิดลสว่าง นั้น โปรดเกล้าให้แต่งตั้งราชบุตรเหม็นเมืองสกลนคร เป็นพระภูมิดลรักษ์เป็นเจ้าเมืองแล้วยกบ้านโพนหว้าริมน้ำบั้งไฟ แขวงเมืองมหาชัยฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ให้ปกครองเมืองภูมิดลสว่าง เจ้าเมืองจึงได้พาเอาบุตรภรรยา สมัครพรรคพวกของตนอพยพครอบครัวข้ามโขงไปภูมิดลสว่าง ตั้งบ้านเรือนอยู่บ้านโพนหว้า ทำการรักษาด้านข้างทาง สมทบกับไพร่พลเมืองสว่างภูมิดลป้องกันราชอาณาเขตมิให้ญวน ซึ่งเป็นศัตรูกรุงสยามล่วงล้ำเข้ามากดขี่ไพร่ราษฎร์ให้ได้รับความเดือดร้อน ส่วนเมืองสว่างแดนดิน นั้น โปรดเกล้าให้ท้าวเทพกัลยา ผู้เป็นหัวหน้าไทยโย้ย (ไทยเผ่าหนึ่ง) คือ พระสิทธิศักดิ์ เป็นเจ้าเมืองยกบ้านโนนสว่างหาดยาวริมน้ำห้วยปลาหาง ในเขตเมืองสกลนครเป็นเมืองสว่างแดนดิน บ้านโนนสว่างขณะนี้เรียกตำบลสว่างยู่ในเขตอำเภอพรรณนานิคม โดยพระสิทธิ์ศักดิ์ (หำ พงศ์สิทธิศักดิ์) เป็นเจ้าเมือง เมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๒๔ ได้ย้ายเมืองจากบ้านโนนสว่างหาดยาวไปตั้งอยู่บ้านโคกสี (ปัจจุบันเป็นตำบลโคกสี อยู่ในเขตปกครองอำเภอสว่างแดนดิน) ตั้งอยู่บ้านโคกสีเป็นเวลา ๑๔-๑๕ ปี จึงย้ายไปจากบ้านโคกสี ไปตั้งอยู่ที่บ้านหัน (ปัจจุบันบ้านหันอยู่ในเขตปกครองตำบลสว่างแดนดิน) พุทธศักราช ๒๔๔๕ โปรดเกล้าฯ ที่เปลี่ยนระเบียบการปกครองใหม่เปลี่ยนนามเมืองเป็นอำเภอ ให้เจ้าเมืองเป็นนายอำเภอ ราชวงศ์เป็นสมุห์บัญชี ราชบุตรเสมียนตราอำเภอเมืองสว่างแดนดิน เป็นอำเภอบ้านหัน โดยมีพระสิทธิศักดิ์เป็นนายอำเภอคนแรก จนปีพุทธศักราช ๒๔๕๒ อำเภอบ้านหัน เป็นชื่อเรียกกันมาจนพุทธศักราช ๒๔๘๒ นายสุพัฒน์ วงศ์รัตนะ นายอำเภอขณะนั้น ได้สืบประวัติของนายอำเภอบ้านหันได้ความว่า เดิมชื่อเมืองสว่างแดนดิน ตามที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯ พระราชทานนาม จึงได้เปลี่ยนชื่อมาเป็นอำเภอสว่างแดนดิน ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา และ ในปีเดียวกันนี้ได้ย้ายที่ว่าการจากบ้านหัน มาตั้ง ณ หมู่ที่ ๑๑ ตำบลสว่างแดนดิน ที่ตั้งอยู่ในปัจจุบัน

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอสว่างแดนดินตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอสว่างแดนดินแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ตำบล 182 หมู่บ้าน ได้แก่

1. สว่างแดนดิน (Sawang Daen Din) 26 หมู่บ้าน 9. ค้อใต้ (Kho Tai) 10 หมู่บ้าน
2. คำสะอาด (Kham Sa-at) 12 หมู่บ้าน 10. พันนา (Phan Na) 12 หมู่บ้าน
3. บ้านต้าย (Ban Tai) 7 หมู่บ้าน 11. แวง (Waeng) 11 หมู่บ้าน
4. บงเหนือ (Bong Nuea) 11 หมู่บ้าน 12. ทรายมูล (Sai Mun) 8 หมู่บ้าน
5. โพนสูง (Phon Sung) 9 หมู่บ้าน 13. ตาลโกน (Tan Kon) 11 หมู่บ้าน
6. โคกสี (Khok Si) 14 หมู่บ้าน 14. ตาลเนิ้ง (Tan Noeng) 9 หมู่บ้าน
7. หนองหลวง (Nong Luang) 12 หมู่บ้าน 15. ธาตุทอง (That Thong) 8 หมู่บ้าน
8. บงใต้ (Bong Tai) 13 หมู่บ้าน 16. บ้านถ่อน (Ban Thon) 9 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอสว่างแดนดินประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 18 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลดอนเขือง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแวง
  • เทศบาลตำบลสว่างแดนดิน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสว่างแดนดิน
  • เทศบาลตำบลบงใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบงใต้ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลพันนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพันนาทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลหนองหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหลวงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบ้านต้าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านต้ายทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลโคกสี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสีทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสว่างแดนดิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสว่างแดนดิน (นอกเขตเทศบาลตำบลสว่างแดนดิน)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคำสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคำสะอาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบงเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบงเหนือทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโพนสูง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนสูงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลค้อใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลค้อใต้ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแวง (นอกเขตเทศบาลตำบลดอนเขือง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทรายมูล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายมูลทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตาลโกน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาลโกนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตาลเนิ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาลเนิ้งทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลธาตุทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธาตุทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านถ่อน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านถ่อนทั้งตำบล

สถานศึกษา[แก้]

โรงเรียนรัฐบาล[แก้]

  • โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
  • โรงเรียนบ้านง่อนหนองพะเนาว์มิตรภาพที่126
  • วิทยาลัยการอาชีพสว่างแดนดิน
  • โรงเรียนแวงพิทยาคม
  • โรงเรียนสว่างแดนดิน
  • โรงเรียนบงเหนือ
  • โรงเรียนโคกสีวิทยาสรรย์
  • โรงเรียนหนองหลวงศึกษา

โรงเรียนเอกชน[แก้]

  • โรงเรียนอนุบาลสุวรรรเทน
  • โรงเรียนมารีย์พิทักษ์สว่างแดนดิน
  • โรงเรียนการกุศลวัดบูรพา

หน่วยกู้ภัย[แก้]

  • มูลนิธิสว่างแดนดินธรรมสถาน (กู้ภัยสว่างแดนดิน)
  • สมาคมพุทธธรรมสว่างสามัคคี (กู้ภัยสามัคคี)

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]