อำเภอพาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอพาน
แผนที่จังหวัดเชียงราย เน้นอำเภอพาน
พระธาตุจอมแว่ศักดิ์สิทธิ์ แหล่งผลิตลำไย ถ้ำ​ผา​โขง
งามสดใส เลื่องลือไกลถิ่นข้าวสาร งามตระการ
พระธาตุสามดวง​ ​เที่ยวดอยหลวงน้ำตกปูแกง
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอพาน
อักษรโรมัน Amphoe Phan
จังหวัด เชียงราย
รหัสทางภูมิศาสตร์ 5705
รหัสไปรษณีย์ 57120
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 1,023.0 ตร.กม.
ประชากร 124,877 คน (พ.ศ. 2552)
ความหนาแน่น 122.06 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ถนนพหลโยธิน ตำบลเมืองพาน อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย 57120
พิกัด 19°33′14″N 99°44′26″E / 19.55389°N 99.74056°E / 19.55389; 99.74056
หมายเลขโทรศัพท์ 0 5372 1495
หมายเลขโทรสาร 0 5372 1911

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอพาน (คำเมือง: Lanna-Phan.png)[1] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

ที่ตั้ง​[แก้]

อำเภอพานตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของอำเภอเมืองเชียงราย​ ระยะห่าง​ประมาณ ​43 ​กิโลเมตร​

อาณาเขตติดต่อ[แก้]

ประวัติ[แก้]

อำเภอพานเดิมตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2450 โดยจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมืองพาน ต่อมา ปี พ.ศ. 2451 ได้โอนกิ่งอำเภอเมืองพาน เข้าไปอยู่กับอำเภอแม่ใจ และอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย บางส่วน จนถึง พ.ศ. 2455 ทางราชการได้ยกฐานะกิ่งอำเภอเมืองพาน แล้วยุบอำเภอแม่ใจ และเขตอำเภอเมืองเชียงรายบางส่วน ให้ขึ้นกับอำเภอเมืองพาน ต่อมาทางราชการได้สั่งเปลี่ยนชื่ออำเภอเมืองพาน เป็นอำเภอพาน เนื่องจากชื่อคำว่าเมือง ไปซ้ำกับอำเภอเมือง ซึ่งเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัด และได้เรียกชื่อว่า อำเภอพาน มาถึงทุกวันนี้

ภูมิประเทศ[แก้]

พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มและที่ราบระหว่างภูเขา

รายชื่อนายอำเภอ[แก้]

รายชื่อ​ผู้​ดำ​รงตำ​แหน่งนายอำ​เภอพาน

  1. พระศุภการกำจร พ.ศ. 2458-2464
  2. หลวงปรีชานรัฐกิจ พ.ศ. 2464-2470
  3. นายชื่น ไชยศิริ​ ​พ.ศ. 2470-2473
  4. ขุนวรคุตต์คณารักษ์ พ.ศ. 2473-2473
  5. หลวงนิคมเปาวเขตต์พ.ศ. 2474-2479
  6. ​นายปาน​ พรหมพยัตย์ พ.ศ. 2479-2479
  7. ​นายสุจิตต์​ สมบัติศิริ พ.ศ. 2479-2482
  8. ขุนนาควรรณไวยโรจน์พ.ศ. 2482-2483
  9. ขุนพิพิธสุขอำนวยพ.ศ. 2483-2489
  10. ​นายถนอม ​โฆษโยธินพ.ศ. 2489-2490
  11. ​นายกมล​ สุทธนะพ.ศ. 2490-2495
  12. ​นายจรูญ ​ธนะสังข์ พ.ศ. 2495-2504
  13. ​นายสุชาติ​ ส​.​ วงค์พันธ์ พ.ศ. 2504-2508
  14. ​นายรอด​ พวงจันทร์พ.ศ. 2508-2511
  15. ​นายพุธ​ ศิริพงษ์พ.ศ. 2511-2514
  16. ​นายสมเกียรติ​ เกียรติสมฤทธิ์พ.ศ. 2514-2519
  17. ​ว่าที่​ ​ร​.​ต​.สุพงศ์​ มนัสไพบูลย์พ.ศ. 2519-2523
  18. ​นายพิศิษฐ์​ ผโลศิลป์พ.ศ. 2523-2525
  19. ​นายชาญณรงค์​ ยงพาณิชย์พ.ศ. 2525-2528
  20. ​นายสำเริง​ ปุณโยปกรณ์พ.ศ. 2528-2529
  21. ​นายเรียบ ​นราดิศรพ.ศ. 2529-2530
  22. ​นายจรัส​ ฤทธิ์อุดม พ.ศ. 2530-2532
  23. ​นายโกเมศ ​แดงทองดีพ.ศ. 2532-2534
  24. ​นายบรรจง ​สุทธิคมน์พ.ศ. 2534-2539
  25. ​นายศักดา​ คิดหาทอง​ ​พ.ศ. 2539-2541
  26. ​นายสัญญา ​สันทัด พ.ศ. 2541-2546
  27. ​นายวิชิต ​บุญกังวาน​ ​พ.ศ. 2546-2547
  28. ​นายสุชาติ สุวรรณกาศ​ ​พ.ศ. 2547-2548
  29. ​นายมนัส โสกันธิกาพ.ศ. 2548-2549
  30. ​นายวิชิต ​บุญกังวาน​ ​พ.ศ. 2549-2550
  31. ​นายชนะชัย เศรษฐพัฒน์​ ​พ.ศ. 2550
  32. ​นายประพันธ์ ภู่งาม​ ​พ.ศ. 2550-2551
  33. ​นายชวลิต เมฆจำเริญ​ ​พ.ศ. 2551-2553
  34. ​นายชัยณรงค์ บุญวิวัฒนาการ​ ​พ.ศ. 2553-2554
  35. นายสัมฤทธิ์ สวามิภักดิ์พ.ศ. 2554 - ปัจจุบัน

