อำเภอพาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอพาน
แผนที่จังหวัดเชียงราย เน้นอำเภอพาน
พระธาตุจอมแว่ศักดิ์สิทธิ์ แหล่งผลิตลำไย ถ้ำ​ผา​โขงงามสดใส เลื่องลือไกลถิ่นข้าวสาร งามตระการพระธาตุสามดวง​ ​เที่ยวดอยหลวงน้ำตกปูแกง
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอพาน
อักษรโรมัน Amphoe Phan
จังหวัด เชียงราย
รหัสทางภูมิศาสตร์ 5705
รหัสไปรษณีย์ 57120
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 1,023.0 ตร.กม.
ประชากร 124,877 คน (พ.ศ. 2552)
ความหนาแน่น 122.06 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอพาน ถนนพหลโยธิน ตำบลเมืองพาน อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย 57120
พิกัด 19°33′14″N 99°44′26″E / 19.55389°N 99.74056°E / 19.55389; 99.74056
หมายเลขโทรศัพท์ 0 5372 1495
หมายเลขโทรสาร 0 5372 1911

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอพาน (คำเมือง: Lanna-Phan.png[1]) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

ที่ตั้ง​[แก้]

อำเภอพานตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของอำเภอเมืองเชียงราย​ ระยะห่าง​ประมาณ ​43 ​กิโลเมตร​

อาณาเขตติดต่อ[แก้]

ประวัติ[แก้]

อำเภอพานเดิมตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2450 (ร.ศ. 126) โดยจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมืองพาน ต่อมา ปี พ.ศ. 2451 (ร.ศ. 127) ได้โอนกิ่งอำเภอเมืองพาน เข้าไปอยู่กับอำเภอแม่ใจ และอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย บางส่วน จนถึง พ.ศ. 2455 (ร.ศ. 131) ทางราชการได้ยกฐานะกิ่งอำเภอเมืองพาน แล้วยุบอำเภอแม่ใจ และเขตอำเภอเมืองเชียงรายบางส่วน ให้ขึ้นกับอำเภอเมืองพาน ต่อมาทางราชการได้สั่งเปลี่ยนชื่ออำเภอเมืองพาน เป็นอำเภอพาน เนื่องจากชื่อคำว่าเมือง ไปซ้ำกับอำเภอเมือง ซึ่งเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัด และได้เรียกชื่อว่า อำเภอพาน มาถึงทุกวันนี้

ภูมิประเทศ[แก้]

พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มและที่ราบระหว่างภูเขา

รายชื่อนายอำเภอ[แก้]

รายชื่อ​ผู้​ดำ​รงตำ​แหน่งนายอำ​เภอพาน

  1. พระศุภการกำจร พ.ศ. 2458-2464
  2. หลวงปรีชานรัฐกิจ พ.ศ. 2464-2470
  3. นายชื่น ไชยศิริ​ ​พ.ศ. 2470-2473
  4. ขุนวรคุตต์คณารักษ์ พ.ศ. 2473-2473
  5. หลวงนิคมเปาวเขตต์พ.ศ. 2474-2479
  6. ​นายปาน​ พรหมพยัตย์ พ.ศ. 2479-2479
  7. ​นายสุจิตต์​ สมบัติศิริ พ.ศ. 2479-2482
  8. ขุนนาควรรณไวยโรจน์พ.ศ. 2482-2483
  9. ขุนพิพิธสุขอำนวยพ.ศ. 2483-2489
  10. ​นายถนอม ​โฆษโยธินพ.ศ. 2489-2490
  11. ​นายกมล​ สุทธนะพ.ศ. 2490-2495
  12. ​นายจรูญ ​ธนะสังข์ พ.ศ. 2495-2504
  13. ​นายสุชาติ​ ส​.​ วงค์พันธ์ พ.ศ. 2504-2508
  14. ​นายรอด​ พวงจันทร์พ.ศ. 2508-2511
  15. ​นายพุธ​ ศิริพงษ์พ.ศ. 2511-2514
  16. ​นายสมเกียรติ​ เกียรติสมฤทธิ์พ.ศ. 2514-2519
  17. ​ว่าที่​ ​ร​.​ต​.สุพงศ์​ มนัสไพบูลย์พ.ศ. 2519-2523
  18. ​นายพิศิษฐ์​ ผโลศิลป์พ.ศ. 2523-2525
  19. ​นายชาญณรงค์​ ยงพาณิชย์พ.ศ. 2525-2528
  20. ​นายสำเริง​ ปุณโยปกรณ์พ.ศ. 2528-2529
  21. ​นายเรียบ ​นราดิศรพ.ศ. 2529-2530
  22. ​นายจรัส​ ฤทธิ์อุดม พ.ศ. 2530-2532
  23. ​นายโกเมศ ​แดงทองดีพ.ศ. 2532-2534
  24. ​นายบรรจง ​สุทธิคมน์พ.ศ. 2534-2539
  25. ​นายศักดา​ คิดหาทอง​ ​พ.ศ. 2539-2541
  26. ​นายสัญญา ​สันทัด พ.ศ. 2541-2546
  27. ​นายวิชิต ​บุญกังวาน​ ​พ.ศ. 2546
  28. นายสัมฤทธิ์ สวามิภักดิ์พ.ศ. 2554 - ปัจจุบัน

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอพานแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น ​15 ตำบล​ จำนวน ​229 ​หมู่บ้าน​ ดังนี้

