อนุสัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อนุสัย ๗ เป็นกิเลสที่มีความละเอียดที่สุด สามารถกำจัดได้ด้วยปัญญาเท่านั้น คือ 1.ราคานุสัย 2.ปฏิฆานุสัย 3.อวิชชานุสัย 4.วิจิกิจฉานุสัย 5.มานานุสัย 6.ภวานุสัย 7.ทิฏฐานุสัย

ประเภท[แก้]

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนุสัย ๗ ประการนี้ ๗ ประการเป็นไฉน คือ อนุสัย คือ กามราคะ ๑ อนุสัย คือ ปฏิฆะ ๑ อนุสัย คือ ทิฏฐิ ๑อนุสัย คือ วิจิกิจฉา ๑ อนุสัย คือ มานะ ๑ อนุสัย คือ ภวราคะ ๑ อนุสัยคือ อวิชชา ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนุสัย ๗ ประการนี้แล

[1]

  • ทิฏฐิ การหลงในความเห็น (สักกายทิฏฐิและสีลัพพัตตปรามาส)
  • วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย
  • ปฏิฆะ ความไม่ยินดีพอใจ
  • ราคะ ความยินดีพอใจในกาม(กามราคะ)
  • ภวราคะ ความยึดติดในภพ ทั้ง รูปภพ อรูปภพ
  • มานะ ความสำคัญว่าดีกว่า เสมอกัน เลวกว่า ในสิ่งทั้งปวง
  • อวิชชา ความไม่รู้จริง

ส่วนใหญ่จะเป็นกิเลสที่มีในสังโยชน์อนุสัย 7 นี้ จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า สังโยชน์ 7

การถอนอนุสัย[แก้]

ดูกรภิกษุทั้งหลาย สมาธิอันสัมปยุตด้วย อานาปานสติ อันภิกษุเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้วอย่างนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อถอนอนุสัย.

[2]

อ้างอิง[แก้]

  1. พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่มที่ 23 หน้าที่ 9 ข้อที่ 11
  2. พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่มที่ 19 หน้าที่ 342 ข้อที่ 1408

หนังสือเรียนนักธรรมชั้นโท

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๑๒ พ.ศ. ๒๕๔๖