สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เป็นราชทินนามของสมเด็จพระราชาคณะรูปหนึ่ง ปัจจุบันพระราชทานเฉพาะแก่พระภิกษุฝ่ายมหานิกาย

ประวัติ[แก้]

พระพุทธโฆสะเป็นพระภิกษุชาวอินเดีย ได้รับยกย่องว่าเป็นนักปราชญ์ฝ่ายเถรวาท ได้ประพันธ์วรรณกรรมบาลีไว้หลายเล่ม เช่น วิสุทธิมรรค สมันตปาสาทิกา เป็นต้น ในสุวรรณภูมิจึงมีการใช้นามของท่านเป็นราชทินนามสำหรับพระเถระผู้ทรงเกียรติคุณสูงสุดในด้านคันถธุระ[1]

ในพระราชพงศาวดารเหนือ กล่าวถึงพระพุทธโฆษาจารย์ วัดเขารังแร้ง ว่าเป็นพระอรหันต์ผู้ห้ามทัพพระเจ้าศรีธรรมาโศกราชกรุงเชียงแสนไม่ให้ตีเมืองศรีสัชนาลัย ส่วนสมัยอาณาจักรศรีอยุธยาก็มีสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เจ้าอาวาสวัดอโยธยา ได้แต่ง "ราโชวาทชาดก" ถวายสมเด็จพระนารายณ์มหาราช[2] และสมัยสมเด็จพระเพทราชามีสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์อยู่วัดพุทไธศวรรย์

ผู้ได้รับสมณศักดิ์[แก้]

ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ มีพระเถระได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่พระพุทธโฆษาจารย์ ดังนี้

ลำดับที่ รายนาม วัด ปีที่รับสมณศักดิ์
1 พระพุทธโฆษาจารย์ (นาค) วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร  ?
2 พระพุทธโฆษาจารย์ (ศรี) วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหาร  ?
3 พระพุทธโฆษาจารย์ (บุญศรี) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร  ?
4 พระพุทธโฆษาจารย์ (คง) วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2362
5 พระพุทธโฆษาจารย์ (ขุน)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ขุน)
วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหาร  ?
6 พระพุทธโฆษาจารย์ (ฉิม)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฉิม)
วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหาร
ย้ายไปวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร
พ.ศ. 2375
พ.ศ. 2394
7 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (จี่) วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร พ.ศ. 2400
8 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (สา ปุสฺสเทโว) วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร พ.ศ. 2422
9 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (แสง ปญฺญาทีโป) วัดราชบุรณราชวรวิหาร พ.ศ. 2437
10 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ) วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2448
11 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (หม่อมราชวงศ์เจริญ ญาณฉนฺโท) วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร พ.ศ. 2464
12 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวโร) วัดเทพศิรินทราวาส ราชวรวิหาร พ.ศ. 2471
13 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (อยู่ ญาโณทโย) วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2496
14 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วาสน์ วาสโน) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร พ.ศ. 2506
15 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) วัดสามพระยาวรวิหาร พ.ศ. 2518
16 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (พุฒ สุวฑฺฒโน) วัดสุวรรณารามราชวรวิหาร พ.ศ. 2539
17 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วีระ ภทฺทจารี) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2553

อ้างอิง[แก้]

  1. วิเชียร อากาศฤกษ์ และสุนทร สุภูตะโยธิน, ประวัติสมณศักดิ์และพัดยศ , กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ศรีอนันต์, 2528, หน้า 29
  2. "วัดอโยธยา". สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา. สืบค้นเมื่อ 31 ตุลาคม 2556.