  1. สันมะเค็ด (San Makhet) มี 19 หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 94 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 16​ กม.
  2. แม่อ้อ ​(Mae O) มี 20​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่ ​153​ ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​18 กม.
  3. ธารทอง​ (Than Thong) มี 11 ​หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​30 ​ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​23 กม.
  4. สันติสุข ​(Santi Suk) มี 9 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​14 ​ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  5. ดอยงาม (Doi Ngam) ​มี 14 หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 15 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​17 กม.
  6. หัวง้ม (Hua Ngom) ​มี 13​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 53 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  7. เจริญเมือง​ (Charoen Mueang) มี 21 หมู่บ้าน ​มีพื้นที่​ 51 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 7 กม.
  8. ป่าหุ่ง​ (Pa Hung) มี 17 ​หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ 210 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  9. ม่วงคำ (Muang Kham) ​มี 17 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​40 ตร.กม. อยู่ห่าง​าก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 5 กม.
  10. ทรายขาว​ (Sai Khao) มี 17​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่ ​85 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 8 ​กม.
  11. สันกลาง​ (San Klang) มี 17​ หมู่บ้าน ​มีพื้นที่ ​57 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 8 กม.
  12. แม่เย็น(Mae Yen) มี 11 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่​ 43 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 10 กม.
  13. เมืองพาน​ (Mueang Phan) มี 24 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ 28 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 3 กม.
  14. ทานตะวัน​ (Than Tawan) มี ​12 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ ​75 ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ 12 กม.
  15. เวียงห้าว ​(Wiang Hao) มี 8 หมู่บ้าน​ มีพื้นที่ 75 ​ตร.กม. อยู่ห่างจาก​ที่ว่าการอำเภอประมาณ ​25 กม.

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอพานประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 16 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลเมืองพาน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเมืองพาน
  • เทศบาลตำบลสันมะเค็ด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันมะเค็ดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่อ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่อ้อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลธารทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธารทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันติสุข ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันติสุขทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอยงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอยงามทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหัวง้ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวง้มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเจริญเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเจริญเมืองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าหุ่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าหุ่งทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงคำทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกลางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่เย็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่เย็นทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองพาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองพาน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเมืองพาน)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทานตะวัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทานตะวันทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงห้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงห้าวทั้งตำบล

สถานที่สำคัญ[แก้]

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

วัด[แก้]

วัดราษฏร์มหานิกาย[แก้]

วัดราษฏร์ธรรมยุติกนิกาย[แก้]

โรงเรียน[แก้]

โรงเรียนมัธยม สพฐ.[แก้]

โรงเรียนประถม สพฐ.[แก้]

โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา[แก้]

โรงเรียนเอกชน[แก้]

โรงพยาบาล[แก้]

ธนาคารและรัฐวิสาหกิจ[แก้]

  • การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอพาน
  • การประปาส่วนภูมิภาคอำเภอพาน
  • บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด สาขาพาน
  • บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) สาขาพาน
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาพาน
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาบ้านปูแกง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาท่าต้นเกี๋ยง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาเจริญเมือง
  • ธนาคารออมสิน สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงไทย สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงศรีอยุธยา สาขาพาน
  • ธนาคารไทยพานิชย์ สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงเทพ สาขาพาน
  • ธนาคารกสิกรไทย สาขาพาน
  • สถานีเดินรถเมืองพาน จังหวัดเชียงราย (บริษัท ขนส่ง จำกัด )

รถโดยสารประจำทาง[แก้]

  • สาย 90 กรุงเทพฯ-เชียงราย (ก) (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ หนานคำทัวร์
  • สาย 909 กรุงเทพฯ-เชียงราย (ข) (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 957 กรุงเทพฯ-แม่สาย (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-ศรีสัชนาลัย-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ สุโขทัยธานีวินทัวร์ จำกัด
  • สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (ป.1 ป.2) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
  • สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (VIP ด่วนพิเศษ) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
  • สาย 651 นคราชสีมา-แม่สาย (นครราชสีมา-สระบุรี-โคกสำโรง-ตากฟ้า-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยทัวร์ จำกัด
  • สาย 661 เชียงราย-นครพนม (นครพนม-สกลนคร-อุดรธานี-เลย-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ จักรพงษ์ทัวร์
  • สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์
  • สาย 663 นครสวรรค์-เชียงราย (นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครสวรรค์ยานยนต์ (ถาวรฟาร์มทัวร์)
  • สาย 637 ขอนแก่น-เชียงราย (ขอนแก่น-ชุมแพ-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-งาว-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ อีสานทัวร์ สมบัติทัวร์
  • สาย 780 ภูเก็ต-เชียงราย (ภูเก็ต-สุราษฎร์ธานี-ชุมพร-ประจวบฯ-หัวหิน-ชะอำ-เพชรบุรี-อยุธยา-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ โชครุ่งทวีทัวร์
  • สาย 148 เชียงใหม่-เชียงราย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 149 เชียงใหม่-แม่สาย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 1661 เชียงใหม่-เชียงราย-สามเหลี่ยมทองคำ (ข) (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-เชียงแสน-สามเหลี่ยมทองคำ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 147 เชียงใหม่-พาน (เชียงใหม่-ลำปาง-งาว-พะเยา-แม่ใจ-พาน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 144 เชียงราย-เด่นชัย (เชียงราย-พาน-พะเยา-แพร่-เด่นชัย) บริษัท แพร่ยานยนต์ขนส่ง (หนานคำทัวร์) จำกัด

อ้างอิง[แก้]

  1. ชื่อเขียนตามที่ปรากฏใน ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดพระงาม จ.ศ. 1216

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]