สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4

พระบรมนามาภิไธย พระอาทิตยเจ้า
พระปรมาภิไธย สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4
พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอยุธยา
ราชวงศ์ ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
ครองราชย์ พ.ศ. 2072–2076
ระยะครองราชย์ 4 ปี
รัชกาลก่อนหน้า สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
รัชกาลถัดไป พระรัฏฐาธิราช
ข้อมูลส่วนพระองค์
สวรรคต พ.ศ. 2076
พระราชบิดา สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
พระราชโอรส/ธิดา

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4[1] (? – พ.ศ. 2076[2]) พระนามเดิมว่า พระอาทิตยเจ้า[2] เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 11 แห่งกรุงศรีอยุธยาจากราชวงศ์สุพรรณภูมิ เสวยราชย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2072 จนสิ้นพระชนม์ด้วยไข้ทรพิษ

พระราชกำเนิด[แก้]

พระอาทิตยเจ้าเป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ดำรงตำแหน่ง "หน่อพุทธางกูร" ซึ่งกฎมนเทียรบาลว่า เป็นตำแหน่งสำหรับพระราชโอรสที่ประสูติจากพระอัครมเหสี และเป็นตำแหน่งพระราชโอรสชั้นสูงสุด[2]

การครองราชย์[แก้]

เวลาครองราชย์[แก้]

เมื่อสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 สิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2072 พระอาทิตยเจ้าก็ทรงสืบราชบัลลังก์ต่อ ทรงใช้พระนามว่า สมเด็จพระบรมราชาธิราช (ที่ 4)[2]

ระยะเวลาครองราชย์พงศาวดารหลายฉบับให้ข้อมูลต่างกัน พงศาวดารสี่ฉบับ คือ พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ พระราชพงศาวดารกรุงสยามฉบับบริติชมิวเซียม และ พงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา ว่า ก่อนเสด็จขึ้นสู่ราชบัลลังก์ พระอาทิตยเจ้าได้เป็นพระมหาอุปราชครองเมืองพิษณุโลกตั้งแต่ พ.ศ. 2049 ครั้น พ.ศ. 2052 ก็ได้เป็นพระมหากษัตริย์กรุงศรีอุยธยา และสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2056[2] ส่วน พระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ ว่า เป็นพระมหาอุปราชตั้งแต่ พ.ศ. 2069 เป็นพระมหากษัตริย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2072 และสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2076[2]

คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย สำนักนายกรัฐมนตรี เห็นว่า พระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ น่าเชื่อถือที่สุด[2] ฉะนั้น ถ้าว่าตามพงศาวดารนี้ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ทรงอยู่ในราชสมบัติตั้งแต่ พ.ศ. 2072 ถึง พ.ศ. 2076 รวมสี่ปี

พระราชกิจ[แก้]

พงศาวดารไทยไม่ได้บันทึกพระราชกิจสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ไว้ อาจเป็นเพราะทรงครองราชย์ไม่นาน แต่ พงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับวันวลิต ว่า พระองค์โปรดสงคราม เฉลียวฉลาด ทรงตั้งผู้ใจบุญและซื่อสัตย์ให้ดำรงตำแหน่งทางตุลาการ และทรงรักษาความยุติธรรม แต่ทั้งรัชกาล ทรงทำสงครามกับอาณาจักรล้านช้างและอาณาจักรพะโค ทำให้บ้านเมืองสับสนวุ่นวาย[2]

การสิ้นพระชนม์[แก้]

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 สิ้นพระชนม์เพราะไข้ทรพิษ[2] พระรัฏฐาธิราช พระราชโอรส ทรงสืบราชสมบัติต่อได้ไม่นาน สมเด็จพระไชยราชาธิราช พระภาคิไนย ก็ทรงยึดอำนาจ[2]

ความเชื่อ[แก้]

พงศาวดารพม่าเรียกสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ว่า "วาตะถ่อง" แปลว่า สำลีพันหนึ่ง เพราะเชื่อว่า พระองค์มีพระเกศาขาวโพลนแต่ยังหนุ่ม[3]

อ้างอิง[แก้]

  1. "พระนามพระมหากษัตริย์สมัยอยุธยา". ราชบัณฑิตยสถาน. 2002-06-03. สืบค้นเมื่อ 2014-07-19. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา (2554). นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. p. 86. 
  3. คำให้การชาวกรุงเก่า โดย สำนักพิมพ์จดหมายเหตุ (พ.ศ. 2544) ISBN 974-87895-7-8
ก่อนหน้า สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ถัดไป
พระเชษฐา
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2028–2034
2leftarrow.png Seal of Ayutthaya (King Narai).png
พระมหาอุปราชแห่งอาณาจักรอยุธยา
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

(พ.ศ. 2069)
2rightarrow.png สมเด็จพระไชยราชาธิราช
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2072–2076
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2034–2072
2leftarrow.png Seal of Ayutthaya (King Narai).png
พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอยุธยา
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

(พ.ศ. 2072–2076)
2rightarrow.png พระรัษฎาธิราช
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2076