หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์
| หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ | |
|---|---|
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ในบั้นปลายอายุ |
|
| เกิด | 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406 |
| เสียชีวิต | 21 มกราคม พ.ศ. 2469 (62 ปี) |
| คู่สมรส | จำเริญ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา เงียบ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ประยงค์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา |
| บุตร | 23 คน |
| บิดามารดา | พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ หม่อมเขียน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา |
พันตรี หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ หรือชื่อเล่นว่า ใหญ่[1] (12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406-21 มกราคม พ.ศ. 2469) เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมเขียน
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้าถวายตัวต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่อายุได้ 7 ปี และทรงเลือกให้เดินทางไปศึกษาในต่างประเทศ เพื่อสืบทอดวิชาแพทย์ต่อจากพระบิดา หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์เดินทางไปศึกษาที่สกอตแลนด์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2415 เมื่ออายุ 9 ปี จบการศึกษาแพทย์ศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินเบิร์ก เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2427
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้ารับราชการเป็นผู้ช่วยของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ พระบิดา ทั้งด้านกิจการแพทย์ และการทหาร ได้รับพระราชทานยศพันตรี ช่วยปรับปรุงกิจการทหาร ร่วมจัดตั้งกรมยุทธนาธิการทหาร และเป็นเลขานุการพระบิดา ที่ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ กราบบังคมทูลลาออกจากราชการ พร้อมกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เมื่อ พ.ศ. 2433 เพื่อประกอบกิจการส่วนตัวร่วมกับพระบิดา เป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ทางตอนเหนือของพระนคร จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม คลองนี้ได้รับพระราชทานนามว่า "คลองรังสิตประยุรศักดิ์" หรือ "คลองรังสิต" [2]
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ป่วยเป็นโรคไตพิการเรื้อรัง ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2469 อายุ 62 ปี
สุวพันธุ์ คือชื่อที่รับพระราชทาน[3] ชื่อ สุวพรรณ นั้นท่านเปลี่ยนเองในปลายอายุของท่าน[4] สนิทวงศ์ ในอักษรโรมัน สะกดว่า Sanidvongs[5] ส่วนชาวต่างชาติเรียกท่านว่า ดอกเตอร์ใหญ่ (Dr. Yai)[6]
บุตร-ธิดา [แก้]
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ มีบุตร-ธิดา จำนวน 23 คน จากภริยาหลายคน โดยเสกสมรสกับนางสาวจำเริญ บุนนาค ธิดาพระยาอรรคราชนาถภักดี (หวาด บุนนาค) ราชนิกูล มีบุตร-ธิดา 8 คน คือ [7]
- หม่อมหลวงพงศ์ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น มหาอำมาตย์ตรี พระยาชลมารคพิจารณ์
- หม่อมหลวงต้อม สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงเป้ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น อำมาตย์โท พระสุวพันธุ์พิทยาการ
- หม่อมหลวงคลอง สนิทวงศ์ (ไชยันต์) เป็นหม่อมใน พลเรือตรี หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยันต์
- หม่อมหลวงรวง สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงฟ่อน สนิทวงศ์ (ผดุงชีพ)
- หม่อมหลวงธัญญะ สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงนวม สนิทวงศ์
บุตร-ธิดา อีก 15 คน ที่เกิดจากภรรยาอื่น ได้แก่ [7]
- หม่อมหลวงลำพวน สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงสร้อยระย้า สนิทวงศ์ (ยุคล) (4 ต.ค. 2452 - 24 ธ.ค. 2527) เกิดกับนางยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (มังกรพันธ์) สมรสกับ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
- หม่อมหลวงซัง สนิทวงศ์ เกิดกับนางยี่สุ่น (สมรสกับ หม่อมเจ้ารำไพศรีสอางค์ รพีพัฒน์)
- หม่อมหลวงพวงร้อย สนิทวงศ์ (อภัยวงศ์) เกิดกับนางยี่สุ่น (28 ธ.ค. 2457 - 17 ส.ค. 2543)
- หม่อมหลวงพวงแก้ว สนิทวงศ์ (ณ ระนอง) เกิดกับนางเงียบ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (8 ส.ค. 2461 - 27 ก.ค. 2550)[8]
- หม่อมหลวงบัว สนิทวงศ์ [9]
- หม่อมหลวงฟาง สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงคงคา สนิทวงศ์ เกิดกับนางยี่สุ่น
- หม่อมหลวงไชย สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงศรีพรรณ สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงนาวี สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์ เกิดกับนางประยงค์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (ปักษานนท์) (29 เม.ย. 2462 - มี.ค. 2546)
- หม่อมหลวงวิโรจ สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงมัลลิกา สนิทวงศ์ (กมลคนธ์)
- หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์ (หงสนันท์)
อ้างอิง [แก้]
- ^ สุวพันธ์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา. (2470). ข้าวของประเทศสยาม. พระนคร: โสภณพิพรรฒธนากร.
- ^ สายสกุลสนิทวงศ์
- ^ ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา. คนดีที่ข้าพเจ้ารู้จัก เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : ชมรมดำรงวิทยา, 2526. ISBN 9789749557006
- ^ พบได้จาก "เข็มกลัดสุวพรรณ" ที่ท่านแจกญาติมิตรในช่วงปลายอายุ
- ^ ลายพระราชหัตถเลขาฯ พระราชทานนามสกุล
- ^ หนังสือ The rice of siam พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพ
- ^ 7.0 7.1 อรวรรณ ทรัพย์พลอย. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ปราชญ์ผู้เป็นกำลังของแผ่นดิน. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, 2552. 352 หน้า. ISBN 978-974-341-578-4
- ^ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ เสด็จไปในการพระราชทานเพลิงศพ หม่อมหลวงพวงแก้ว สนิทวงศ์
- ^ คนละท่านกับ หม่อมหลวงบัว กิติยากร (สนิทวงศ์) ดู บัว สนิทวงศ์ (แก้ความกำกวม)
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- http://www.snidvongs.net/index.php?c_id=0&ct_id=9969&type=customize (ในเว็บไซต์ สะกดว่า สุวพรรณ)