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอพานแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น ​15 ตำบล​ จำนวน ​229 ​หมู่บ้าน​ ดังนี้

  1. สันมะเค็ด (San Makhet) มี 19 หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 94 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 16​ กม.
  2. แม่อ้อ ​(Mae O) มี 20​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่ ​153​ ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​18 กม.
  3. ธารทอง​ (Than Thong) มี 11 ​หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​30 ​ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​23 กม.
  4. สันติสุข ​(Santi Suk) มี 9 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​14 ​ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  5. ดอยงาม (Doi Ngam) ​มี 14 หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 15 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​17 กม.
  6. หัวง้ม (Hua Ngom) ​มี 13​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 53 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  7. เจริญเมือง​ (Charoen Mueang) มี 21 หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 51 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 7 กม.
  8. ป่าหุ่ง​ (Pa Hung) มี 17 ​หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ 210 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  9. ม่วงคำ (Muang Kham) ​มี 17 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​40 ตร.กม. อยู่ห่าง​าก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  10. ทรายขาว​ (Sai Khao) มี 17​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่ ​85 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 8 ​กม.
  11. สันกลาง​ (San Klang) มี 17​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่ ​57 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 8 กม.
  12. แม่เย็น(Mae Yen) มี 11 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่​ 43 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 10 กม.
  13. เมืองพาน​ (Mueang Phan) มี 24 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ 28 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 3 กม.
  14. ทานตะวัน​ (Than Tawan) มี ​12 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​75 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 12 กม.
  15. เวียงห้าว ​(Wiang Hao) มี 8 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ 75 ​ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​25 กม.

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอพานประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 16 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลเมืองพาน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเมืองพาน
  • เทศบาลตำบลสันมะเค็ด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันมะเค็ดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่อ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่อ้อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลธารทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธารทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันติสุข ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันติสุขทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอยงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอยงามทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหัวง้ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวง้มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเจริญเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเจริญเมืองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าหุ่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าหุ่งทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงคำทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกลางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่เย็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่เย็นทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองพาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองพาน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเมืองพาน)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทานตะวัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทานตะวันทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงห้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงห้าวทั้งตำบล

สถานที่สำคัญ[แก้]

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

วัด[แก้]

วัดราษฏร์มหานิกาย[แก้]

วัดราษฏร์ธรรมยุติกนิกาย[แก้]

โรงเรียน[แก้]

โรงเรียนมัธยม สพฐ.[แก้]

โรงเรียนประถม สพฐ.[แก้]

โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา[แก้]

โรงเรียนเอกชน[แก้]

โรงพยาบาล[แก้]

ธนาคารและรัฐวิสาหกิจ[แก้]

  • การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอพาน
  • การประปาส่วนภูมิภาคอำเภอพาน
  • บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด สาขาพาน
  • บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) สาขาพาน
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาพาน
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาบ้านปูแกง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาท่าต้นเกี๋ยง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาเจริญเมือง
  • ธนาคารออมสิน สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงไทย สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงศรีอยุธยา สาขาพาน
  • ธนาคารไทยพานิชย์ สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงเทพ สาขาพาน
  • ธนาคารกสิกรไทย สาขาพาน
  • สถานีเดินรถเมืองพาน จังหวัดเชียงราย (บริษัท ขนส่ง จำกัด )

รถโดยสารประจำทาง[แก้]

  • สาย 90 กรุงเทพฯ-เชียงราย (ก) (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ หนานคำทัวร์
  • สาย 909 กรุงเทพฯ-เชียงราย (ข) (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 957 กรุงเทพฯ-แม่สาย (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-ศรีสัชนาลัย-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ สุโขทัยธานีวินทัวร์ จำกัด
  • สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (ป.1 ป.2) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
  • สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (VIP ด่วนพิเศษ) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
  • สาย 651 นคราชสีมา-แม่สาย (นครราชสีมา-สระบุรี-โคกสำโรง-ตากฟ้า-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยทัวร์ จำกัด
  • สาย 661 เชียงราย-นครพนม (นครพนม-สกลนคร-อุดรธานี-เลย-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ จักรพงษ์ทัวร์
  • สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์
  • สาย 663 นครสวรรค์-เชียงราย (นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครสวรรค์ยานยนต์ (ถาวรฟาร์มทัวร์)
  • สาย 637 ขอนแก่น-เชียงราย (ขอนแก่น-ชุมแพ-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-งาว-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ อีสานทัวร์ สมบัติทัวร์
  • สาย 780 ภูเก็ต-เชียงราย (ภูเก็ต-สุราษฎร์ธานี-ชุมพร-ประจวบฯ-หัวหิน-ชะอำ-เพชรบุรี-อยุธยา-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ โชครุ่งทวีทัวร์
  • สาย 148 เชียงใหม่-เชียงราย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 149 เชียงใหม่-แม่สาย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 1661 เชียงใหม่-เชียงราย-สามเหลี่ยมทองคำ (ข) (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-เชียงแสน-สามเหลี่ยมทองคำ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 147 เชียงใหม่-พาน (เชียงใหม่-ลำปาง-งาว-พะเยา-แม่ใจ-พาน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 144 เชียงราย-เด่นชัย (เชียงราย-พาน-พะเยา-แพร่-เด่นชัย) บริษัท แพร่ยานยนต์ขนส่ง (หนานคำทัวร์) จำกัด

อ้างอิง[แก้]

  1. ชื่อเขียนตามที่ปรากฏในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดพระงาม จ.ศ. 1216

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]