หนี้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Disambig colour.svg หนี้ในความหมายอื่น ดู หนี้ (แก้ความกำกวม)

หนี้ (อังกฤษ: obligation) เป็นนิติสัมพันธ์ระหว่างบุคคลตั้งแต่สองฝ่ายขึ้นไป ซึ่งฝ่ายหนึ่งเรียกว่า "เจ้าหนี้" (อังกฤษ: obligee) มีสิทธิที่จะบังคับบุคคลอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งเรียกว่า "ลูกหนี้" (อังกฤษ: obligor) ให้กระทำการหรืองดเว้นกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือส่งมอบทรัพย์สิน ซึ่งเรียกว่า "การชำระหนี้" (อังกฤษ: performance of obligation)

ตามความข้างต้นนั้น กล่าวได้ว่าหนี้นั้นมีลักษณะสำคัญอยู่ 3 ประการคือ

  1. ต้องมีเจ้าหนี้ และลูกหนี้
  2. เจ้าหนี้และลูกหนี้ทั้งสองฝ่ายจะต้องมีความผูกพันกันในทางกฎหมาย อันจะก่อให้เกิดสิทธิและหน้าที่ในหนี้นั้น
  3. วัตถุแห่งหนี้

บ่อยครั้งที่วัตถุแห่งหนี้มักจะเป็นตัวเงิน จึงเรียกว่าหนี้สิน

ความระงับเห่งหนี้ หมายความว่า หนี้ได้สิ้นสุดลงหรือได้ระงับลง ซึ่งมีอยู่ 5 กรณีได้แก่

  1. การชำระหนี้
  2. การปลดหนี้
  3. การหักกลบลบหนี้
  4. การแปลงหนี้ใหม่
  5. หนี้เกลื่อนกลืนกัน