หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอค

หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอค (Celiac artery)
หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคและแขนงของมัน (หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคอยู่ตรงกลางภาพ)
หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคและแขนงของมัน กระเพาะอาหารถูกยกขึ้น มองเทียบกับภาพด้านบน
ละติน	truncus celiacus, truncus coeliacus, arteria celiaca
Gray's	subject #154 603
มาจาก	หลอดเลือดแดงเอออร์ตาส่วนท้อง
แขนง	หลอดเลือดแดงกระเพาะอาหารซ้าย หลอดเลือดแดงคอมมอนเฮปาติก หลอดเลือดแดงม้าม
เจริญมาจาก	หลอดเลือดแดงวิเทลลีน
MeSH	Celiac+Artery
Dorlands/Elsevier	t_20/12825991

หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอค (celiac artery) เป็นแขนงใหญ่แขนงแรกของหลอดเลือดแดงเอออร์ตาส่วนท้อง (abdominal aorta) และแขนงจากหลอดเลือดแดงเอออร์ตาตรงกับตำแหน่งกระดูกสันหลังส่วนอกชิ้นที่ 12 (T12) ในมนุษย์ หลอดเลือดซิลิแอคเป็นหนึ่งในสามแขนงที่ออกมาทางด้านหน้าตรงกลางลำตัวจากหลอดเลือดแดงเอออร์ตาส่วนท้อง (อีก 2 แขนงได้แก่ หลอดเลือดแดงซุพีเรียร์มีเซนเทอริค (superior mesenteric artery) และหลอดเลือดแดงอินฟีเรียมีเซนเทอริค (inferior mesenteric arteries)

บริเวณที่เลี้ยง

หลอดเลือดแดงที่เลี้ยงกระเพาะอาหาร ซึ่งแตกแขนงมาจากหลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอค

หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคให้เลือดที่มีออกซิเจนสูงไปเลี้ยงตับ, กระเพาะอาหาร, หลอดอาหารส่วนท้อง, ม้าม และครึ่งบนของลำไส้เล็กส่วนต้นและตับอ่อน โครงสร้างทั้งหมดดังกล่าวในระยะเอ็มบริโอคือ foregut (เช่นเดียวกัน หลอดเลือดแดงซุพีเรียร์มีเซนเทอริคและหลอดเลือดแดงอินฟีเรียมีเซนเทอริคให้เลือดไปเลี้ยงโครงสร้างที่เจริญมาจาก midgut และ hindgut ในระยะเอ็มบริโอตามลำดับ สังเกตว่าทั้งสามแขนงที่แตกออกทางด้านหน้าจากหลอดเลือดแดงเอออร์ตาส่วนท้องนี้แตกต่างกันและทดแทนกันไม่ได้ แม้ว่าจะมีแขนงปลายเชื่อมต่อกันก็ตาม)

หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคเป็นแหล่งให้เลือดที่สำคัญ เพราะว่าแขนงที่เชื่อมต่อกันระหว่างหลอดเลือดใหญ่ที่เลี้ยงทางเดินอาหารทั้งสามนั้นไม่เพียงพอที่จะให้เลือดมาทดแทนกันได้ ดังนั้นหลอดเลือดนี้ไม่สามารถถูกอุดกั้นได้ การอุดตันของหลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคจะทำให้โครงสร้างที่เลือดเลี้ยงไม่พอตายได้

แขนง

หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคแตกออกเป็นแขนงใหญ่ 3 แขนง

หลอดเลือดแดง	แขนง
หลอดเลือดแดงกระเพาะอาหารซ้าย (left gastric artery)	แขนงหลอดอาหาร (esophageal branch) , แขนงตับ (hepatic branch)
หลอดเลือดแดงคอมมอนเฮปาติก (common hepatic artery)	หลอดเลือดแดงพรอเพอร์เฮปาติก (proper hepatic artery) , หลอดเลือดแดงกระเพาะอาหารขวา (right gastric artery) , หลอดเลือดแดงแกสโตรดูโอดีนัล (gastroduodenal artery)
หลอดเลือดแดงม้าม (splenic artery)	หลอดเลือดแดงดอร์ซัลแพนครีเอติก (dorsal pancreatic artery) , หลอดเลือดแดงกระเพาะอาหารสั้น (short gastric arteries) , หลอดเลือดแดงแกสโตรโอเมนทัลซ้าย (left gastro-omental artery)

หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคอาจให้แขนงหลอดเลือดแดงอินฟีเรียฟรีนิค (inferior phrenic arteries)

การระบาย

หลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคเป็นหลอดเลือดแดงหลักเดียวที่เลี้ยงอวัยวะในระบบทางเดินอาหารส่วนท้องและไม่มีหลอดเลือดดำชื่อเดียวกัน

เลือดส่วนใหญ่ที่กลับออกมาจากอวัยวะในระบบทางเดินอาหาร (รวมทั้งจากบริเวณที่หลอดเลือดแดงซิลิแอคให้แขนง) จะกลับออกไปที่ตับโดยผ่านระบบหลอดเลือดดำพอร์ทัล (portal venous system) เพื่อกระบวนการขจัดพิษ (detoxification) และกระบวนการอื่นๆ ภายในตับ ก่อนที่จะส่งเลือดไปยังการไหลเวียนเลี้ยงกาย (systemic circulation) โดยผ่านหลอดเลือดดำตับ (hepatic vein)

ในทางตรงข้ามการลำเลียงเลือดจาก midgut และ hindgut จะผ่านมาทางหลอดเลือดดำซุพีเรียร์มีเซนเทอริค (superior mesenteric vein) และหลอดเลือดดำอินฟีเรียมีเซนเทอริค (inferior mesenteric vein) ตามลำดับ เลือดดำไหลกลับจากหลอดเลือดแดงใหญ่ซิลิแอคอาจผ่านมาทางหลอดเลือดดำม้าม (splenic vein) ไปยังหลอดเลือดดำพอร์ทัล (hepatic portal vein) หรือผ่านทางสาขาเล็กๆ ของระบบหลอดเลือดดำพอร์ทัล

หลอดเลือดดำม้าม (splenic vein) ขนส่งบิลิรูบิน (bilirubin) ซึ่งเป็นของเสียจากกระบวนการเมตาบอลิซึมของฮีโมโกลบิน ไปยังตับเพื่อขับถ่ายออกทางท่อน้ำดี

ภาพอื่นๆ

• 

  ท่อทางเดินอาหารส่วนท้องและการยึดเกาะกับเยื่อแขวนลำไส้ (mesentery) ในเอ็มบริโอมนุษย์อายุ 6 สัปดาห์

• 

  ตับอ่อนและลำไส้เล็กส่วนต้น มองจากด้านหลัง

• 

  ผนังช่องท้องด้านหลังหลังจากนำเยื่อบุช่องท้องออก แสดงให้เห็นไต เยื่อหุ้มเหนือไต (suprarenal capsules) และหลอดเลือดขนาดใหญ่

• 

  พื้นผิวด้านหน้าของไต แสดงบริเวณที่ติดต่อกับอวัยวะภายในใกล้เคียง

• 

  ด้านหน้าของช่องท้อง แสดงตำแหน่งของหลอดเลือดแดงและช่องขาหนีบ (inguinal canal)

แหล่งข้อมูลอื่น

• celiac+%28arterial%29+trunk จากเว็บไซต์ eMedicine Dictionary
• http://ect.downstate.edu/courseware/haonline/figs/l38/380109.htm
• http://ect.downstate.edu/courseware/haonline/figs/l40/400501.htm
• http://mywebpages.comcast.net/wnor/celiactrunk.htm
• http://www.meddean.luc.edu/Lumen/MedEd/Radio/curriculum/Vascular/hema144A.jpg