อำเภอท่าวังผา

อำเภอท่าวังผา ธรรมชาติงดงาม ข้าวหลามชวนลอง ส้มสีทองเลิศล้ำ จิตรกรรมสูงค่า ผ้าลาย น้ำไหล ยิ่งใหญ่แข่งเรือ ข้อมูลทั่วไป อักษรไทย อำเภอท่าวังผา อักษรโรมัน Amphoe Tha Wang Pha จังหวัด น่าน รหัสทางภูมิศาสตร์ 5506 รหัสไปรษณีย์ 55140 ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 702.204 ตร.กม. ประชากร 51,485 คน (พ.ศ. 2553) ความหนาแน่น 73.31 คน/ตร.กม. ที่ว่าการอำเภอ ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอท่าวังผา หมู่ที่ 4 ถนนน่าน-ทุ่งช้าง ตำบลท่าวังผา อำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน 55140 พิกัด 19°7′11″N, 100°48′35″E หมายเลขโทรศัพท์ 0 5479 9119 หมายเลขโทรสาร 0 5479 9119 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอท่าวังผา เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดน่าน

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอท่าวังผาตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสองแคว
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเชียงกลางและอำเภอปัว
• ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสันติสุขและอำเภอเมืองน่าน
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอปง (จังหวัดพะเยา)

ประวัติ

ความเป็นมาของนามท่าวังผานั้นคือ ลักษณะของเกาะแก่งในแม่น้ำน่าน ซึ่งมีแต่หินผาและเป็นวังน้ำอยู่มากมาย ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมระหว่างเมืองปัวกับเมืองน่านในอดีต หากมุมมองด้านโบราณคดีแล้ว พบชุมชนโบราณต้นกำเนิดเมืองน่านซึ่งมีอายุกว่า 800 ปี สร้างในสมัยพญาภูคา ปฐมกษัตริย์น่านแห่งราชวงค์ภูคา อยู่ในท้องที่ตำบลยม (รวมจอมพระด้วย) ซึ่งในปัจจุบันยังคงสภาพสมบูรณ์อยู่ในท้องที่บ้านเสี้ยว บ้านลอมกลาง บ้านทุ่งฆ้อง บ้านนานิคม บ้านถ่อน จากสภาพชุมชนนั้นเป็นชุมชนเมืองขนาดใหญ่ เพราะมีการค้นพบกำแพงเมือง วัดร้าง และพระพุทธรูปเป็นจำนวนมากในบริเวณลุ่มแม่น้ำย่าง ฉะนั้นท่าวังผาในอดีตเป็นส่วนหนึ่งของเมืองปัว จึงเป็นเมืองเก่าแก่ ยุคเดียวกับสุโขทัย

ท้องที่อำเภอท่าวังผาเดิมอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอปัว ต่อมาเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505 ได้มีประกาศกระทรวงมหาไทยให้แบ่งตำบลริม ตำบลป่าคา ตำบลตาลชุม และตำบลยม ออกจากการปกครองของอำเภอปัวรวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอท่าวังผา และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะเป็น อำเภอท่าวังผา เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2508 ตั้งที่ว่าการอำเภอ ณ บ้านสบยาว หมู่ที่ 4 ตำบลท่าวังผา อำเภอท่าวังผา

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอท่าวังผาแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 10 ตำบล 91 หมู่บ้าน ได้แก่

1.	ริม		(Rim)		07 หมู่บ้าน
2.	ป่าคา		(Pa Kha)		07 หมู่บ้าน
3.	ผาตอ		(Pha To)		07 หมู่บ้าน
4.	ยม		(Yom)		10 หมู่บ้าน
5.	ตาลชุม		(Tan Chum)		14 หมู่บ้าน
6.	ศรีภูมิ		(Si Phum)		12 หมู่บ้าน
7.	จอมพระ		(Chom Phra)		11 หมู่บ้าน
8.	แสนทอง		(Saen Thong)		08 หมู่บ้าน
9.	ท่าวังผา		(Tha Wang Pha)		07 หมู่บ้าน
10.	ผาทอง		(Pha Thong)		08 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอท่าวังผาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่

• เทศบาลตำบลท่าวังผา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าวังผาทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลริม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลริมทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลป่าคา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าคาทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลผาตอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาตอทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลยม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยมทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลตาลชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาลชุมทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลศรีภูมิ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีภูมิทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลจอมพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจอมพระทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลแสนทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแสนทองทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลผาทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาทองทั้งตำบล

ประชากร

ประชาชนส่วนใหญ่เป็นชาวไทเชื้อสายยวนเชียงแสน นอกจากนั้นยังมีชาวไทลื้อ ชาวม้ง ชาวเย้า และขมุ

การคมนาคม

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1080 (น่าน-ท่าวังผา-เฉลิมพระเกียรติ)
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1148 (ท่าวังผา-เชียงคำ)
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1170 (ท่าวังผา-ศิลาเพชร)

สถานที่ท่องเที่ยว

• อุทยานแห่งชาตินันทบุรี
• วัดหนองบัว
• วัดดอนมูล
• บ่อน้ำร้อนโป่งกิ
• น้ำออกรู
• สวนกาแฟบ้านสันเจริญ
• สถานีพัฒนาเกษตรที่สูงสบขุ่น