หมู่เกาะซามัว

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
หมู่เกาะซามัว
ภูมิศาสตร์
Samoa islands 2002.gif
ที่ตั้ง โพลีนีเซีย
การปกครอง
ซามัว
เมืองใหญ่สุด อาปีอา (38,800)
อเมริกันซามัว
เมืองใหญ่สุด ปาโกปาโก (11,500)
ประชากรศาสตร์
จำนวนประชากร 250,100 (ในปี 2001)

หมู่เกาะซามัว เป็นกลุ่มเกาะครอบคลุมพื้นที่ 3,030 ตารางกิโลเมตรในแปซิฟิกใต้ตอนกลาง เป็นส่วนหนึ่งของโพลีนีเซีย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคโอเชียเนียอีกทอดหนึ่ง ประชากรหมู่เกาะซามัวมีประมาณ 250,000 คน โดยใช้ภาษากลางร่วมกัน ตลอดจนมีวัฒนธรรมและรูปแบบการปกครองพื้นเมืองแบบเดียวกัน[1]

เนื่องจากการล่าอาณานิคม หมู่เกาะและประชากรซามัวจึงถูกแบ่งแยกโดยอำนาจตะวันตก ปัจจุบัน หมู่เกาะมีสองเขตอำนาจควบคุม (jurisdiction) คือ ประเทศเอกราชซามัวในซีกตะวันตกของหมู่เกาะ และดินแดนอเมริกันซามัว ซึ่งประกอบด้วยหมู่เกาะทางตะวันออก ภูมิภาคทั้งสองนี้แบ่งแยกโดยมหาสมุทรกว้าง 64 กิโลเมตร ชาวซามัวส่วนใหญ่เป็นสายเลือดโพลีนีเซียพันธุ์แท้และเป็นหนึ่งในประชากรโพลีนีเซียที่ใหญ่ที่สุดในโลก[2]

ใน ค.ศ. 1768 หมู่เกาะทางตะวันออกมีนักสำรวจชาวฝรั่งเศสชื่อ บัวเกนวิลล์ เดินทางมาเยือน ผู้ตั้งชื่อว่า หมู่เกาะต้นหน ชื่อดังกล่าวมิชชันนารีใช้เรื่อยมากระทั่ง ค.ศ. 1845 และในหนังสือราชการยุโรปกระทั่งราว ค.ศ. 1870[3]

เขตอำนาจ[แก้]

ในทางการเมือง หมู่เกาะซามัวแบ่งเป็นเขตอำนาจสองเขต คือ

  •  ซามัว เป็นชาติมีเอกราช ตั้งอยู่ซีกตะวันตกของหมู่เกาะ ได้รับเอกราชทางการเมืองใน ค.ศ. 1962 มีพื้นที่ 2,831 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 185,000 คน ในอดีตได้ชื่อว่า เยอรมันซามัว (ค.ศ. 1900-1914) และซามัวตะวันตก (ถึง ค.ศ. 1997) เมืองหลวงชื่อ อาปีอา ใช้เงินสกุลตาลาซามัว
  •  อเมริกันซามัว ดินแดนถูกผนวกโดยสหรัฐอเมริกา ประกอบด้วยหมู่เกาะทางตะวันออก มีพื้นที่ 199 ตารางกิโลเมตร และประชากร 65,000 คน เมืองหลวงชื่อ ปาโกปาโก ใช้เงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ

การแบ่งแยกทางการเมือง[แก้]

ในปลายคริสต์ทศวรรษ 1800 การแข่งขันกันระหว่างสหรัฐอเมริกา เยอรมนีและสหราชอาณาจักรส่งผลให้เกิดอนุสัญญาไตรภาคี (1899) ซึ่งแบ่งแยกกลุ่มเกาะซามัวอย่างเป็นทางการเป็นอาณานิคมของเยอรมนี (เยอรมันซามัว) และดินแดนของสหรัฐอเมริกา (อเมริกันซามัว) อนุสัญญาระหว่างประเทศนี้เกิดขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งใกล้อุบัติ สนธิสัญญาก่อนอนุสัญญาไตรภาคี ค.ศ. 1899 มีการประชุมวอชิงตัน ค.ศ. 1887, สนธิสัญญาเบอร์ลิน ค.ศ. 1889 และความตกลงอังกฤษ-เยอรมันว่าด้วยซามัว ค.ศ. 1899 นิวซีแลนด์ยึดครองอาณานิคมเยอรมนีตลอดคริสต์ทศวรรษ 1920 จากนั้นปกครองหมู่เกาะทางตะวันตกกระทั่งได้รับเอกราชใน ค.ศ. 1962 เป็น (1) รัฐในอาณัติสันนิบาตชาติชั้นซี และ (2) ดินแดนในภาวะทรัสตีของสหประชาชาติหลัง ค.ศ. 1946 ขบวนการเมานิยมเอกราชทั่วหมู่เกาะท้ายที่สุดนำไปสู่การได้รับเอกราชทางการเมืองจากนิวซีแลนด์ใน ค.ศ. 1962 ขณะที่หมู่เกาะทางตะวันออก อเมริกันซามัว ยังคงเป็นดินแดนทางการเมืองของสหรัฐอเมริกา[4]

ที่ตั้ง[แก้]

หมู่เกาะซามัวตั้งอยู่ห่างจากฟิจิประมาณ 800 กิโลเมตร จากตองกา 530 กิโลเมตร จากนิวซีแลนด์ 2,900 กิโลเมตร และ 4,000 กิโลเมตรจากรัฐฮาวาย[5] หมู่เกาะตั้งอยู่ระหว่างละติจูด 13 และ 14 องศาใต้ ลองติจูด 169 และ 173 องศาตะวันตก มีความยาวจากตะวันตกถึงตะวันออกราว 480 กิโลเมตร

เกาะขนาดใหญ่กว่ามีภูเขาไฟเป็นต้นกำเนิด มักเป็นภูเขาและปกคลุมด้วยป่าชื้นเขตร้อน ส่วนเกาะขนาดเล็กกว่าบางแห่งเป็นเกาะปะการังวงแหวนและมีหาดทรายสีดำ

อ้างอิง[แก้]

  1. Fana'afi Le Tagaloa, Aiono (1986). "Western Samoa: the sacred covenant". Land Rights of Pacific Women. Institute of Pacific Studies of the University of the South Pacific. p. 103. ISBN 9820200121. สืบค้นเมื่อ 17 April 2010. 
  2. Stanley, David (2004). Moon Handbooks: South Pacific. ISBN 1566914116. สืบค้นเมื่อ 20 June 2010. 
  3. Masterman, Sylvia (1934). The Origins of International Rivalry in Samoa: 1845–1884. George Allen and Unwin Ltd, London. p. 14. 
  4. "The rise of the Mau movement". NZ History online. สืบค้นเมื่อ 30 June 2010. 
  5. Robert, Kiste (1993-2002). "Samoa". Microsoft Encarta Reference Library 2003. Redmond, WA: Microsoft Corporation. 60210-442-1635445-74407. 

พิกัดภูมิศาสตร์: 14°16′S 171°12′W / 14.267°S 171.200°W / -14.267; -171.200